III FSK 171/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. [...] S. sp. z o.o. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spór koncentrował się na prawidłowości ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, w szczególności opłaty manipulacyjnej i opłaty egzekucyjnej, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy zmieniającej, kwestionując zastosowanie przepisów po zakończeniu postępowania egzekucyjnego i wysokość naliczonych opłat. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu badając nieważność postępowania, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż organ egzekucyjny, wydając postanowienie o kosztach, zobowiązany był do zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych, w szczególności art. 7 i 8 ustawy zmieniającej. Tytuł wykonawczy został wystawiony, a postępowanie egzekucyjne zakończone przed wejściem w życie nowelizacji. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania sądu nie wiążą, jeśli przepisy prawa uległy zmianie, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, dlaczego zmiana stanu prawnego po zakończeniu egzekucji, a przed wydaniem postanowienia o kosztach, wpłynęła na zastosowane regulacje. NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, że organ prawidłowo ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych, uwzględniając przepisy przejściowe i wytyczne Trybunału Konstytucyjnego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 6, 7, 8 i 10 ustawy zmieniającej, art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uznano za bezzasadne. Sąd odwoławczy stwierdził, że opłata manipulacyjna w kwocie 4.275,00 zł została pobrana zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej i nie było możliwości jej obniżenia, a opłata za czynności egzekucyjne w kwocie 21.375,00 zł nie przekroczyła maksymalnej dopuszczalnej granicy wynikającej z przepisów przejściowych. NSA uznał, że wysokość opłat była adekwatna do kwoty egzekwowanej należności i poniesionego nakładu pracy, nie naruszając standardów konstytucyjnych. Sąd odrzucił argumentację o konieczności miarkowania opłat w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności, powołując się na utrwalone orzecznictwo NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, stosowanie przepisów przejściowych po nowelizacjach, interpretacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z okresem przejściowym po zmianach w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być stosowane do kosztów egzekucyjnych w postępowaniu, które zostało zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te stosuje się z uwzględnieniem przepisów przejściowych, a w przypadku kosztów egzekucyjnych wynikających z doręczonego zawiadomienia albo ostatecznego postanowienia, stosuje się przepisy art. 7-9 ustawy zmieniającej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż organ zobowiązany był do zastosowania przepisów u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych (art. 7 i 8 ustawy zmieniającej), ponieważ tytuł wykonawczy został wystawiony, a postępowanie egzekucyjne zakończone przed wejściem w życie nowelizacji.
Czy wysokość opłaty manipulacyjnej i opłaty egzekucyjnej ustalona przez organ egzekucyjny, mieszcząca się w maksymalnych granicach określonych przepisami, narusza standardy konstytucyjne lub zasady ekwiwalentności i pracochłonności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli opłaty mieszczą się w ustawowych granicach i zostały ustalone zgodnie z przepisami przejściowymi, nie ma obowiązku ich miarkowania w oparciu o kryteria pracochłonności czy efektywności, a wysokość opłaty za czynności egzekucyjne nie przekroczyła maksymalnej dopuszczalnej granicy.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, że miarkowanie opłat egzekucyjnych w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych, nawet jeśli nie przekraczają kwot maksymalnych, nie ma uzasadnienia prawnego. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA, które wyklucza taką interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Czy Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a. w sytuacji zmiany stanu prawnego po wydaniu poprzedniego orzeczenia w tej sprawie przez NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu nie ma charakteru absolutnego, jeśli przepisy prawa uległy zmianie.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania sądu nie wiążą organów i sądów, jeśli przepisy prawa uległy zmianie, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie w związku z nowelizacją przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Przepisy (20)
Główne
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 6
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 7
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 8
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 10
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepisy przejściowe ustawy zmieniającej, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie zakończenia postępowania egzekucyjnego. • Wysokość ustalonych kosztów egzekucyjnych (opłata manipulacyjna i opłata egzekucyjna) mieści się w ustawowych granicach i nie narusza standardów konstytucyjnych. • Nie ma obowiązku miarkowania kosztów egzekucyjnych w oparciu o kryteria pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności, jeśli mieszczą się one w ustawowych limitach.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mogły znaleźć zastosowania, gdyż postępowanie egzekucyjne zakończyło się przed wejściem w życie tej ustawy. • Opłata manipulacyjna przekracza maksymalną wysokość wprowadzoną przepisem. • Opłata egzekucyjna została ustalona w rażącej wysokości, nieadekwatnej do skomplikowania, czasochłonności i kosztochłonności czynności organu. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie. • Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i pominięcie wskazań NSA z poprzedniego wyroku w tej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu nie wiążą organów i sądów, jeśli przepisy prawa uległy zmianie • miarkowanie tych opłat w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych także w sytuacji, gdy nie przekraczają kwot maksymalnych, nie ma uzasadnienia prawnego
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
członek
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Paweł Borszowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, stosowanie przepisów przejściowych po nowelizacjach, interpretacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z okresem przejściowym po zmianach w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kosztów egzekucyjnych i ich zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i obywateli. Wyjaśnia złożone kwestie przepisów przejściowych.
“Koszty egzekucji administracyjnej: Czy organ może naliczyć więcej, niż się wydaje? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.