III FSK 405/25Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja świadczeń 20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczące nieważności postanowienia z powodu skierowania go do osoby niebędącej stroną (art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego (art. 54 § 4 pkt 2 u.p.e.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu nieważności, Sąd wskazał, że Dyrektor IAS prawidłowo sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu dotyczącym adresata, a skarżący nie skorzystał z prawa do zaskarżenia postanowienia o sprostowaniu, co uczyniło je ostatecznym. W kwestii zarzutów dotyczących środka egzekucyjnego, NSA podkreślił, że postępowanie skargowe na czynność egzekucyjną ma ograniczoną kognicję i nie jest dopuszczalne podważanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, skarżący nie wykazał w sposób przekonujący nadmiernej uciążliwości zajęcia rachunku bankowego, który jest jednym z dopuszczalnych i często stosowanych środków egzekucyjnych. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne, a zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i braku merytorycznej oceny argumentów skarżącego są niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną, dopuszczalności sprostowania omyłek w postanowieniach administracyjnych oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z egzekucją administracyjną i zarzutami podnoszonymi w skardze na czynność egzekucyjną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie organu egzekucyjnego, w którym błędnie oznaczono adresata, może zostać sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a., a następnie utrzymane w mocy, czy też powinno zostać stwierdzone jego nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie z oczywistą omyłką pisarską w zakresie adresata może zostać sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Jeśli skarżący nie zaskarżył postanowienia o sprostowaniu, staje się ono ostateczne, a zarzuty nieważności pierwotnego postanowienia nie mogą być rozpoznawane w późniejszym postępowaniu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Dyrektor IAS prawidłowo sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu dotyczącym adresata. Skoro skarżący nie skorzystał z prawa do zaskarżenia postanowienia o sprostowaniu, stało się ono ostateczne, co uniemożliwiło rozpoznawanie zarzutów nieważności w postępowaniu kasacyjnym.
Czy w postępowaniu skargowym na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.) dopuszczalne jest podnoszenie zarzutów dotyczących zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego bez wykazania istnienia mniej dolegliwego, a równie skutecznego środka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kognicja organów w postępowaniu skargowym na czynność egzekucyjną jest ograniczona do badania zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych. Podważanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne w tym trybie. Aby skarżyć zastosowanie zbyt uciążliwego środka, należy wykazać istnienie mniej dolegliwego i równie skutecznego środka.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. (zasadność wszczęcia egzekucji) nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia w trybie art. 54 u.p.e.a., gdyż stanowiłoby to obejście prawa. W kwestii uciążliwości środka, skarżący nie wykazał, że organ mógł zastosować mniej dolegliwy, a równie skuteczny środek egzekucyjny, a zajęcie rachunku bankowego jest środkiem dopuszczalnym i często stosowanym.
Czy uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienie, a także odnosi się do istotnych zarzutów skargi?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., jeśli umożliwia kontrolę instancyjną i zawiera wypowiedź co do wszystkich istotnych zarzutów, nawet jeśli strona polemizuje z przedstawionym stanowiskiem sądu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ zawierało wszystkie niezbędne elementy i umożliwiało kontrolę instancyjną. Polemika strony z merytorycznym stanowiskiem sądu nie stanowi naruszenia tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (30)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą skargi na czynność egzekucyjną jest dokonanie czynności z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 54 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W ramach skargi na czynność egzekucyjną można podnosić zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
k.p.a. art. 113 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszcza się sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w orzeczeniu.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów powodujących nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna, która nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu.
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 54 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W ramach skargi na czynność egzekucyjną można podnosić zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
k.p.a. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszcza się sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w orzeczeniu.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów powodujących nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna, która nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej w całości lub w części.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny powinien wszczynać postępowanie egzekucyjne i stosować środki egzekucyjne zgodnie z przepisami ustawy.
u.p.e.a. art. 1a § 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja z rachunku bankowego jest jednym z dopuszczalnych środków egzekucyjnych.
k.p.a. art. 124 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie powinno zawierać oznaczenie organu, datę i miejsce wydania, rozstrzygnięcie, uzasadnienie oraz pouczenie o prawie do jego zaskarżenia.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej działa w sposób budzący zaufanie do jego działań, legitymując się w swojej działalności zasadami praworządności i celowości.
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w sposób zgodny z przepisami ustawy.
u.p.e.a. art. 1a § 12
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja z rachunku bankowego jest jednym z dopuszczalnych środków egzekucyjnych.
k.p.a. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie powinno zawierać oznaczenie organu, datę i miejsce wydania, rozstrzygnięcie, uzasadnienie oraz pouczenie o prawie do jego zaskarżenia.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej działa w sposób budzący zaufanie do jego działań, legitymując się w swojej działalności zasadami praworządności i celowości.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa ustrój sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.
o.p. art. 239f § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa zasady wstrzymania wykonania decyzji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. przez skierowanie postanowienia do osoby niebędącej stroną. • Naruszenie art. 54 § 4 pkt 2 u.p.e.a. przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego). • Naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. przez niezgodne z przepisem sporządzenie postanowienia. • Naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. przez rażące naruszenie zasady zaufania. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4, art. 126 i art. 113 § 1 k.p.a. przez nie stwierdzenie nieważności postanowienia. • Naruszenie art. 138 § 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 54 § 4 pkt 2 lit. a, jak również art. 54 § 6 pkt 1 u.p.e.a. przez nieuchylenie zaskarżonej czynności. • Naruszenie art. 138 § 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a. przez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia. • Naruszenie art. 124 § 2 w związku z art. 11 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. przez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z przepisami. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. przez rażące naruszenie zasady zaufania. • Naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 p.u.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób niespełniający wymogów.
Godne uwagi sformułowania
W skardze na czynność egzekucyjną możliwe jest zatem podnoszenie przede wszystkim zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego. • W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. • Zastosowany środek egzekucyjny powinien być więc jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, jednakże ta najmniejsza uciążliwość nie może niweczyć celu egzekucji. • Egzekucja z rachunku bankowego jest w przypadku egzekucji obowiązków pieniężnych jednym z dopuszczalnych środków egzekucyjnych - art. 1a pkt 12 tiret 4 u.p.e.a. (zaliczanym do środków najmniej uciążliwych).
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sędzia WSA (del.)
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Stachurski
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną, dopuszczalności sprostowania omyłek w postanowieniach administracyjnych oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z egzekucją administracyjną i zarzutami podnoszonymi w skardze na czynność egzekucyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są ważne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
“Egzekucja administracyjna: Kiedy błąd organu nie prowadzi do nieważności, a kiedy zajęcie konta jest uzasadnione?”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.