III KK 591/18

Sąd Najwyższy w składzie Jarosław Matras (przewodniczący), Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) i Przemysław Kalinowski, na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r., rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść S. T. P. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 października 2017 r. (sygn. akt II K [...]). Sprawa dotyczyła przechowywania przez S. P. wyrobów akcyzowych (papierosy i tytoń do palenia) bez polskich znaków akcyzy, stanowiących przedmiot czynu zabronionego z art. 63 k.k.s., z należnym podatkiem akcyzowym w kwocie 1740 zł. Urząd Celno-Skarbowy skierował akt oskarżenia wraz z wnioskiem o wydanie wyroku skazującego bez rozprawy, proponując karę grzywny 800 zł. Sąd Rejonowy, zamiast rozpoznać ten wniosek, udzielił oskarżonemu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe z art. 65 § 4 k.k.s., orzekając karę grzywny 800 zł i przepadek dowodów rzeczowych. Wyrok uprawomocnił się 24 października 2017 r. Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok kasacją, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa karnego skarbowego procesowego i materialnego (art. 148 § 1 k.k.s., art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.k.s., art. 18 § 1 i 2 k.k.s.). Główny zarzut dotyczył wydania orzeczenia o dobrowolnym poddaniu się odpowiedzialności pomimo braku wniosku finansowego organu postępowania przygotowawczego w tym trybie oraz niespełnienia przesłanek materialnoprawnych z art. 17 § 1 k.k.s. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Stwierdził, że Sąd Rejonowy zaniechał rozpoznania wniosku o wydanie wyroku skazującego bez rozprawy (art. 156 § 1 k.k.s.) i błędnie zastosował instytucję dobrowolnego poddania się odpowiedzialności (art. 145 § 1 k.k.s.). Sąd był związany uzgodnieniami między oskarżonym a organem, a w przypadku wątpliwości powinien był skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych lub zasugerować korektę wniosku. Sąd Rejonowy nie dokonał kontroli formalnej i merytorycznej wniosku, a także błędnie uznał, że organ złożył wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, podczas gdy taki wniosek nie został złożony. Ponadto, nie zostały spełnione warunki z art. 17 § 1 k.k.s. (brak wątpliwości co do winy i okoliczności, brak uiszczenia należności publicznoprawnej, brak uiszczenia najniższej kary grzywny, brak zgody na przepadek przedmiotów lub ich równowartości, brak uiszczenia kosztów). Sąd orzekł karę grzywny w wysokości 800 zł, podczas gdy zgodnie z art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s. powinien był orzec karę uiszczoną przez sprawcę, co w tej sytuacji nie miało miejsca. Sąd Najwyższy wskazał również na inne uchybienia: brak zapewnienia obowiązkowej obrony z urzędu dla oskarżonego, mimo dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów w związku z wątpliwościami co do jego poczytalności (art. 113 § 3 k.k.s. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k.). Dodatkowo, w komparycji wyroku błędnie wskazano czyn jako „wykroczenie skarbowe z art. 65 § 1 k.k.s.” zamiast z art. 65 § 4 k.k.s., a w sentencji jako „przestępstwo skarbowe z art. 65 § 4 k.k.s.” zamiast wykroczenia. Podstawa prawna skazania również zawierała błąd, wskazując art. 65 § 1 k.k.s. zamiast art. 65 § 4 k.k.s. Z uwagi na powyższe rażące naruszenia, które miały istotny wpływ na treść wyroku, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem przedstawionych wniosków.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający