Orzeczenie · 2024-12-13

III FSK 890/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-12-13
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnezarzutyniedopuszczalność zarzutures iudicatapowaga rzeczy osądzonejprawo administracyjneNSAskarga kasacyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę D.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucił, że jego zarzuty, zgłoszone ponownie w piśmie z 17 marca 2022 r., były tożsame z zarzutami z 3 sierpnia 2021 r., które zostały już rozpatrzone ostatecznym postanowieniem z 21 października 2021 r. Organ egzekucyjny stwierdził niedopuszczalność tych zarzutów na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), uznając, że były one przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił błędną wykładnię tego przepisu, twierdząc, że postępowanie egzekucyjne nie jest tożsame z postępowaniem administracyjnym i że sąd pierwszej instancji nie dostrzegł rozróżnienia między tymi postępowaniami. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji rzeczywiście błędnie zastosował przepis art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., ponieważ zarzuty nie były rozpatrywane w "odrębnym postępowaniu administracyjnym", lecz w tym samym postępowaniu egzekucyjnym. Niemniej jednak, NSA stwierdził, że wyrok WSA odpowiada prawu, ponieważ ponowne zgłoszenie tych samych zarzutów, które zostały już merytorycznie rozpatrzone i których postanowienie stało się ostateczne, narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Sąd wskazał, że właściwszym rozwiązaniem byłoby wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście ponownego zgłaszania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz właściwego stosowania art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. i art. 61a k.p.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego zgłaszania tych samych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które były już przedmiotem rozpatrzenia w tym samym postępowaniu egzekucyjnym, mogą zostać uznane za niedopuszczalne na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. jako rozpatrywane w "odrębnym postępowaniu administracyjnym"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie były rozpatrywane w odrębnym postępowaniu administracyjnym, lecz w tym samym postępowaniu egzekucyjnym. Właściwszym byłoby wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., utożsamiając postępowanie egzekucyjne z odrębnym postępowaniem administracyjnym. Jednakże, ponowne zgłoszenie tych samych zarzutów narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), co skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej.

Czy ponowne zgłoszenie tych samych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, które zostały już merytorycznie rozpatrzone i których postanowienie stało się ostateczne, jest dopuszczalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne zgłoszenie tych samych zarzutów narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i nie podlega ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że mimo błędnego uzasadnienia sądu pierwszej instancji, wyrok oddalający skargę kasacyjną jest prawidłowy, ponieważ ponowne wniesienie tożsamych zarzutów stanowiłoby naruszenie zasady res iudicata.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną D.J. od wyroku WSA w Szczecinie.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten stanowi podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu, jeżeli zarzut był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Sąd uznał, że błędnie zastosowano go do sytuacji, gdy zarzuty były rozpatrywane w tym samym postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi kasacyjnej, jeśli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw lub gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał, że przepis ten (odmowa wszczęcia postępowania) byłby właściwszy do zastosowania w sytuacji ponownego zgłoszenia tych samych zarzutów.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., utożsamiając postępowanie egzekucyjne z odrębnym postępowaniem administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty zgłoszone w piśmie z 17 marca 2022 r. były niedopuszczalne, ponieważ były już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym (błędna interpretacja sądu pierwszej instancji). • Skarżący nie wykazał nowych okoliczności przemawiających za słusznością zarzutów, które zostały już rozpatrzone.

Godne uwagi sformułowania

wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu • nie można twierdzić, że miało to miejsce w "odrębnym postępowaniu administracyjnym" • nie zachodziła więc podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. • ponownie wniesiony tożsamy w swej istocie zarzut nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, ponieważ stanowiłoby to naruszenie powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae) • właściwszym byłoby uznanie, że postępowanie w sprawie rozpatrzenia tego samego, ponownie zgłoszonego zarzutu nie może być wszczęte z innych przyczyn, tj. że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 61a k.p.a.

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście ponownego zgłaszania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz właściwego stosowania art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. i art. 61a k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego zgłaszania tych samych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej (res iudicata) w kontekście postępowania egzekucyjnego, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd koryguje błędne zastosowanie przepisów przez organy i sądy niższej instancji, jednocześnie utrzymując rozstrzygnięcie w mocy.

Czy można zgłaszać te same zarzuty w egzekucji dwa razy? NSA wyjaśnia, kiedy kończy się cierpliwość organów i sądów.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst