Pełny tekst orzeczenia

III FSK 576/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

III FSK 576/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Krzysztof Winiarski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1669/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz postanowienie organu II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 6 lit. c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Witan, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1669/24 w sprawie ze skargi C. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r., nr 1401-IEE1.7192.115.2024.2.OM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r., nr 1401-IEE1.7192.115.2024.2.OM, 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz C. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w P. kwotę 1 037 (słownie: tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
Zaskarżonym wyrokiem z 14 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1669/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 22 maja 2024 r., nr 1401-IEE1.7192.115.2024.2.OM w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. 26 października 2021 r. wystawił wobec skarżącej, na podstawie własnej decyzji z 15 października 2021 r., zarządzenia zabezpieczenia od nr [...] do nr [...], obejmujące przybliżoną kwotę w podatku od towarów i usług za 12/2016 r., 1/2017 r. i 6/2017 r. - 9/2017 r., w łącznej kwocie należności głównej 449.447,00 zł, plus odsetki w wysokości 10.350,00 zł. Organ egzekucyjny zawiadomieniami z 5 listopada 2021 r. podjął próbę zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w I. B. [...] S.A. oraz A.B. S.A. Decyzją z 12 października 2022 r. Naczelnik US określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za: 11/2016 r. - 4/2019 r. oraz ustalił kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego za: 1/2017 r. i 6/2017 r. - 9/2017 r., w łącznej kwocie 5.928.745,00 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 23 sierpnia 2023 r. W oparciu o ww. decyzję NUS wystawił 13 września 2023 r. tytuł wykonawczy, a następnie 27 września 2023 r. kolejne tytuły wykonawcze, obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług z okresów miesięcznych za: 12/2016 r., 1/2017 r. i 6/2017 r. - 9/2017 r., w łącznej kwocie głównej 449.486,00 zł plus odsetki w wysokości 87.475,60 zł. Pismem z 29 stycznia 2024 r. organ pierwszej instancji zawiadomił spółkę o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Jednocześnie na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny zawiadomieniem z 30 stycznia 2024 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Izbie Administracji Skarbowej w Warszawie.
WSA w Warszawie wyrokiem z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23 uchylił decyzję Dyrektora IAS z 23 sierpnia 2023 r. (będącą podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych). Organ odwoławczy, pismem z 22 marca 2024 r., wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie kasacyjne jest w toku.
Pismem z 20 lutego 2024 r. pełnomocnik wniosła w imieniu strony zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z 13 września 2023 r. i z 27 września 2023 r., której zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505, z póżn. zm., dalej: u.p.e.a.), tj. brak wymagalności dochodzonego zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu wskazała, że 30 stycznia 2024 r. przed WSA w Warszawie zapadł wyrok uchylający decyzję DIAS z 23 sierpnia 2023 r. Postanowieniem z 29 lutego 2024 r. Naczelnik US zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku spółki na podstawie ww. tytułów wykonawczych, do czasu uzyskania zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów.
Postanowieniem z 19 marca 2024 r. Naczelnik US oddalił zarzut braku wymagalności dochodzonego zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Dyrektora IAS z 23 sierpnia 2023 r., w dacie wystawienia tytułów wykonawczych, podlegała wykonaniu zgodnie z przepisami prawa. Wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23 uchylający ww. decyzję zapadł po przekształceniu postępowania zabezpieczającego w egzekucyjne.
Pismem z 2 kwietnia 2024 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu pierwszej instancji, zarzucając mu naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c w zw. z art. 154 § 4 i 6 oraz art. 26 § 6 u.p.e.a.
Postanowieniem z 22 maja 2024 r., Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 19 marca 2024 r. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem wierzyciela w zakresie niezasadności zgłoszonego zarzutu, choć nie podzielił uzasadnienia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Dyrektor IAS zauważył, że wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23 nie ma waloru prawomocności, ponieważ DIAS pismem z 22 marca 2024 r. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a postępowanie kasacyjne jest wtoku. Decyzja Dyrektora IAS z 23 sierpnia 2023 r. określająca skarżącej wysokość należnego zobowiązania podatkowego nadal istnieje zatem w obrocie prawnym. Zawiesiła się natomiast możliwość jego dochodzenia, na skutek obowiązywania art. 152 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), który zawiesza skutki prawne uchylonego aktu, a więc wstrzymuje możliwość egzekwowania wymagalnego obowiązku, do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. DIAS wskazał, że postępowanie egzekucyjne do majątku spółki zostało wszczęte, zgodnie z art. 26 § 3a pkt 3 u.p.e.a., z chwilą wystawienia poszczególnych tytułów wykonawczych. Powyższe nastąpiło odpowiednio 13 września 2023 r. i 27 września 2023 r. Wszczęcie egzekucji nastąpiło natomiast, stosowanie do art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., z chwilą doręczenia stronie tytułów wykonawczych, tj. 13 lutego 2024 r. NUS postanowieniem z 29 lutego 2024 r., z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 35 § 1 u.p.e.a., zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku strony na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Po ustaniu ww. przesłanki, Naczelnik US zobowiązany będzie do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w trybie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Skarżąca pismem z 4 lipca 2024 r. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora IAS - zaskarżając je w całości - zarzucając naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: (a) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wobec uznania, że istniał obowiązek egzekucyjny oraz uznania istnienia wymagalności obowiązku, mimo, że został wydany wyrok przez WSA w Warszawie z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23, który uchylił decyzję organu podatkowego, określającej zobowiązanie skarżącej za poszczególne miesiące 2016 i 2017 r.; (b) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez pominięcie, że wyrok WSA w Warszawie uchylający decyzję organu odwoławczego został wydany przed zawiadomieniem spółki o przekształceniu się postępowania zabezpieczającego w egzekucyjne oraz przed doręczeniem jej tytułów wykonawczych, a skarżąca przed dniem 13 lutego 2024 r. nie miała wiedzy, że zostały wydane tytuły wykonawcze oraz że postępowanie zabezpieczające zostało przekształcone w postępowanie egzekucyjne. Na podstawie podniesionych zarzutów, strona wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego oraz postanowienia organu pierwszej instancji w całości i ponowne rozpoznanie sprawy przez organ pierwszej instancji, a także o zasądzenie od Dyrektora IAS na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę spółki na ww. postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, iż nie doszło do przekształcenia się zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne, ponieważ w toku postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny nie zastosował żadnego skutecznego środka zabezpieczającego. Postępowania egzekucyjne do majątku spółki zostały wszczęte, stosowanie do art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., z chwilą wystawienia tytułów wykonawczych, tj. 13 września 2023 r. i 27 września 2023 r. Powyższe nastąpiło przed wydaniem przez WSA w Warszawie wyroku z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23 uchylającego decyzję Dyrektora IAS w Warszawie z 23 sierpnia 2023 r. (będącej podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych). Dalej Sąd zgodził się z organem, że na obecnym etapie wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2024 r. nie ma waloru prawomocności, ponieważ Dyrektor IAS w Warszawie pismem z 22 marca 2024 r. wniósł skargę kasacyjną, postępowanie kasacyjne jest w toku. Do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego, którym uchylono decyzję organu drugiej instancji nie ustaje wymagalność obowiązku, a tym samym nie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że uchylenie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji administracyjnej, ze skutkami jakie nieprawomocny wyrok wywołuje na gruncie przepisu art. 152 § 1 p.p.s.a. nie oznacza, że decyzja taka przestaje istnieć w obrocie prawnym, a tym samym przestaje istnieć obowiązek nadający się do wykonania w drodze egzekucji administracyjnej - co powodowałoby, że powinno ono zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Uchylenie decyzji powoduje jedynie, że od tego momentu nie wywołuje ona skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku. W ocenie Sądu tylko prawomocne orzeczenie wiąże strony i sąd, który je wydał, jak również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). Nie można podzielić zatem stanowiska, że powinno w takiej sytuacji dojść do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik, na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 177 § 1 p.p.s.a., zaskarżył wyrok w całości.
Zaskarżając wyrok WSA w Warszawie zarzucił mu, na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 w zw. z art. 1 oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
a. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wobec uznania, że istniał obowiązek egzekucyjny oraz uznania istnienia wymagalności obowiązku, mimo, że został wydany wyrok przez WSA w Warszawie z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23, który uchylił decyzję organu podatkowego (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, znak: 1401-IOV-4.4103.152.2022.MCz) określającą zobowiązanie skarżącej za poszczególne miesiące 2016 i 2017 r.;
b. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez pominięcie, że wyrok WSA w Warszawie uchylający decyzję organu drugiej instancji został wydany przed zawiadomieniem spółki o przekształceniu się postępowania zabezpieczającego w egzekucyjne oraz przed doręczeniem jej tytułów wykonawczych, a skarżąca przed dniem 13 lutego 2024 r. nie miała wiedzy, że zostały wydane tytuły wykonawcze oraz, że postępowanie zabezpieczające zostało przekształcone w postępowanie egzekucyjne.
Na podstawie wyżej sformułowanych zarzutów, na podstawie:
1. art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie;
2. art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;
3. art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów sądowych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 i art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Przepisy te określają podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Są to odpowiednio nieistnienie obowiązku (pkt 1) i brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b, tj. odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 6 lit. c).
Z akt sprawy wynika, że skarżąca w postępowaniu egzekucyjnym podniosła zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., dotyczący braku wymagalności obowiązku ze względu na wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23, którym uchylono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 23 sierpnia 2023 r. nr 1401-IOV-4.4103.152.2022.MCz w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 r., 2017 r., 2018 r. i 2019 r.
Spółka nie sformułowała wówczas zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), stąd zarzut ten nie podlegał ocenie w niniejszej sprawie. Konsekwentnie nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Przez wymagalność obowiązku należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Brak wymagalności obowiązku występuje wówczas, gdy obowiązek istnieje, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie z uwagi na odroczenie terminu jego wykonania, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej bądź z innych przyczyn. W odniesieniu wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § pkt 6 lit. a i b u.p.e.a. podstawą tego zarzutu mogą być zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane, jak na przykład: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenie postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości (por. wyrok NSA z 22 października 2025 r., II OSK 2699/24).
Jak już powyżej wskazano, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23, uchylono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 23 sierpnia 2023 r., nr 1401-IOV-4.4103.152.2022.MCz, która stanowiła podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Wyrok ten nie ma waloru prawomocności, ponieważ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie pismem z 22 marca 2024 r. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która do tej pory nie została rozpoznana.
Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
Przepis ten ma przede wszystkim na celu zabezpieczenie interesów strony przed negatywnymi działaniami organów podatkowych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Nie wywoływanie skutków prawnych, o których mowa w art. 152 § 1 p.p.s.a. oznacza m.in., że uchylony akt nie podlega wykonaniu, mimo nieprawomocności wyroku, którym został on uchylony. Skoro zaś akt nie podlega wykonaniu, to adresat tego aktu nie jest zobligowany do wykonania obowiązku określonego uchylonym aktem - ergo - obowiązek nie może być dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z 20 listopada 2025 r., III FSK 964/24). Regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera taki sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 tej ustawy. Podobnie jak w przypadku wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., tak w przypadku regulacji z art. 152 § 1 p.p.s.a. akt lub czynność nie podlega wykonaniu w ograniczonym czasie (por. wyroki NSA: z 27 stycznia 2016, II GSK 3698/15; z 20 kwietnia 2017 r., II FSK 457/17; z 10 października 2017 r., II FSK 2825/17; z 24 kwietnia 2018 r., II FSK 2561/17; z 20 marca 2019 r., I GSK 870/18).
Uznanie zarzutu braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.) stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego w dwóch przypadkach: a) przyczyna braku wymagalności obowiązku, niezależnie od chwili jej wystąpienia, ma charakter trwały; b) przyczyna braku wymagalności obowiązku istniała przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. Rozstrzygnięcie to znajduje oparcie w art. 34 § 4 pkt 3 lit. b u.p.e.a. Aktualnie zostało to uregulowane w art. 59 § 1a pkt 2 u.p.e.a.
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w przypadku uznania tego zarzutu może nastąpić wówczas, gdy przyczyna braku wymagalności obowiązku nie ma charakteru trwałego lub wystąpiła po wszczęciu egzekucji administracyjnej. Podstawę prawną postanowienia stanowi art. 34 § 4 pkt 2 u.p.e.a.
Brak możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego, którym uchylono ww. decyzję (na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a.) oznacza, że wskazana przeszkoda nie ma charakteru trwałego. W kontekście określenia skutków procesowych wystąpienia tej okoliczności należy zatem ustalić, czy zaistniała ona przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, czy po wszczęciu egzekucji administracyjnej.
Stosownie do art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego;
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego;
3) podpisania protokołu zajęcia ruchomości przez pracownika obsługującego organ egzekucyjny, jeżeli to podpisanie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego;
4) wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji z nieruchomości lub złożenia wniosku o wpis o wszczęciu egzekucji z nieruchomości do zbioru dokumentów, jeżeli ten wpis lub to złożenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Jak stwierdził Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu wszczęcie egzekucji nastąpiło, stosowanie do art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., z chwilą doręczenia skarżącej tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], tj. 13 lutego 2024 r.
Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło zatem po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2425/23, w którym uchylono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 23 sierpnia 2023 r.
Konsekwentnie w sprawie nie było podstaw do zawieszenia postepowania egzekucyjnego, które winno podlegać umorzeniu ze względu na art. 34 § 4 pkt 3 lit. b u.p.e.a.
Uznając zasadność zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaś stwierdzając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).
sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska sędzia NSA Krzysztof Winiarski sędzia NSA Jacek Pruszyński