Orzeczenie · 2026-01-22

III FSK 886/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnawydawanie aktprawo dostępu do informacjiOrdynacja podatkowawyczerpanie środków zaskarżeniabłędne pouczenie

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach. SKO odmówiło skarżącemu wydania akt sprawy podatkowej, pouczając go o możliwości zwrócenia się do SKO z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w przypadku niezadowolenia, o wniesienie skargi do WSA. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, ponieważ postanowienie SKO wydane w pierwszej instancji powinno być zaskarżone zażaleniem, a nie skargą do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na błędne pouczenie przez SKO. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że skarży prokurator lub rzecznik. W przypadku postanowień wydanych na podstawie Ordynacji podatkowej, na postanowienie w toku postępowania służy zażalenie (art. 236 § 1 o.p.), a błędne pouczenie nie zwalnia z tego obowiązku. Sąd wskazał, że postanowienie SKO zostało wydane na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznaczało konieczność wyczerpania trybu zażaleniowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie konieczności wyczerpania środków zaskarżenia (zażalenia) przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego w sprawach podatkowych, nawet w przypadku błędnego pouczenia organu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania akt sprawy podatkowej i błędnego pouczenia przez SKO. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a.

Zagadnienia prawne (2)

Czy błędne pouczenie organu administracji publicznej co do trybu zaskarżenia postanowienia może obciążać stronę, która się do niego zastosowała?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błędne pouczenie nie zwalnia strony z obowiązku wyczerpania właściwego toku instancji, w tym wniesienia zażalenia, jeśli jest ono wymagane przepisami prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie SKO zostało wydane na podstawie Ordynacji podatkowej, a zgodnie z art. 236 § 1 o.p. na postanowienie w toku postępowania służy zażalenie. Błędne pouczenie o braku zażalenia nie może skutkować rozpoznaniem skargi przez sąd, jeśli nie wyczerpano środków zaskarżenia.

Czy skarga do sądu administracyjnego na postanowienie odmawiające wydania akt sprawy podatkowej jest dopuszczalna bez wcześniejszego wniesienia zażalenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, którymi w tym przypadku jest zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 52 § 1 P.p.s.a. wymaga wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi. W przypadku postanowień wydanych na podstawie Ordynacji podatkowej, właściwym środkiem zaskarżenia jest zażalenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło skargę na postanowienie SKO w Siedlcach odmawiające wydania akt sprawy podatkowej.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi kasacyjnej.

o.p. art. 236 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Na postanowienie wydane w toku postępowania służy stronie zażalenie, gdy ustawa tak stanowi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 214

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 219

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 221 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

W przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 52 § 1 p.p.s.a. poprzez wniesienie skargi bez wyczerpania środków zaskarżenia (zażalenia).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 214 o.p. w zw. z art. 219 o.p. poprzez błędną wykładnię i obciążenie skarżącego negatywnymi konsekwencjami błędnego pouczenia przez SKO. • Naruszenie art. 2a o.p. poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 6 i 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. polegające na braku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i braku czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.

Godne uwagi sformułowania

błędne pouczenie skarżącej co do trybu zaskarżenia, nie może obciążać skarżącego, który się do takiego pouczenia zastosował. • do skutecznego uruchomienia kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie wydania żądanych akt sprawy wymagane jest wyczerpanie środków zaskarżenia, tj. wniesienie zażalenia i rozpoznanie go przez właściwy organ. • błędne pouczenie w postanowieniu o braku zażalenia, zamiast o prawie do jego złożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, nie mogło skutkować rozpoznaniem skargi przez sąd pierwszej instancji.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wyczerpania środków zaskarżenia (zażalenia) przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego w sprawach podatkowych, nawet w przypadku błędnego pouczenia organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania akt sprawy podatkowej i błędnego pouczenia przez SKO. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą wyczerpania środków zaskarżenia i wpływu błędnych pouczeń organów na postępowanie sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Błędne pouczenie organu nie usprawiedliwia wniesienia skargi bez wyczerpania zażalenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst