Orzeczenie · 2026-07-15

III FSK 576/25Uchylenie wyroku WSA i postanowienia organu egzekucyjnego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-15
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnawymagalność obowiązkuuchylenie decyzjiprawo procesowe administracyjnepodatek VATskarżący kasacyjnypostępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucji

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki C. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku podatkowego, wskazując, że decyzja Dyrektora IAS określająca zobowiązanie podatkowe została uchylona wyrokiem WSA z 30 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. Oznacza to, że uchylony akt nie podlega wykonaniu, a co za tym idzie, obowiązek określony tym aktem nie może być dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym. NSA ustalił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z chwilą doręczenia spółce tytułów wykonawczych w dniu 13 lutego 2024 r., co miało miejsce po wydaniu przez WSA wyroku uchylającego decyzję Dyrektora IAS. W związku z tym, brak wymagalności obowiązku miał charakter trwały i wystąpił przed wszczęciem egzekucji, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 pkt 3 lit. b u.p.e.a. (obecnie art. 59 § 1a pkt 2 u.p.e.a.). W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie Dyrektora IAS, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków uchylenia decyzji podatkowej przez WSA dla postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w kontekście art. 152 § 1 p.p.s.a. i zarzutu braku wymagalności obowiązku.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchylenie decyzji nastąpiło przed wszczęciem egzekucji, a skarga kasacyjna od wyroku WSA jest w toku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchylenie decyzji podatkowej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nawet jeśli wyrok nie jest prawomocny, wstrzymuje wymagalność obowiązku podatkowego i stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli nastąpiło to przed jego wszczęciem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie decyzji podatkowej przez WSA, zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, co skutkuje brakiem wymagalności obowiązku i powinno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli miało to miejsce przed jego wszczęciem.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wykładni art. 152 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku. Skoro akt nie podlega wykonaniu, zobowiązany nie jest zobligowany do wykonania obowiązku, co oznacza brak wymagalności i podstawę do umorzenia egzekucji, jeśli przeszkoda wystąpiła przed jej wszczęciem.

Czy zarzut nieistnienia obowiązku egzekucyjnego (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) mógł być skutecznie podniesiony w sytuacji, gdy w postępowaniu egzekucyjnym podniesiono jedynie zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.)?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut nieistnienia obowiązku nie podlegał ocenie w niniejszej sprawie, ponieważ spółka nie sformułowała go w postępowaniu egzekucyjnym, ograniczając się do zarzutu braku wymagalności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że spółka nie sformułowała zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, w związku z czym nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA w całości oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 152 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 34 § § 4 pkt 3 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1a pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji podatkowej przez WSA przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego skutkuje brakiem wymagalności obowiązku. • Art. 152 § 1 p.p.s.a. wstrzymuje skutki prawne uchylonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku, co uniemożliwia egzekucję.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że wyrok uchylający decyzję podatkową nie miał waloru prawomocności, a decyzja nadal istniała w obrocie prawnym, co nie stanowiło podstawy do umorzenia egzekucji. • Organ egzekucyjny argumentował, że wszczęcie egzekucji nastąpiło przed wydaniem wyroku WSA, a brak wymagalności nie miał charakteru trwałego.

Godne uwagi sformułowania

nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku • uchylony akt nie podlega wykonaniu • obowiązek nie może być dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym • brak wymagalności obowiązku występuje wówczas, gdy obowiązek istnieje, ale nie może być egzekwowany w danym momencie z uwagi na odroczenie terminu jego wykonania, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej bądź z innych przyczyn.

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków uchylenia decyzji podatkowej przez WSA dla postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w kontekście art. 152 § 1 p.p.s.a. i zarzutu braku wymagalności obowiązku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchylenie decyzji nastąpiło przed wszczęciem egzekucji, a skarga kasacyjna od wyroku WSA jest w toku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie momentu wszczęcia egzekucji w kontekście późniejszego uchylenia decyzji podatkowej przez sąd, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa podatnika.

“Uchylenie decyzji podatkowej przez sąd wstrzymuje egzekucję – NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”

Dane finansowe

WPS: 449 447 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst