III FSK 3238/21Niedopuszczalność zażalenia przybicie nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy. WSA uchylił postanowienie Dyrektora IAS, które stwierdzało niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez M.M. na postanowienie o przybiciu nieruchomości. WSA uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie powiadamiając wszystkich stron o wniesieniu zażalenia i nie doręczając im postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Dyrektora IAS za zasadną. Sąd kasacyjny podkreślił, że postępowanie zażaleniowe składa się z fazy wstępnej, w której ocenia się dopuszczalność środka zaskarżenia. Skoro Dyrektor IAS na wstępnym etapie stwierdził niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych, nie było obowiązku powiadamiania innych stron ani doręczania im postanowienia kończącego postępowanie. NSA wyjaśnił, że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości jest ściśle określony w art. 111r ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i nie obejmuje on osób, którym przysługują jedynie ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia osobiste zabezpieczone na nieruchomości (art. 110b u.p.e.a.), chyba że zostały one wymienione w art. 111r. Skarżący M.M. nie wykazał, aby należał do kręgu podmiotów uprawnionych do zaskarżenia postanowienia o przybiciu, w związku z czym jego zażalenie było niedopuszczalne. NSA uznał również, że WSA błędnie zastosował art. 145 § 1 pkt 4 P.p.s.a. dotyczący wznowienia postępowania, gdyż przesłanka ta nie mogła być uwzględniona z urzędu przez sąd.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zakresu stosowania przepisów o udziale stron w postępowaniu odwoławczym.
Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, związanej z przybiciem nieruchomości i prawem do zażalenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy ma obowiązek powiadomić wszystkie strony postępowania o wniesieniu zażalenia, jeśli na wstępnym etapie stwierdzi jego niedopuszczalność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie ma takiego obowiązku, ponieważ stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na wstępnym etapie wyklucza merytoryczne rozpatrzenie sprawy i nie wpływa na prawa i obowiązki stron postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem.
Uzasadnienie
Postępowanie zażaleniowe składa się z fazy wstępnej. Jeśli zażalenie jest niedopuszczalne, nie toczy się postępowanie merytoryczne, a zatem nie ma obowiązku powiadamiania stron o jego wniesieniu ani doręczania im postanowienia kończącego postępowanie.
Kto jest uprawniony do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uprawnione do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu są podmioty ściśle określone w art. 111r ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym to postanowienie zostało doręczone. Nie obejmuje to osób, którym przysługują jedynie ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia osobiste zabezpieczone na nieruchomości, zgodnie z art. 110b u.p.e.a., chyba że są one wymienione w art. 111r.
Uzasadnienie
Art. 111r u.p.e.a. precyzyjnie określa krąg adresatów postanowienia o przybiciu i podmiotów uprawnionych do jego zaskarżenia. Osoby wymienione w art. 110b u.p.e.a. jako uczestnicy postępowania egzekucyjnego z nieruchomości mają inne uprawnienia i niekoniecznie są uprawnione do zażalenia na postanowienie o przybiciu.
Czy sąd administracyjny może z urzędu uwzględnić przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sytuacji, gdy środek zaskarżenia wniósł podmiot inny niż ten, którego dotyczy pominięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może z urzędu uwzględnić przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jeśli środek zaskarżenia wniósł podmiot inny niż ten, który twierdzi, że został pominięty w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy. Tylko pominięty podmiot może skutecznie podnosić tę okoliczność.
Uzasadnienie
Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dotyczy sytuacji, gdy strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tylko ta strona może skutecznie podnosić ten zarzut. Sąd może ją uwzględnić z urzędu tylko w przypadku wniesienia przez taki podmiot stosownego środka zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 111r § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa krąg podmiotów, którym doręcza się postanowienie o przybiciu i którym przysługuje zażalenie na to postanowienie.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. b) - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c) - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 4 - inne uzasadnione przyczyny.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 145 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 4 - wznowienie postępowania.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 110b § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa uczestników postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia albo prawa osobiste zabezpieczone na nieruchomości.
u.p.e.a. art. 111m § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowi, że jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia.
K.p.a. art. 131
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek powiadomienia przez organ pierwszej instancji wszystkich legitymowanych podmiotów o wniesieniu zażalenia.
K.p.a. art. 144
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek doręczenia postanowienia.
K.p.a. art. 109
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek doręczenia postanowienia.
K.p.a. art. 126
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek doręczenia postanowienia.
K.p.a. art. 18
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zastosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
K.p.a. art. 14
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pisemności postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie miał prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu, ponieważ nie należał do kręgu podmiotów określonych w art. 111r u.p.e.a. • Stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na wstępnym etapie postępowania odwoławczego wyklucza obowiązek powiadamiania innych stron o wniesieniu zażalenia. • WSA błędnie zastosował przepisy dotyczące wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) z urzędu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że naruszenie przepisów o udziale stron (art. 131, 144 K.p.a.) stanowiło podstawę do uchylenia postanowienia Dyrektora IAS.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wyklucza merytoryczne rozpatrzenie zażalenia. • Bezskuteczny jest bowiem środek odwoławczy, który nie spełnia wymogów formalnych. • Sąd pierwszej instancji nie badał wpływu stwierdzonego naruszenia art. 131 K.p.a. na wynik sprawy i co więcej, bezzasadnie przyjął, iż uchybienie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Dauter
sędzia
Dominik Gajewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zakresu stosowania przepisów o udziale stron w postępowaniu odwoławczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, związanej z przybiciem nieruchomości i prawem do zażalenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne w egzekucji administracyjnej, dotyczące prawa do zaskarżenia i udziału stron, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kto naprawdę może zaskarżyć przybicie nieruchomości w egzekucji administracyjnej? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.