Orzeczenie · 2023-05-26

III FSK 177/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-05-26
NSApodatkoweWysokansa
koszty egzekucyjneprzedawnienieodpowiedzialność osoby trzeciejegzekucja administracyjnapodatek VATNSAWSAprawo podatkowepostępowanie egzekucyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Sprawa dotyczyła kosztów egzekucyjnych naliczonych skarżącemu jako osobie trzeciej odpowiedzialnej za zaległości podatkowe spółki C. sp. z o.o. Sąd pierwszej instancji uznał, że przedawnienie egzekwowanego obowiązku nie powoduje przedawnienia kosztów egzekucyjnych, a termin przedawnienia kosztów wynosi pięć lat od końca roku, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na naruszenie art. 65a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz art. 153 i 170 P.p.s.a. NSA podkreślił, że wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r. (II FSK 1428/19) wiązał w tej sprawie, a zgodnie z nim zobowiązania podatkowe spółki wygasły w grudniu 2017 r., co powinno skutkować wygaśnięciem odpowiedzialności osoby trzeciej. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął datę wygaśnięcia obowiązku na 1 marca 2019 r. NSA stwierdził również naruszenie art. 1 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a., ponieważ Sąd pierwszej instancji nie poddał kontroli wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych, w szczególności nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) i prawidłowego zastosowania art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kosztów egzekucyjnych w administracji, zasada związania oceną prawną NSA, kontrola wysokości kosztów egzekucyjnych w kontekście wyroku TK.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe i naliczonych kosztów egzekucyjnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przedawnienie egzekwowanego obowiązku podatkowego powoduje jednocześnie przedawnienie kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedawnienie egzekwowanego obowiązku nie powoduje automatycznie przedawnienia kosztów egzekucyjnych, gdyż są to odrębne zobowiązania. Jednakże, koszty egzekucyjne podlegają własnym terminom przedawnienia.

Uzasadnienie

Koszty egzekucyjne są odrębnymi zobowiązaniami od należności głównej i podlegają przedawnieniu jako niepodatkowe należności budżetowe, stosując przepisy Ordynacji podatkowej lub specyficzne przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

Jaki jest termin przedawnienia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zgodnie z art. 65a § 1 u.p.e.a., obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek.

Uzasadnienie

NSA wskazał na przepis art. 65a § 1 u.p.e.a. jako właściwy do określenia terminu przedawnienia kosztów egzekucyjnych, podkreślając, że jest on korzystniejszy dla zobowiązanego niż wcześniejsze regulacje.

Czy wyrok NSA dotyczący daty wygaśnięcia zobowiązania podatkowego podatnika jest wiążący dla oceny przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej i kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku NSA jest wiążąca dla organów i sądów administracyjnych na mocy art. 153 i 170 P.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy P.p.s.a., ignorując wiążącą ocenę prawną z poprzedniego wyroku NSA (II FSK 1428/19), który ustalił datę wygaśnięcia zobowiązań podatkowych spółki, co wpływa na przedawnienie odpowiedzialności osoby trzeciej i kosztów egzekucyjnych.

Czy sąd administracyjny prawidłowo skontrolował wysokość ustalonych kosztów egzekucyjnych, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego i przepisy ustawy nowelizującej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji nie poddał należytej kontroli wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych, nie uwzględniając w pełni wyroku TK SK 31/14 oraz prawidłowego zastosowania art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Uzasadnienie

NSA zarzucił Sądowi pierwszej instancji, że nie zbadał, czy koszty egzekucyjne zostały prawidłowo wyliczone według zasad obowiązujących przed wejściem w życie ustawy nowelizującej i czy uwzględniono wytyczne TK, a także czy zastosowano ograniczenia wynikające z art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Lublinie.

Przepisy (32)

Główne

u.p.e.a. art. 65a § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 65a § § 1

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 7

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 8

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 6 § ust. 2 pkt 3 lit. a)

u.f.p. art. 60 § pkt 7

Ustawa o finansach publicznych

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 64 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 64 § § 6

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 7

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 8

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 6 § ust. 2 pkt 3 lit. a)

u.f.p. art. 60 § pkt 7

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 18

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 65a § 1 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie (pominięcie). • Naruszenie art. 153 i 170 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej NSA z wyroku II FSK 1428/19. • Naruszenie art. 1 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a. przez nieprawidłową kontrolę wysokości kosztów egzekucyjnych i nieuwzględnienie wyroku TK SK 31/14.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku jest wiążąca dla organu oraz dla sądu administracyjnego • odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe podatnika • wygaśnięcie zobowiązania podatkowego podatnika powoduje wygaśnięcie zobowiązania osoby trzeciej • Sąd pierwszej instancji nie poddał kontroli wysokości ustalonych przez organy kosztów egzekucyjnych.

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kosztów egzekucyjnych w administracji, zasada związania oceną prawną NSA, kontrola wysokości kosztów egzekucyjnych w kontekście wyroku TK."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe i naliczonych kosztów egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii przedawnienia kosztów egzekucyjnych i odpowiedzialności podatkowej, a także pokazuje znaczenie zasady związania oceną prawną sądów administracyjnych.

Koszty egzekucyjne: Czy przedawnienie długu głównego oznacza koniec kosztów?

Zdanie odrębne

W zdaniu odrębnym wskazano, że prawidłowe zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej wymaga najpierw wyliczenia kosztów według zasad obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy, a następnie uwzględnienia wytycznych z wyroku TK SK 31/14, co nie zostało przez Sąd pierwszej instancji należycie skontrolowane.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst