III FZ 605/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy zażalenia E. S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odrzuciło skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie. Powodem odrzucenia skargi przez WSA było nieusunięcie w wyznaczonym terminie braków formalnych, a konkretnie nieprzedłożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie osób podpisujących pełnomocnictwo do reprezentowania spółki oraz sposób jej reprezentacji. Spółka w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 106 § 3 p.p.s.a., twierdząc, że sąd błędnie przyjął brak umocowania, mimo że dane te są jawne w KRS i sąd mógł je zweryfikować z urzędu. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (prawo do sądu). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a., osoby prawne muszą wykazać umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Podkreślono, że sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał do uzupełnienia braków, a profesjonalny pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie dokumenty należy złożyć. NSA zaznaczył, że sąd nie ma obowiązku wyręczania strony w wykazaniu umocowania, a możliwość korzystania z danych KRS ma charakter informacyjny, a nie zastępczy dla obowiązku strony. Odniesiono się także do nowelizacji p.p.s.a. z 12 września 2025 r., wskazując, że weszła ona w życie po wniesieniu skargi i wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku strony do wykazywania umocowania dokumentem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza przed wejściem w życie nowelizacji p.p.s.a. z 2025 r. Wskazanie na rolę sądu w weryfikacji umocowania oraz na standardy wymagane od profesjonalnych pełnomocników.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji p.p.s.a. z 12 września 2025 r. i może być mniej miarodajne po wejściu w życie nowych przepisów dotyczących samodzielnej weryfikacji umocowania przez sąd.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny ma obowiązek samodzielnie weryfikować umocowanie osób reprezentujących spółkę na podstawie danych z Krajowego Rejestru Sądowego, czy też strona ma obowiązek przedłożyć dokument potwierdzający to umocowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Strona ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Sąd nie ma obowiązku wyręczania strony w tym zakresie, a dane z KRS mają charakter informacyjny.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zgodnie z przepisami p.p.s.a. obowiązującymi w dacie wniesienia skargi, obowiązek wykazania umocowania spoczywał na stronie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał do uzupełnienia braków, a profesjonalny pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie dokumenty złożyć. Dane z KRS mogą być wykorzystywane przez sąd informacyjnie, ale nie zastępują obowiązku strony.
Czy odrzucenie skargi z powodu nieprzedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie, mimo jawności tych danych w KRS, narusza prawo do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odrzucenie skargi w takiej sytuacji nie narusza prawa do sądu, jeśli strona, mimo wezwania, nie uzupełniła braków formalnych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że profesjonalny pełnomocnik podlega wyższym wymaganiom rzetelności i powinien dołożyć należytej staranności. Brak uzupełnienia braków formalnych, które są istotne, obliguje sąd do odrzucenia skargi, co nie stanowi naruszenia prawa do sądu.
Czy nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 12 września 2025 r., wprowadzająca możliwość samodzielnej weryfikacji umocowania przez sąd, ma zastosowanie do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zmiany wprowadzone nowelizacją weszły w życie po wniesieniu skargi i wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a zgodnie z przepisami przejściowymi, do takich spraw stosuje się przepisy sprzed nowelizacji.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności.
p.p.s.a. art. 29
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje udowodnienie umocowania formą dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada prawdy obiektywnej.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy dowodów w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 45 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucyjne prawo do sądu.
p.p.s.a. art. 49 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania (nienależyte umocowanie pełnomocnika).
p.p.s.a. art. 271 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka wznowienia postępowania (nienależyta reprezentacja).
u.krs art. 8
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Zasada jawności rejestru.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek strony do wykazania umocowania dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. • Sąd nie ma obowiązku wyręczania strony w zakresie wykazania umocowania. • Dane z KRS mają charakter informacyjny, a nie zastępczy dla obowiązku strony. • Przepisy p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 12 września 2025 r. miały zastosowanie do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie.
Odrzucone argumenty
Sąd powinien był samodzielnie zweryfikować umocowanie spółki w KRS. • Odrzucenie skargi z przyczyn formalnych, mimo jawności danych, narusza prawo do sądu. • Nowelizacja p.p.s.a. z 12 września 2025 r. powinna być stosowana. • Sąd wykazał się nadmiernym formalizmem i brakiem aktywności procesowej.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności • rolą sądu nie było wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania • sąd mógł korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną • profesjonalny pełnomocnik, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku strony do wykazywania umocowania dokumentem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza przed wejściem w życie nowelizacji p.p.s.a. z 2025 r. Wskazanie na rolę sądu w weryfikacji umocowania oraz na standardy wymagane od profesjonalnych pełnomocników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji p.p.s.a. z 12 września 2025 r. i może być mniej miarodajne po wejściu w życie nowych przepisów dotyczących samodzielnej weryfikacji umocowania przez sąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – obowiązku wykazywania umocowania przez spółki, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, dlaczego sądy odrzucają skargi z powodu braków formalnych, co jest istotne dla prawników.
“Czy jawność KRS zwalnia spółkę z obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego umocowanie w sądzie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.