III FSK 809/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku orzekającą o odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 i art. 2 P.p.s.a. i art. 116 § 1 pkt 1 lit.b) Ordynacji Podatkowej, zarzucając niewyjaśnienie stanu faktycznego, brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość oraz naruszenie zasady proporcjonalności i równości. Kwestionowano również naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 c O.p. poprzez nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania, a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 O.p. dotyczące wadliwości decyzji organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. za chybiony, wskazując, że uzasadnienie sądu pierwszej instancji spełnia wymogi formalne i nie stanowi polemiki z merytorycznym stanowiskiem sądu. Zarzut naruszenia art. 201 § 1c O.p. uznano za niezasadny, podkreślając, że przepis ten stanowi o możliwości, a nie obowiązku zawieszenia postępowania. Odnosząc się do zarzutu wadliwości decyzji organu odwoławczego, sąd stwierdził, że wydanie odrębnych decyzji w odniesieniu do poszczególnych okresów rozliczeniowych jest dopuszczalne. Sąd przypomniał również zasady odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, wskazując na przesłanki pozytywne i negatywne, oraz podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek negatywnych spoczywa na osobie odpowiedzialnej. W niniejszej sprawie stwierdzono, że skarżąca pełniła funkcję członka zarządu w okresie, gdy powstały zaległości, a wniosek o upadłość nie został zgłoszony. Sąd uznał również, że zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP są ogólne i nie pozwalają na ich rozpoznanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji Podatkowej dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności kwestii związanych z obowiązkiem zgłoszenia wniosku o upadłość oraz możliwością zawieszenia postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit.b) Ordynacji Podatkowej przez sąd pierwszej instancji, polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego i braku winy skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki, stanowi podstawę do uchylenia wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. jest chybiony, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji dostatecznie wyjaśnił stan faktyczny i prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji Podatkowej dotyczące odpowiedzialności członka zarządu. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość nie został wykazany.
Czy nierozpatrzenie przez sąd pierwszej instancji wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, w związku z innym postępowaniem dotyczącym ustalenia zobowiązania spółki, stanowi naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 201 § 1c O.p. jest niezasadny, ponieważ przepis ten stanowi jedynie o możliwości, a nie obowiązku zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Ordynacja Podatkowa w art. 201 § 1c jedynie dopuszcza możliwość zawieszenia postępowania, nie nakładając takiego obowiązku na sąd. Dlatego nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie nie jest wadą skutkującą uchylenie wyroku.
Czy wydanie przez organ odwoławczy dwóch decyzji w jednej sprawie podatkowej, dotyczących różnych okresów rozliczeniowych, stanowi naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji lub uchyleniem wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie odrębnych decyzji w odniesieniu do poszczególnych okresów rozliczeniowych jest dopuszczalne i nie stanowi wady skutkującej uchylenie wyroku.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy może wydać odrębne decyzje w odniesieniu do poszczególnych okresów rozliczeniowych, nawet jeśli były one objęte jedną decyzją organu pierwszej instancji, co nie narusza przepisów w stopniu skutkującym uchylenie zaskarżonego aktu.
Czy skarżąca jako były członek zarządu spółki miała status strony w postępowaniu wymiarowym dotyczącym zobowiązań spółki, uzasadniający jej czynny udział i możliwość składania wniosków o zawieszenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoby trzecie nie mają interesu prawnego w postępowaniu wymiarowym dotyczącym spółki, w którym nie konkretyzują się wobec nich prawa lub obowiązki podatkowe.
Uzasadnienie
Osoby trzecie nabywają status strony w postępowaniu, w którym wobec nich konkretyzują się prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego. W postępowaniu wymiarowym dotyczącym spółki nie mają one interesu prawnego, nawet jeśli w przyszłości mogą ponosić odpowiedzialność za zaległości.
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 116 § 1 pkt 1 lit.b
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 201 § 1c
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 1 pkt 1 i 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 133 § 1
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 210 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.u.n. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zostało wykazane, gdyż uzasadnienie sądu pierwszej instancji spełnia wymogi formalne. • Naruszenie art. 201 § 1c O.p. nie miało miejsca, gdyż przepis ten stanowi o możliwości, a nie obowiązku zawieszenia postępowania. • Wydanie odrębnych decyzji przez organ odwoławczy w odniesieniu do poszczególnych okresów rozliczeniowych jest dopuszczalne. • Osoby trzecie nie są stronami postępowania wymiarowego dotyczącego spółki i nie mają interesu prawnego w jego toku. • Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu w okresie powstania zaległości, a wniosek o upadłość nie został zgłoszony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit.b) O.p. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. • Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 c O.p. poprzez nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 O.p. dotyczące wadliwości decyzji organu odwoławczego. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez uniemożliwienie poznania motywów wydania postanowienia o oddaleniu wniosku o zawieszenie postępowania. • Naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2, 84, 217, 31 ust. 1, 7, 32) jako ogólne i niepozwalające na rozpoznanie zarzutu.
Godne uwagi sformułowania
nie zagwarantowanie równych praw Skarżącej kasacyjnie, jako byłego członka zarządu z sytuacją aktualnych członków zarządu, to jest naruszeniu równości w znaczeniu prawnym (...) jak i faktycznym • przyznane jej uprawnienia ustawowe do czynnego udziału w sprawie na etapie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, są de facto tylko pozornym prawem • nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. • Poprzez taki zarzut nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. • Osoby trzecie w postępowaniu wymiarowym, toczącym się w stosunku do Spółki, nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 133 O. p. Oznacza to, że podmioty te nie są stroną w takim postępowaniu wymiarowym i to pomimo tego, że w przyszłości ewentualnie mogą ponosić odpowiedzialność za te zaległości.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący sprawozdawca
Mirella Łent
członek
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji Podatkowej dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności kwestii związanych z obowiązkiem zgłoszenia wniosku o upadłość oraz możliwością zawieszenia postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności byłego członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, argumentacja sądu jest szczegółowa i może być przydatna dla prawników.
“Czy były członek zarządu odpowie za długi spółki? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.