Orzeczenie · 2025-09-12

III FSK 231/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-09-12

NSApodatkoweWysokansa

podatek od nieruchomościordynacja podatkowastwierdzenie nieważności decyzjiwygaśnięcie decyzjibezprzedmiotowość decyzjirażące naruszenie prawasąd administracyjnyskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił decyzję SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. dotyczącej podatku od nieruchomości za 2021 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że Prezydent Miasta błędnie stwierdził wygaśnięcie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości, ponieważ zastosowanie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (wygaśnięcie decyzji z powodu bezprzedmiotowości) wymaga interpretacji i nie może być uznane za rażące naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną SKO za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przesłankę rażącego naruszenia prawa. Podkreślono, że naruszenie prawa, nawet wymagające interpretacji, może być uznane za rażące, jeśli jest sprzeczne z wykładnią językową i prowadzi do nieakceptowalnych skutków prawnych. NSA wskazał, że decyzja wydana w trybie art. 258 O.p. przy braku przesłanek do wygaśnięcia decyzji jest wadliwa. Ponadto, stwierdzono, że decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia 21 lipca 2023 r. o wygaśnięciu decyzji nie była uzasadniona, zwłaszcza że organ ten wydał następnie nową decyzję ustalającą podatek od tej nieruchomości. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę podatników, zasądzając zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście wygaśnięcia decyzji administracyjnej oraz stosowania art. 258 Ordynacji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji podatkowej i jej oceny w trybie stwierdzenia nieważności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wydanie decyzji wygaszającej decyzję ostateczną w trybie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wymagające interpretacji pojęcia 'bezprzedmiotowości', może stanowić rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie prawa nawet wymagające interpretacji może być uznane za rażące w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p., jeżeli interpretacja ta jest sprzeczna z wykładnią językową, a jej przyjęcie powoduje nieakceptowalne skutki, tj. wywołuje stan, gdy wadliwość ustalonego decyzją konstytutywną zobowiązania podatkowego jest eliminowana wadliwą decyzją – wydaną w trybie art. 258 O.p. mimo niespełnienia się żadnej z przesłanek warunkujących wydanie takiej decyzji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przesłankę rażącego naruszenia prawa, twierdząc, że konieczność interpretacji przepisu wyklucza jego rażące naruszenie. Sąd kasacyjny podkreślił, że wadliwa interpretacja prowadząca do nieakceptowalnych skutków prawnych może być uznana za rażące naruszenie prawa.

Czy decyzja wydana w trybie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ostatecznej z powodu jej bezprzedmiotowości, może być uznana za wadliwą, jeśli przesłanki bezprzedmiotowości nie zostały spełnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana w trybie art. 258 O.p. nie znajduje uzasadnienia, jeśli nie zostały spełnione przesłanki warunkujące stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. W szczególności, jeśli organ stwierdzając bezprzedmiotowość decyzji, jednocześnie wydał nową decyzję ustalającą podatek od tej nieruchomości, nie można przyjąć, że pierwotna decyzja była bezprzedmiotowa.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że bezprzedmiotowość decyzji powstaje po jej wydaniu w wyniku ustania elementu stosunku materialnoprawnego. Postępowanie w trybie art. 258 O.p. nie służy weryfikacji prawidłowości działania organu podatkowego czy samej decyzji, lecz ocenie okoliczności, które nastąpiły po wydaniu decyzji. W tej sprawie Prezydent Miasta S. wydał decyzję o wygaśnięciu, a następnie nową decyzję ustalającą podatek, co podważało argument o bezprzedmiotowości.

Czy ocena rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej powinna uwzględniać skutki społeczne i gospodarcze naruszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji należy interpretować ściśle. Rażące naruszenie prawa nie może być oceniane wyłącznie przez pryzmat jego skutków. Jeżeli decyzja w sposób oczywisty zaprzecza treści przepisu prawa, nie może pozostać w obrocie prawnym i podlega unieważnieniu.

Uzasadnienie

NSA odrzucił argumentację, że oczywisty charakter naruszenia prawa nie wystarcza do uznania go za rażące i że konieczna jest ocena skutków społecznych i gospodarczych. Sąd podkreślił, że przepisy te należy interpretować ściśle, a decyzja oczywisto sprzeczna z prawem podlega unieważnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości, a skarga podatników oddalona.

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 247 § § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Rażące naruszenie prawa, nawet wymagające interpretacji, może być uznane za podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli interpretacja jest sprzeczna z wykładnią językową i prowadzi do nieakceptowalnych skutków prawnych.

O.p. art. 258 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Przesłanka wygaśnięcia decyzji z powodu bezprzedmiotowości wymaga, aby decyzja stała się bezprzedmiotowa po jej wydaniu, a nie była wadliwa od początku. Postępowanie w tym trybie nie służy ocenie prawidłowości decyzji merytorycznej.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c