III KK 232/26Wyłączenie sędziego sąd najwyższy bezstronność 36
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanych J.F. i M.F. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w sprawie III KK 232/26 opierał się na twierdzeniu o jego potencjalnej stronniczości w sprawach o oszustwa, wynikającej z analizy jego dotychczasowego orzecznictwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że argumentacja obrońcy nie jest zasadna, jednakże z urzędu postanowił wyłączyć sędziego S.S. od udziału w sprawie. Uzasadnienie opierało się na analogii do wcześniejszego postanowienia z dnia 1 lipca 2026 r., w którym wyłączono innego sędziego (R.W.) z powodu podobnych wątpliwości co do bezstronności, wynikających z faktu powołania na urząd sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że taka sytuacja może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, co jest podstawą do wyłączenia na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Dodatkowo, Sąd odwołał się do wykładni art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście standardów niezależności i bezstronności sądu gwarantowanych przez Konstytucję RP i Europejską Konwencję Praw Człowieka, a także do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. dotyczącej nienależytej obsady sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście standardów niezależności i bezstronności sądu, w szczególności w sprawach dotyczących sędziów powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniem sędziów na urząd z udziałem KRS ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r. oraz interpretacji art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczność powołania sędziego na urząd z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może stanowić podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka okoliczność może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, co uzasadnia jego wyłączenie z urzędu, nawet jeśli argumentacja wniosku strony nie jest zasadna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo i standardy konstytucyjne, uznał, że sytuacja, w której sędzia rozpoznaje sprawę, która dotyczy również okoliczności jego powołania na urząd z udziałem kwestionowanej KRS, może być odebrana jako naruszająca obraz sądu działającego w warunkach bezstronności. Dlatego, mimo braku bezpośrednich wypowiedzi sędziego kwestionujących jego bezstronność, wyłączono go z urzędu dla zapewnienia standardów niezależności i bezstronności.
Czy analiza dotychczasowego orzecznictwa sędziego w sprawach o podobny charakter może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności?
Odpowiedź sądu
Nie, sama analiza dotychczasowego orzecznictwa, bez odwołania do konkretnych wypowiedzi sędziego dotyczących rozpoznawanej sprawy lub wyrażonego przez niego abstrakcyjnego zapatrywania, nie stanowi podstawy do wyłączenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek obrońcy nie odwoływał się do żadnej wypowiedzi sędziego S.S. dotyczącej przydzielonej mu sprawy ani do wyrażonego przez niego abstrakcyjnego zapatrywania. Opierał się jedynie na subiektywnej i niepopartej faktami ocenie strony postępowania, co nie spełnia kryteriów uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.F. | osoba_fizyczna | skazany |
| M.F. | osoba_fizyczna | skazany |
| B.M. | inne | obrońca |
| S.S. | inne | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczność taka stanowi uzewnętrznienie przez sędziego swojego poglądu na sprawę przed wydaniem orzeczenia, w tym w wypowiedzi na sali sądowej lub poza nią, czy też orzekając w sprawie w kwestii incydentalnej. Przepis ten musi być interpretowany w taki sposób, aby gwarantować stronie prawo do rozpoznania jej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony. Wyłączenie z urzędu odnosi się do trybu wyłączenia z powodu okoliczności wskazanych w art. 40 k.p.k. oraz art. 41 § 1 k.p.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi m.in. wówczas, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która wpłynęła na sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, a tym samym na proces powoływania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja sędziego powołanego na urząd z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. może wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, co jest podstawą do wyłączenia z urzędu. • Należy zapewnić realizację standardu niezależności i bezstronności sądu, gwarantowanego przez Konstytucję RP i EKPC.
Odrzucone argumenty
Analiza dotychczasowego orzecznictwa sędziego w sprawach o podobny charakter stanowi podstawę do jego wyłączenia z powodu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • uzewnętrznienie przez sędziego swojego poglądu na sprawę przed wydaniem orzeczenia • subiektywnej i niepopartej żadnymi faktami oceny dokonanej przez stronę postępowania • wyłączenie następuje z urzędu • postąpienie nieutrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności • przepis art. 41 § 1 k.p.k. musi być interpretowany w taki sposób, aby gwarantować stronie prawo do rozpoznania jej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
S.S.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście standardów niezależności i bezstronności sądu, w szczególności w sprawach dotyczących sędziów powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniem sędziów na urząd z udziałem KRS ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r. oraz interpretacji art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad praworządności i niezależności sądownictwa, a konkretnie kwestii wyłączenia sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy sędzia powołany po zmianach w KRS może być bezstronny? Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z urzędu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.