III FSK 4418/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję Dyrektora IAS odmawiającą W. W. umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący wnioskował o ulgę płatniczą z powodu ciężkiej choroby (ostra białaczka limfoblastyczna) zagrażającej jego życiu i uniemożliwiającej zarobkowanie, a także problemów zdrowotnych syna. Organy podatkowe odmówiły ulgi, uznając, że zaległości nie miały charakteru incydentalnego, świadczą o niskiej dyscyplinie fiskalnej i ich umorzenie byłoby niesprawiedliwe wobec innych podatników. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 210 § 4 O.p. (brak wszechstronnego uzasadnienia) i art. 121 § 1 O.p. (naruszenie zasady zaufania). WSA uznał, że organy powinny uwzględnić "konstytucyjne dyrektywy wyboru", takie jak zasada równości i poszanowania minimum egzystencji, a także sytuację zdrowotną i materialną skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy materialne. NSA wskazał, że przy rozpatrywaniu wniosku o ulgę płatniczą, który stanowi pomoc de minimis (art. 67b O.p.), organy podatkowe są zobowiązane do stosowania przepisów łącznie z art. 67a O.p., uwzględniając przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. NSA podkreślił, że WSA, wykluczając możliwość stosowania art. 67a O.p., nie miał podstaw do kwestionowania kryteriów zastosowanych przez organ. NSA uznał również, że organ odwoławczy wziął pod uwagę sytuację zdrowotną i materialną skarżącego, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA były niezasadne. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na trudną sytuację skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ulg płatniczych (art. 67a i 67b O.p.) w kontekście pomocy de minimis, zwłaszcza w sytuacjach nadzwyczajnych losowych, takich jak ciężka choroba podatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ulga płatnicza stanowi pomoc de minimis. Wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy, w tym sytuacji zdrowotnej, materialnej i rodzinnej podatnika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przy rozpatrywaniu wniosku o ulgę płatniczą w podatkach, który stanowi pomoc de minimis, organ podatkowy jest zobowiązany do stosowania przepisów art. 67a Ordynacji podatkowej (ważny interes podatnika, interes publiczny)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy jest zobowiązany do stosowania przepisów art. 67b O.p. łącznie z art. 67a O.p., uwzględniając przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA błędnie wykluczył możliwość stosowania art. 67a O.p. przy rozpatrywaniu wniosku o ulgę płatniczą stanowiącą pomoc de minimis. NSA podkreślił, że przepisy te są powiązane i należy brać pod uwagę zarówno rodzaje ulg, jak i przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, zwłaszcza w kontekście nadzwyczajnych, losowych przypadków zagrażających egzystencji podatnika.
Czy ciężka choroba podatnika i jego syna, a także trudna sytuacja materialna, mogą stanowić podstawę do udzielenia ulgi płatniczej w spłacie zaległości podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sytuacja taka może być uznana za nadzwyczajny, losowy przypadek uzasadniający udzielenie ulgi, jeśli konieczność zapłaty zagraża egzystencji podatnika.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA powinien był rozważyć, jak egzekucja zaległości podatkowych wpłynie na egzystencję skarżącego i jego syna w kontekście ich ciężkiej sytuacji zdrowotnej. Te okoliczności, wraz z sytuacją materialną, mogą wypełniać przesłankę ważnego interesu podatnika.
Czy decyzja organu odmawiająca ulgi płatniczej narusza art. 210 § 4 O.p. (brak wszechstronnego uzasadnienia) i art. 121 § 1 O.p. (naruszenie zasady zaufania)?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy i organ należycie uzasadnił swoje stanowisko, a zarzuty naruszenia tych przepisów przez WSA były niezasadne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że decyzja organu odwoławczego zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające wymogom. WSA błędnie ocenił, że organ nie rozważył wystarczająco wskazanych przez Sąd aspektów, a zarzuty naruszenia art. 121 § 1 O.p. nie zostały przez WSA jasno wyjaśnione.
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 67a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, które należy uwzględniać przy rozpatrywaniu wniosków o ulgi płatnicze, nawet jeśli sprawa dotyczy pomocy de minimis.
O.p. art. 67b § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna do udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, które stanowią pomoc de minimis.
Pomocnicze
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymóg wszechstronnego uzasadnienia faktycznego decyzji.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada wyjaśniania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego przez WSA, który wykluczył możliwość stosowania art. 67a O.p. przy rozpatrywaniu wniosku o ulgę płatniczą stanowiącą pomoc de minimis. • WSA nie miał podstaw do kwestionowania kryteriów zastosowanych przez organ odwoławczy, skoro sam wykluczył możliwość stosowania art. 67a O.p. • Organ odwoławczy wziął pod uwagę sytuację zdrowotną i materialną skarżącego. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA były niezasadne.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące naruszenia art. 210 § 4 O.p. (brak wszechstronnego uzasadnienia) i art. 121 § 1 O.p. (naruszenie zasady zaufania) okazały się niezasadne w ocenie NSA.
Godne uwagi sformułowania
"[...] materialno-prawną podstawą rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, które stanowią pomoc de minimis dla podatnika, jest art. 67b § 1 pkt 2 O.p. Natomiast norma zawarta w art. 67a O.p. znajduje w tym przypadku zastosowanie jedynie w zakresie przewidzianych w tym przepisie rodzajów ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, co z kolei oznacza, iż organ podatkowy nie m obowiązku analizowania przesłanek ulg podatkowych określonych w art. 67a O.p." • "[...] art. 67a i art. 67b O.p. są ze sobą powiązane w ten sposób, że przepis art. 67b powinien być stosowany łącznie z art. 67a, a więc przy uwzględnieniu zarówno rodzajów udzielanych ulg podatkowych określonych w trzech punktach § 1 jak i przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego" • "[...] Sąd pierwszej instancji wykazał się brakiem konsekwencji w wyrażonym stanowisku. Eliminując możliwość zastosowania przesłanek z art. 67a § 1 O.p., nie miał bowiem podstaw prawnych do kontestowania kryteriów zastosowanych przez organ [...]" • "[...] organ odwoławczy wziął pod uwagę sytuację materialną, bytową, rodzinną i zdrowotną skarżącego, a także problemy zdrowotne jego małoletniego syna." • "[...] odstąpić od zasądzenia od skarżącego na rzecz Dyrektora IAS kosztów postępowania kasacyjnego, ze względu na trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną skarżącego."
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Borszowski
członek
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ulg płatniczych (art. 67a i 67b O.p.) w kontekście pomocy de minimis, zwłaszcza w sytuacjach nadzwyczajnych losowych, takich jak ciężka choroba podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ulga płatnicza stanowi pomoc de minimis. Wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy, w tym sytuacji zdrowotnej, materialnej i rodzinnej podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak prawo podatkowe może uwzględniać ludzki wymiar i trudne sytuacje życiowe, takie jak ciężka choroba, w procesie decyzyjnym. Pokazuje również złożoność interpretacji przepisów dotyczących ulg podatkowych.
“Ciężka choroba jako argument za umorzeniem długu podatkowego – NSA wyjaśnia, kiedy ulga jest możliwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.