Orzeczenie · 2025-03-20

III FSK 792/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-03-20

NSApodatkoweWysokansa

podatek od nieruchomościdziałalność gospodarczaposiadanie samoistnewspółwłasnośćustawa o podatkach i opłatach lokalnychOrdynacja podatkowaskarżący kasacyjnyNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2020 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 i 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi i zaniechanie uchylenia decyzji, mimo rzekomego naruszenia art. 45 Konstytucji RP, art. 2a Ordynacji podatkowej, art. 233 o.p. w zw. z art. 2a o.p., a także naruszenie art. 122 i 187 § 1 o.p. poprzez dowolne ustalenia faktyczne dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości, klasyfikacji gruntów (łąki trwałe, grunty orne) oraz naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) i art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Spółka podnosiła również naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym i zarzucała zaniechanie ustosunkowania się do kwestii przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest rozpoznawana w granicach zarzutów, a kwestia przedawnienia nie została w nich właściwie przedstawiona. Sąd wyjaśnił, że art. 2a Ordynacji podatkowej dotyczy wykładni prawa materialnego, a nie ustaleń faktycznych. Analizując przepisy u.p.o.l. dotyczące podatników podatku od nieruchomości, NSA potwierdził, że obowiązek podatkowy samoistnego posiadacza wyprzedza obowiązek właściciela, powołując się na liczne orzecznictwo. Sąd zdefiniował posiadanie samoistne zgodnie z art. 336 k.c. i wskazał, że w przypadku współwłasności, gdy tylko jeden ze współwłaścicieli jest posiadaczem samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na nim. Odnosząc się do definicji działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., NSA stwierdził, że nieruchomość była faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę, która nabyła ją jako ośrodek rekreacyjny. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne i ocena prawna Sądu pierwszej instancji były prawidłowe i nie naruszały przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" w podatku od nieruchomości, zasady opodatkowania współwłasności z posiadaczem samoistnym, zastosowanie art. 2a Ordynacji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i posiadania samoistnego w kontekście podatku od nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nieruchomość, będąca przedmiotem współwłasności, na której jeden ze współwłaścicieli (spółka) prowadzi działalność gospodarczą, jest "zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli część nieruchomości (łąki, grunty orne) nie jest bezpośrednio wykorzystywana do tej działalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość jest uznawana za zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej, jeśli jest faktycznie wykorzystywana w tym celu przez przedsiębiorcę, w tym w ramach ośrodka rekreacyjnego, nawet jeśli część gruntów nie jest bezpośrednio zagospodarowana.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja działalności gospodarczej obejmuje faktyczne wykorzystanie nieruchomości przez przedsiębiorcę, w tym jako ośrodek rekreacyjny, a także czynności przygotowawcze. Podkreślono, że obowiązek podatkowy samoistnego posiadacza wyprzedza obowiązek właściciela, a w przypadku współwłasności, gdy jeden współwłaściciel jest posiadaczem samoistnym, obowiązek spoczywa na nim.

Czy przepis art. 2a Ordynacji podatkowej (wątpliwości na korzyść podatnika) ma zastosowanie do ustaleń faktycznych w sprawie podatku od nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten dotyczy wyłącznie wykładni przepisów prawa materialnego, a nie ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 2a o.p. ma zastosowanie do interpretacji przepisów prawa, a nie do oceny dowodów i ustalania faktów.

Jakie są zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości w przypadku współwłasności, gdy jeden ze współwłaścicieli jest posiadaczem samoistnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli.

Uzasadnienie

NSA powołując się na liczne orzecznictwo, wskazał, że art. 3 ust. 3 u.p.o.l. ustanawia pierwszeństwo obowiązku podatkowego samoistnego posiadacza przed właścicielem, co wyklucza zastosowanie zasady solidarności współwłaścicieli (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.) w takiej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (28)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przez "działalność gospodarczą" należy rozumieć faktyczne wykorzystywanie nieruchomości na prowadzenie działalności zarobkowej lub czynności przygotowawczych do niej.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Właściciele są podatnikami, ale z uwzględnieniem reguły z ust. 3.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego.

o.p. art. 2a

Ustawa Ordynacja podatkowa

Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika (dotyczy wykładni prawa materialnego).

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 3 § ust. 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Reguluje sytuację współwłasności lub współposiadania, określając odrębność przedmiotu opodatkowania i solidarność obowiązku, ale nie ma zastosowania, gdy istnieje samoistny posiadacz.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.r. art. 12 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku rolnym

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

Współposiadanie jako element współwłasności.

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 151