III FSK 857/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności. Spółka skarżąca kwestionowała błędną wykładnię art. 89 u.p.e.a. przez organ, twierdząc, że organ powinien zweryfikować zarzut potrącenia wierzytelności w ramach porozumienia trójstronnego. Sąd pierwszej instancji przyznał rację spółce, wskazując na kluczowe znaczenie art. 504 k.c., który chroni przed utratą prawa do potrącenia wierzytelności, gdy organ egzekucyjny zajmuje wierzytelność. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że art. 504 k.c. ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że dłużnik zajętej wierzytelności (trzeciodłużnik) ma prawo ustalić, czy istnieją jego własne wierzytelności u zobowiązanego, które mogą zostać zrealizowane przez potrącenie, zgodnie z art. 498 i 499 k.c. Organ egzekucyjny powinien wezwać spółkę do udokumentowania potrącenia, a nie od razu zakładać brak możliwości potrącenia. W konsekwencji, NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną i ją oddalił.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności potrącenia wierzytelności w egzekucji administracyjnej i obowiązku organu badania zarzutu potrącenia.
Wymaga udokumentowania przez dłużnika zajętej wierzytelności istnienia i wymagalności wierzytelności podlegających potrąceniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy potrącenie wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności jest dopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet jeśli wierzytelność powstała lub stała się wymagalna po zajęciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, potrącenie jest dopuszczalne, jeśli wierzytelność istniała i była wymagalna przed zajęciem, a organ egzekucyjny ma obowiązek zbadać zarzut potrącenia.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 504 k.c. ma zastosowanie w egzekucji administracyjnej. Dłużnik zajętej wierzytelności (trzeciodłużnik) ma prawo ustalić, czy istnieją jego własne wierzytelności u zobowiązanego, które mogą zostać zrealizowane przez potrącenie, zgodnie z art. 498 i 499 k.c. Organ egzekucyjny powinien zbadać zarzut potrącenia, zamiast od razu zakładać brak możliwości potrącenia.
Jaka jest rola organu egzekucyjnego w przypadku podniesienia przez dłużnika zajętej wierzytelności zarzutu potrącenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ egzekucyjny ma obowiązek zbadać i zweryfikować zarzut potrącenia, wzywając dłużnika do udokumentowania istnienia i wymagalności wierzytelności podlegających potrąceniu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organ powinien wezwać spółkę do wyjaśnienia i precyzyjnego wskazania wierzytelności podlegających potrąceniu oraz udokumentowania ich zgodnie z art. 504 k.c., zamiast odrzucać możliwość potrącenia.
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 89
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.c. art. 504
Kodeks cywilny
Przepis ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i chroni przed utratą prawa do potrącenia wierzytelności po jej zajęciu, jeśli wierzytelność istniała i była wymagalna przed zajęciem.
Pomocnicze
k.c. art. 498 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 67a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 91
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrącenie wierzytelności jest dopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli wierzytelność istniała i była wymagalna przed zajęciem. • Organ egzekucyjny ma obowiązek zbadać zarzut potrącenia podniesiony przez dłużnika zajętej wierzytelności.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny nie jest osobą trzecią w rozumieniu art. 504 k.c. • Regulacje u.p.e.a. wyłączają dopuszczalność potrąceń po dokonaniu zajęcia wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
Zanim więc trzeciodłużnik zrealizuje powinność przez zapłatę, ma prawo ustalić, czy nie istnieją jego własne wierzytelności u zobowiązanego, które mogą zostać zrealizowane przez potrącenie. • Organ powinien więc wezwać spółkę do wyjaśnienia i precyzyjnego wskazania wierzytelności, które w ocenie spółki podlegały potrąceniu, z jakimi wierzytelnościami spełniającymi wymogi, o których mowa w art. 504 k.c., co powinno przez spółkę zostać rzetelnie udokumentowane.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
sprawozdawca
Jan Rudowski
przewodniczący
Mirella Łent
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności potrącenia wierzytelności w egzekucji administracyjnej i obowiązku organu badania zarzutu potrącenia."
Ograniczenia: Wymaga udokumentowania przez dłużnika zajętej wierzytelności istnienia i wymagalności wierzytelności podlegających potrąceniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w egzekucji administracyjnej – możliwości potrącenia wierzytelności po jej zajęciu, co ma istotne znaczenie dla przedsiębiorców.
“Czy można potrącić dług po zajęciu komorniczym? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.