Orzeczenie · 2026-04-01

III FSK 405/25Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja świadczeń 20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnaskarga kasacyjnapostępowanie egzekucyjneśrodki egzekucyjnezajęcie rachunku bankowegonaruszenie przepisów postępowanianieważność postanowieniasprostowanie omyłkizasada dwuinstancyjnościkoszty postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczące nieważności postanowienia z powodu skierowania go do osoby niebędącej stroną (art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego (art. 54 § 4 pkt 2 u.p.e.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu nieważności, Sąd wskazał, że Dyrektor IAS prawidłowo sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu dotyczącym adresata, a skarżący nie skorzystał z prawa do zaskarżenia postanowienia o sprostowaniu, co uczyniło je ostatecznym. W kwestii zarzutów dotyczących środka egzekucyjnego, NSA podkreślił, że postępowanie skargowe na czynność egzekucyjną ma ograniczoną kognicję i nie jest dopuszczalne podważanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, skarżący nie wykazał w sposób przekonujący nadmiernej uciążliwości zajęcia rachunku bankowego, który jest jednym z dopuszczalnych i często stosowanych środków egzekucyjnych. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne, a zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i braku merytorycznej oceny argumentów skarżącego są niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną, dopuszczalności sprostowania omyłek w postanowieniach administracyjnych oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z egzekucją administracyjną i zarzutami podnoszonymi w skardze na czynność egzekucyjną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie organu egzekucyjnego, w którym błędnie oznaczono adresata, może zostać sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a., a następnie utrzymane w mocy, czy też powinno zostać stwierdzone jego nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie z oczywistą omyłką pisarską w zakresie adresata może zostać sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Jeśli skarżący nie zaskarżył postanowienia o sprostowaniu, staje się ono ostateczne, a zarzuty nieważności pierwotnego postanowienia nie mogą być rozpoznawane w późniejszym postępowaniu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Dyrektor IAS prawidłowo sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu dotyczącym adresata. Skoro skarżący nie skorzystał z prawa do zaskarżenia postanowienia o sprostowaniu, stało się ono ostateczne, co uniemożliwiło rozpoznawanie zarzutów nieważności w postępowaniu kasacyjnym.

Czy w postępowaniu skargowym na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.) dopuszczalne jest podnoszenie zarzutów dotyczących zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego bez wykazania istnienia mniej dolegliwego, a równie skutecznego środka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kognicja organów w postępowaniu skargowym na czynność egzekucyjną jest ograniczona do badania zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych. Podważanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne w tym trybie. Aby skarżyć zastosowanie zbyt uciążliwego środka, należy wykazać istnienie mniej dolegliwego i równie skutecznego środka.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. (zasadność wszczęcia egzekucji) nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia w trybie art. 54 u.p.e.a., gdyż stanowiłoby to obejście prawa. W kwestii uciążliwości środka, skarżący nie wykazał, że organ mógł zastosować mniej dolegliwy, a równie skuteczny środek egzekucyjny, a zajęcie rachunku bankowego jest środkiem dopuszczalnym i często stosowanym.

Czy uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienie, a także odnosi się do istotnych zarzutów skargi?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., jeśli umożliwia kontrolę instancyjną i zawiera wypowiedź co do wszystkich istotnych zarzutów, nawet jeśli strona polemizuje z przedstawionym stanowiskiem sądu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ zawierało wszystkie niezbędne elementy i umożliwiało kontrolę instancyjną. Polemika strony z merytorycznym stanowiskiem sądu nie stanowi naruszenia tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną S.K. od wyroku WSA w Białymstoku.

Przepisy (30)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą skargi na czynność egzekucyjną jest dokonanie czynności z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 54 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W ramach skargi na czynność egzekucyjną można podnosić zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

k.p.a. art. 113 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszcza się sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w orzeczeniu.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów powodujących nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna, która nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu.

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 54 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W ramach skargi na czynność egzekucyjną można podnosić zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

k.p.a. art. 113 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszcza się sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w orzeczeniu.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów powodujących nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna, która nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej w całości lub w części.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 6 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny powinien wszczynać postępowanie egzekucyjne i stosować środki egzekucyjne zgodnie z przepisami ustawy.

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucja z rachunku bankowego jest jednym z dopuszczalnych środków egzekucyjnych.

k.p.a. art. 124 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie powinno zawierać oznaczenie organu, datę i miejsce wydania, rozstrzygnięcie, uzasadnienie oraz pouczenie o prawie do jego zaskarżenia.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej działa w sposób budzący zaufanie do jego działań, legitymując się w swojej działalności zasadami praworządności i celowości.

u.p.e.a. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w sposób zgodny z przepisami ustawy.

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucja z rachunku bankowego jest jednym z dopuszczalnych środków egzekucyjnych.

k.p.a. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie powinno zawierać oznaczenie organu, datę i miejsce wydania, rozstrzygnięcie, uzasadnienie oraz pouczenie o prawie do jego zaskarżenia.

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej działa w sposób budzący zaufanie do jego działań, legitymując się w swojej działalności zasadami praworządności i celowości.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa ustrój sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.

o.p. art. 239f § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa zasady wstrzymania wykonania decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. przez skierowanie postanowienia do osoby niebędącej stroną. • Naruszenie art. 54 § 4 pkt 2 u.p.e.a. przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego). • Naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. przez niezgodne z przepisem sporządzenie postanowienia. • Naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. przez rażące naruszenie zasady zaufania. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4, art. 126 i art. 113 § 1 k.p.a. przez nie stwierdzenie nieważności postanowienia. • Naruszenie art. 138 § 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 54 § 4 pkt 2 lit. a, jak również art. 54 § 6 pkt 1 u.p.e.a. przez nieuchylenie zaskarżonej czynności. • Naruszenie art. 138 § 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a. przez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia. • Naruszenie art. 124 § 2 w związku z art. 11 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. przez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z przepisami. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. przez rażące naruszenie zasady zaufania. • Naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 p.u.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób niespełniający wymogów.

Godne uwagi sformułowania

W skardze na czynność egzekucyjną możliwe jest zatem podnoszenie przede wszystkim zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego. • W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. • Zastosowany środek egzekucyjny powinien być więc jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, jednakże ta najmniejsza uciążliwość nie może niweczyć celu egzekucji. • Egzekucja z rachunku bankowego jest w przypadku egzekucji obowiązków pieniężnych jednym z dopuszczalnych środków egzekucyjnych - art. 1a pkt 12 tiret 4 u.p.e.a. (zaliczanym do środków najmniej uciążliwych).

Skład orzekający

Anna Sokołowska

sędzia WSA (del.)

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Stachurski

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną, dopuszczalności sprostowania omyłek w postanowieniach administracyjnych oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z egzekucją administracyjną i zarzutami podnoszonymi w skardze na czynność egzekucyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są ważne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

“Egzekucja administracyjna: Kiedy błąd organu nie prowadzi do nieważności, a kiedy zajęcie konta jest uzasadnione?”

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst