Orzeczenie · 2026-03-12

III FSK 235/25Oddalenie skargi kasacyjnej zabezpieczenie podatkowe 8

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-12
NSAPodatkoweŚredniansa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczenie podatkowezajęcie udziałówKRSskarżącyorgan egzekucyjnyskarga kasacyjnaNSAprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Głównym zarzutem skarżącej było naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego, w szczególności art. 54 § 1 pkt 1 w zw. z art. 96j ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), poprzez błędne zajęcie jej udziałów w spółce W. Sp. z o.o. Skarżąca podnosiła, że zbyła te udziały przed datą zajęcia, a informacja ta była jawna w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 96j u.p.e.a., zajęcie udziału w spółce następuje z chwilą doręczenia zawiadomienia spółce. Organ egzekucyjny skierował zawiadomienie o zajęciu udziałów w dniu 20 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy odmówił jednak przyjęcia do akt rejestrowych zawiadomienia o zajęciu, stwierdzając, że skarżąca nie była już wspólnikiem spółki od 3 listopada 2023 r. NSA uznał, że w tej sytuacji zajęcie było nieskuteczne, ponieważ skarżąca nie posiadała udziałów w momencie dokonywania czynności przez organ egzekucyjny. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie był zobowiązany do weryfikowania stanu własności udziałów poza danymi ujawnionymi w KRS w momencie podejmowania czynności. Ponadto, NSA stwierdził, że nieskuteczne zajęcie nie może przekształcić się w zajęcie egzekucyjne, co wykluczało przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności zajęcia zabezpieczającego udziałów w spółce z o.o. w kontekście danych z KRS oraz wpływu nieskutecznego zajęcia na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której dane w KRS nie odzwierciedlały stanu faktycznego w momencie dokonywania czynności egzekucyjnej. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy dane w KRS są aktualne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ egzekucyjny, dokonując zajęcia udziałów w spółce z o.o., ma obowiązek weryfikować stan własności tych udziałów poza danymi ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym w momencie podejmowania czynności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest zobowiązany ani uprawniony do podejmowania czynności zmierzających do podważenia lub zweryfikowania stanu rzeczy wynikającego z ujawnionego na dzień podjęcia czynności egzekucyjnej wpisu co do podmiotu własności udziału.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ egzekucyjny opiera się na danych z KRS. Jeśli wpis w KRS nie odzwierciedlał zbycia udziałów w momencie zajęcia, organ działał prawidłowo. Nieskuteczne zajęcie nie jest wadą prawną, która podlega uchyleniu, a jedynie czynnością, która nie wywołała skutków prawnych.

Czy nieskuteczne zajęcie zabezpieczające udziałów w spółce z o.o. może przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nieskuteczne zajęcie zabezpieczające nie może przekształcić się w zajęcie egzekucyjne, co eliminuje możliwość zaistnienia skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Skoro w rozpoznawanej sprawie nie doszło do skutecznego zajęcia zabezpieczającego udziałów, nie może dojść do jego przekształcenia w zajęcie egzekucyjne. W konsekwencji nie może zaistnieć skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. T. od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (28)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną mogą być jedynie wady tej czynności. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej.

u.p.e.a. art. 96j § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przez przesłanie do spółki zawiadomienia o zajęciu udziału i wezwanie jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu.

u.p.e.a. art. 96j § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie udziału jest dokonane z chwilą doręczenia spółce zawiadomienia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uznania skargi kasacyjnej za nieuzasadnioną, NSA oddala skargę.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 96j § 3 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny jednocześnie z przesłaniem spółce zawiadomienia o zajęciu kieruje do sądu rejestrowego wniosek o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziału.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 77 § 1 i 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do jego organów.

k.p.a. art. 76 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

ustawa o KRS art. 8a § 1 pkt 1 - 4

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Dotyczy danych ujawnianych w KRS.

ustawa o KRS art. 10 § 1 i 1a pkt 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Dotyczy wniosków o wpis do KRS.

ustawa o KRS art. 20 § 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Wpis do Rejestru polega na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego niezwłocznie po jego wydaniu.

ustawa o KRS art. 17 § 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

u.p.e.a. art. 54 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy skutków prawnych czynności egzekucyjnej.

u.p.e.a. art. 54b § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy uchylenia czynności egzekucyjnej.

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d.

u.p.e.a. art. 154 § 4 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy przerwania biegu przedawnienia.

u.p.e.a. art. 154 § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy przerwania biegu przedawnienia.

o.p. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

Określa skutki przerwania biegu terminu przedawnienia.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zajęcie udziałów było nieskuteczne, ponieważ skarżąca nie była ich właścicielem w momencie dokonywania czynności przez organ egzekucyjny. • Nieskuteczne zajęcie zabezpieczające nie może przerwać biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy egzekucyjne i WSA, w tym błędne zastosowanie art. 54 § 1 pkt 1 w zw. z art. 96j u.p.e.a., art. 7, 77, 8 K.p.a., art. 54 § 6, 54b u.p.e.a. • Nienależyte uzasadnienie wyroku WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie był ani obowiązany ani uprawniony do podejmowania czynności zmierzających do podważenia/zweryfikowania stanu rzeczy wynikającego z ujawnionego na dzień podjęcia czynności egzekucyjnej wpisu co do podmiotu własności udziału. • Dokonane zajęcie po takiej informacji traktowane jest jako nieskuteczne, ale nie podlega uchyleniu jako niezgodne z prawem. • skoro w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zajęcia zabezpieczającego udziałów to nie może dojść do przekształcenia w zajęcie egzekucyjne.

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

członek

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności zajęcia zabezpieczającego udziałów w spółce z o.o. w kontekście danych z KRS oraz wpływu nieskutecznego zajęcia na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której dane w KRS nie odzwierciedlały stanu faktycznego w momencie dokonywania czynności egzekucyjnej. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy dane w KRS są aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z weryfikacją danych w KRS przez organy egzekucyjne i potencjalne konsekwencje dla zobowiązanych podatników. Jest to ciekawy przykład zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

“Czy zajęcie udziałów w spółce jest skuteczne, jeśli nie jesteś ich właścicielem? NSA wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst