III FSK 583/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi oraz J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję Dyrektora IAS w części dotyczącej solidarnej odpowiedzialności J. K. jako członka zarządu spółki za zaległości w podatku od towarów i usług za okres do listopada 2016 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana po upływie 5-letniego terminu przewidzianego w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, błędnie utożsamiając "wydanie decyzji" z jej doręczeniem. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną Dyrektora IAS za uzasadnioną, wskazując na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej liczy się od daty jej sporządzenia (wydania), a nie doręczenia. Sąd podkreślił, że zmiany w art. 212 Ordynacji podatkowej nie dezaktualizują tego stanowiska. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej uchylenia decyzji i oddalił skargę w tym zakresie. Skarga kasacyjna J. K. została uznana za niezasadną. Dotyczyła ona kwestii, czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we "właściwym czasie" (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej). NSA, odwołując się do przepisów Prawa upadłościowego, stwierdził, że spółka stała się niewypłacalna z powodu zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań (podatku VAT od kwietnia 2016 r.), a wniosek o upadłość złożono z opóźnieniem. Dlatego J. K. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną J. K. i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu, od którego liczy się 5-letni termin na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (wydanie vs. doręczenie). Określenie przesłanek niewypłacalności spółki i obowiązku złożenia wniosku o upadłość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego w kontekście odpowiedzialności członka zarządu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej) jest liczony od daty sporządzenia decyzji, czy od daty jej doręczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest liczony od daty jej sporządzenia (wydania), a nie od daty jej doręczenia.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do utrwalonego orzecznictwa i wykładni językowej przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując, że pojęcia "wydania" i "doręczenia" decyzji są odrębne, a termin z art. 118 § 1 o.p. odnosi się do momentu sporządzenia decyzji.
Kiedy należy uznać spółkę za niewypłacalną w rozumieniu Prawa upadłościowego, a tym samym kiedy powstaje obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w "właściwym czasie" (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spółka jest niewypłacalna, gdy utraciła zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (np. przez zaprzestanie płacenia drugiego z kolei zobowiązania), niezależnie od jej stanu majątkowego. Wniosek o upadłość należy złożyć w ciągu 30 dni od wystąpienia tej podstawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że niewypłacalność może wynikać z braku płatności wymagalnych zobowiązań, co jest niezależne od wartości majątku spółki. W tej sprawie spółka zaprzestała regulowania zobowiązań podatkowych od kwietnia 2016 r., co uzasadniało złożenie wniosku o upadłość do lipca 2016 r., a wniosek złożono dopiero w styczniu 2017 r.
Przepisy (18)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w tym obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.
o.p. art. 118 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa 5-letni termin na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa.
Pomocnicze
p.u. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Niewypłacalność dłużnika następuje, gdy utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
p.u. art. 11 § 1a
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Domniemywa się niewypłacalność, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
p.u. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Dłużnik jest obowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w ciągu 30 dni od dnia wystąpienia podstawy do jej ogłoszenia.
o.p. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa elementy, jakie powinna zawierać decyzja.
o.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Reguluje moment związania organu podatkowego decyzją (co do zasady od doręczenia, z wyjątkiem decyzji z art. 67d).
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa związanie sądów administracyjnych wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu NSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi kasacyjnej (uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania).
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa możliwość oddalenia skargi przez NSA, jeśli istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Określa stawki opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej liczy się od daty jej sporządzenia, a nie doręczenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja J. K. dotycząca złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we "właściwym czasie", mimo zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych. • Argumentacja J. K. dotycząca oceny stanu majątkowego spółki jako podstawy do ustalenia niewypłacalności, zamiast braku płatności zobowiązań.
Godne uwagi sformułowania
zwrot "wydanie decyzji" powinien być utożsamiany z doręczeniem decyzji a nie ze sporządzeniem decyzji • zwrot "wydanie decyzji" w rozumieniu art. 118 § 1 o.p., nie oznaczało jej doręczenia, pozostaje nadal aktualny • nie można utożsamiać "związania" decyzją w rozumieniu art. 212 o.p. z "wydaniem" decyzji w rozumieniu art. 118 § 1 o.p. • dłużnik jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące • każdy, kto nie płaci określonego ustawą (lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się niewypłacalny
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sędzia (del.)
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu, od którego liczy się 5-letni termin na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (wydanie vs. doręczenie). Określenie przesłanek niewypłacalności spółki i obowiązku złożenia wniosku o upadłość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego w kontekście odpowiedzialności członka zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii dla odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki – terminu wydania decyzji i momentu niewypłacalności. Wyjaśnia istotne różnice między "wydaniem" a "doręczeniem" decyzji, co ma praktyczne znaczenie dla podatników i organów.
“Kiedy liczy się wydanie decyzji? NSA rozstrzyga spór o odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.