III KKN 576/98Uchylenie wyroku naruszenie praw procesowych oskarżyciela posiłkowego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w K. Sąd Rejonowy pierwotnie uznał J. Ł. za winnego popełnienia dwóch przestępstw i wymierzył karę łączną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Wojewódzki uniewinnił J. Ł. od jednego z zarzucanych czynów i uchylił orzeczenie o karze łącznej. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego z 1969 r., polegające na niezawiadomieniu oskarżyciela posiłkowego ani jego pełnomocnika o przyjęciu apelacji oskarżonego oraz o terminie rozprawy apelacyjnej. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że opisane uchybienia stanowiły rażące naruszenie art. 44 § 2 i art. 398 § 1 kpk z 1969 r. Podkreślono, że obowiązek zawiadomienia oskarżyciela posiłkowego wynika również z art. 304 § 1 w zw. z art. 407 kpk. Pozbawienie oskarżyciela posiłkowego prawa do udziału w postępowaniu apelacyjnym jest rażącym naruszeniem zasad procesowych i nie można wykluczyć, że miało wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K., a także zarządził zwrot opłaty od kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie praw procesowych stron, w szczególności oskarżyciela posiłkowego, w postępowaniu odwoławczym.
Dotyczy przepisów kpk z 1969 r., ale zasady dotyczące praw procesowych stron pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (1)
Czy niezawiadomienie oskarżyciela posiłkowego ani jego pełnomocnika o terminie rozprawy apelacyjnej, mimo jego aktywnego udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, stanowi rażące naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezawiadomienie oskarżyciela posiłkowego ani jego pełnomocnika o terminie rozprawy apelacyjnej stanowi rażące naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pozbawienie oskarżyciela posiłkowego możliwości udziału w postępowaniu apelacyjnym poprzez niezawiadomienie go o terminie rozprawy jest rażącym naruszeniem przepisów kpk, w tym art. 44 § 2 i art. 398 § 1 kpk z 1969 r. oraz art. 304 § 1 w zw. z art. 407 kpk. Podkreślono, że uprawnienia oskarżyciela posiłkowego nie są ograniczone do etapu postępowania przed sądem pierwszej instancji, a jego pominięcie w postępowaniu odwoławczym uniemożliwia realizację jego interesów procesowych i może mieć wpływ na treść wyroku.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Ł. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| „M.” […] Spółka z o.o. | spółka | oskarżyciel posiłkowy |
| Z. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Prokuratura Wojewódzka w K. | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 44 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Niezawiadomienie oskarżyciela posiłkowego o terminie rozprawy apelacyjnej stanowi rażące naruszenie.
k.p.k. art. 398 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Niezawiadomienie oskarżyciela posiłkowego o przyjęciu apelacji stanowi rażące naruszenie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 304 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zawiadomienia oskarżyciela posiłkowego o terminie rozprawy apelacyjnej.
k.p.k. art. 407
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zawiadomienia oskarżyciela posiłkowego o terminie rozprawy apelacyjnej.
k.k. art. 266 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo popełnione przez oskarżonego.
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo popełnione przez oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie art. 44 § 2 i art. 398 § 1 kpk z 1969 r. przez niezawiadomienie oskarżyciela posiłkowego ani jego pełnomocnika o przyjęciu do rozpoznania apelacji oskarżonego J. Ł. oraz o terminie rozprawy apelacyjnej, co stanowi uchybienie procesowe ograniczające prawa strony i mogło mieć wpływ na treść orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie Prokuratora Wojewódzkiego, że uchybienie wskazane w zarzucie kasacji nie miało istotnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Pozbawienie go tego prawa, polegające – jak w niniejszej sprawie – na wyeliminowaniu oskarżyciela posiłkowego z udziału w całym postępowaniu drugoinstancyjnym jest rażącym naruszeniem nie tylko wskazanych przepisów, lecz także zasady prowadzenia procesu z udziałem czynnych i biernych stron postępowania, w celu umożliwienia im – w granicach przyznanych uprawnień – pełnienia funkcji wynikającej z roli procesowej. • Nie sposób wykluczyć możliwości wpływu takiego uchybienia na treść wyroku; nie wiadomo bowiem jakie fakty, dowody i argumentację zaoferować mogła strona pominięta w postępowaniu apelacyjnym w odpowiedzi na żądania i twierdzenia strony przeciwnej, i jak mogły być one ocenione przez sąd drugiej instancji.
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący
Wiesław Kozielewicz
sędzia
Józef Skwierawski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie praw procesowych stron, w szczególności oskarżyciela posiłkowego, w postępowaniu odwoławczym."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów kpk z 1969 r., ale zasady dotyczące praw procesowych stron pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania i jak ich naruszenie może prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy nie została w pełni zbadana.
“Nawet w sprawach karnych błędy proceduralne mogą zniweczyć wyrok – Sąd Najwyższy przypomina o prawach oskarżyciela posiłkowego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.