III KO 47/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego J. O. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w T. i Sądu Apelacyjnego w (…). Wnioskodawca podnosił, że cierpi na upośledzenie umysłowe umiarkowanego stopnia, co miało wpłynąć na jego niezdolność do skutecznej obrony w procesie. Twierdził również, że powinien był zostać poddany obserwacji psychiatrycznej, a nie tylko jednorazowemu badaniu. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545§3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku z powodu jego oczywistej bezzasadności. Uzasadnienie wskazuje, że podstawą do wznowienia postępowania są jedynie ściśle określone przypadki wymienione w art. 540 k.p.k. lub sytuacje brane pod uwagę z urzędu na podstawie art. 542§3 k.p.k. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia, w szczególności nie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439§1 pkt 9 k.p.k. (niepoczytalność sprawcy). Opinie biegłych psychiatrów z procesu wskazywały na upośledzenie umysłowe stopnia lekkiego i zaburzenia osobowości, jednakże w czasie popełniania czynów skazany był poczytalny. Sąd uznał, że nie było podstaw do przeprowadzenia obserwacji psychiatrycznej, a stan psychiczny skazanego był znany sądom obu instancji, co potwierdzały zarówno opinie biegłych, jak i dokumentacja szkolna. Ponadto, skazany aktywnie uczestniczył w postępowaniu, korzystając z pomocy obrońcy. Wobec braku nowych dowodów lub istotnych uchybień procesowych, wniosek został oddalony jako oczywiście bezzasadny, a koszty postępowania wznowieniowego obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy wznowienia postępowania karnego w sytuacji, gdy skazany powołuje się na problemy psychiczne, które były znane sądom w toku postępowania i nie wyłączały poczytalności.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego; wymaga analizy konkretnych przesłanek wznowienia postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli skazany powołuje się na upośledzenie umysłowe jako przyczynę nieskutecznej obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania został oddalony jako oczywiście bezzasadny, ponieważ nie zaistniały przesłanki określone w przepisach k.p.k. dotyczących wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że stan psychiczny skazanego był znany sądom obu instancji, a opinie biegłych potwierdziły jego poczytalność w czasie popełnienia czynów. Brak było podstaw do przeprowadzenia obserwacji psychiatrycznej, a skazany miał zapewnioną obronę. Nie ujawniły się nowe dowody ani istotne uchybienia procesowe uzasadniające wznowienie.
Czy upośledzenie umysłowe stopnia umiarkowanego, które nie wyłączało poczytalności w chwili czynu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo upośledzenie umysłowe, jeśli nie prowadziło do niepoczytalności w chwili czynu i było znane sądom, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, chyba że spełnione są inne, ściśle określone przesłanki ustawowe.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że opinie biegłych potwierdziły poczytalność skazanego w czasie popełnienia przestępstwa, mimo stwierdzonego upośledzenia umysłowego stopnia lekkiego i zaburzeń osobowości. Warunki z art. 31§1 i 2 k.k. nie zachodziły. Stan psychiczny skazanego był znany sądom i nie ujawniły się nowe okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | osoba_fizyczna | skazany/wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.
Pomocnicze
k.k. art. 13 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 148 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 540
Kodeks postępowania karnego
Wymienia enumeratywnie podstawy do wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy sąd bierze pod uwagę z urzędu pewne okoliczności przy wznowieniu postępowania.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przesłanki odwoławcze, w tym niepoczytalność sprawcy.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy okoliczności wyłączających postępowanie, w tym niepoczytalności.
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy wpływu niepoczytalności na odpowiedzialność karną.
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy wpływu niepoczytalności na odpowiedzialność karną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan psychiczny skazanego był znany sądom obu instancji. • Opinie biegłych potwierdziły poczytalność skazanego w czasie popełnienia czynów. • Nie zaistniały bezwzględne przesłanki odwoławcze z art. 439§1 k.p.k. • Brak podstaw do przeprowadzenia obserwacji psychiatrycznej. • Skazany aktywnie uczestniczył w postępowaniu i miał zapewnioną obronę.
Odrzucone argumenty
Upośledzenie umysłowe umiarkowanego stopnia uniemożliwiło skuteczną obronę. • Skazany powinien był zostać poddany obserwacji psychiatrycznej.
Godne uwagi sformułowania
podstawą do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem nie jest każde uchybienie jakie w toku postępowania, w ocenie wnioskodawcy, miało miejsce, a jedynie te szczególne przypadki, które wymienione zostały w art. 540 k.p.k. • w czasie popełniania zarzuconych czynów był on jednak poczytalny – warunki z art. 31§1 i 2 k.k. nie zachodziły • brak jest podstaw do przyjęcia, że Sądy rozpoznające niniejszą sprawę nie znały i nie brały pod uwagę stanu zdrowia psychicznego skazanego i że w tej przestrzeni ujawniły się obecnie jakiekolwiek nowe, dotąd nieznane dowody.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wznowienia postępowania karnego w sytuacji, gdy skazany powołuje się na problemy psychiczne, które były znane sądom w toku postępowania i nie wyłączały poczytalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego; wymaga analizy konkretnych przesłanek wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek wznowienia postępowania karnego i interpretację pojęcia poczytalności w kontekście upośledzenia umysłowego.
“Kiedy można wznowić postępowanie karne z powodu problemów psychicznych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.