Orzeczenie · 2025-07-30

III KK 318/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieart. 212 k.k.kasacjaSąd Najwyższypostępowanie karnespołeczna szkodliwośćustalenia faktyczne

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej T.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Starachowicach. Sąd Rejonowy uniewinnił R.Z. od jednego zarzutu zniesławienia, a w pozostałych umorzył postępowanie, uznając czyny za o znikomym stopniu społecznej szkodliwości. Kasacja zarzucała rażącą obrazę prawa materialnego (art. 212 § 1 k.k. i art. 115 § 2 k.k.) oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 lipca 2025 r. oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że zarzuty kasacji w istocie kwestionują ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Odnosząc się do zarzutu obrazy art. 212 § 1 k.k., Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nie stosował prawa materialnego, a jedynie oceniał poprawność wyroku Sądu pierwszej instancji. W kwestii społecznej szkodliwości czynu (art. 115 § 2 k.k.), Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena ta należy do sfery ustaleń faktycznych i nie podlega weryfikacji w postępowaniu kasacyjnym, chyba że zostaną pominięte lub wzięte pod uwagę okoliczności niewymienione w przepisie. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły społeczną szkodliwość czynów jako znikomą, biorąc pod uwagę kontekst wypowiedzi i okoliczności sprawy. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę, że pełnomocnik oskarżycielki prywatnej nie zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenia przepisów dotyczących kontroli odwoławczej (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.), a skierował kasację przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej instancji. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a oskarżycielka prywatna obciążona kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym oraz zasad interpretacji wypowiedzi w kontekście sytuacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i interpretacji konkretnych wypowiedzi w kontekście zniesławienia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wypowiedź "Czego ty się T. naćpała" w kontekście burzliwej dyskusji może być uznana za zniesławienie w rozumieniu art. 212 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli jest traktowana jako synonim określenia "wygadujesz głupoty", a nie jako podejrzenie faktycznego zażywania substancji psychoaktywnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zaakceptował stanowisko sądów niższych instancji, że wypowiedź należy interpretować w kontekście sytuacji i burzliwej dyskusji, a nie dosłownie. Sąd odwoławczy uznał, że taka intencja przyświecała oskarżonej, co potwierdzają zeznania świadków.

Czy ustalenie znikomej społecznej szkodliwości czynu z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. było zgodne z art. 115 § 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli ocena ta uwzględnia wszystkie wskazane w przepisie kryteria i opiera się na prawidłowych ustaleniach faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena społecznej szkodliwości czynu należy do ustaleń faktycznych i nie podlega weryfikacji w postępowaniu kasacyjnym. Wskazał, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły społeczną szkodliwość jako znikomą, biorąc pod uwagę kontekst wypowiedzi, zachowanie stron i inne okoliczności.

Czy zarzuty kasacji skierowane przeciwko ustaleniom faktycznym sądów niższych instancji są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne nie jest etapem ponownej kontroli odwoławczej i nie służy weryfikacji ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sądy pierwszej i drugiej instancji, co jest niedopuszczalne w świetle art. 523 k.p.k. Podkreślono, że granice rozpoznania kasacji wyznaczają zakres zaskarżenia i podniesione zarzuty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
oskarżona R.Z.

Strony

NazwaTypRola
R.Z.osoba_fizycznaoskarżona
T.B.osoba_fizycznaoskarżycielka prywatna

Przepisy (18)

Główne

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 414 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 1 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 427 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, ponieważ kwestionuje ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Wypowiedź "Czego ty się T. naćpała" należy interpretować w kontekście sytuacji jako synonim "wygadujesz głupoty", a nie jako zarzut faktycznego zażywania substancji. • Ocena znikomej społecznej szkodliwości czynu jest kwestią faktyczną i została dokonana prawidłowo przez sądy niższych instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrazy prawa materialnego (art. 212 § 1 k.k. i art. 115 § 2 k.k.) i błędy w ustaleniach faktycznych podniesione w kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna • kwestionowanie w tym zakresie poczynionych przez orzekające Sądy ustaleń faktycznych, nie znajdującym umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym • nie można przyjąć, aby konsekwencją wypowiedzi oskarżonej na zebraniu w dniu 14 czerwca 2023 r. było pismo D.D. • słów wypowiedzianych przez oskarżoną do oskarżycielki prywatnej „czego Ty się T. naćpadałaś” nie można interpretować w oderwaniu od sytuacji i kontekstu w jakim padły (burzliwa dyskusja między stronami) i należy je traktować jako synonim określenia „wygadujesz głupoty”, a nie jako podejrzeń, iż pokrzywdzona faktycznie „ćpa” • Zarzut nadania poszczególnym okolicznościom z art. 115 § 2 k.k. zbyt dużej lub zbyt małej rangi skierowany jest przeciw dokonanym ustaleniom faktycznym, których weryfikowanie w ramach postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne w świetle art. 523 k.p.k. • Postępowanie kasacyjne nie jest zaś postępowaniem, którego celem jest powtórna kontrola odwoławcza

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym oraz zasad interpretacji wypowiedzi w kontekście sytuacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i interpretacji konkretnych wypowiedzi w kontekście zniesławienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym oraz interpretacji potocznej wypowiedzi w kontekście zniesławienia, co może być interesujące dla prawników karnistów, ale mniej dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy: Kasacja nie jest drogą do ponownego ustalania faktów w sprawie o zniesławienie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst