Orzeczenie · 2024-11-14

III FSK 1564/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-14
NSApodatkoweŚredniansa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczenie podatkoweskarga kasacyjnaNSAprawo podatkoweuchylenie zabezpieczeniaśrodki zabezpieczająceuznanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oraz art. 157a § 1 i art. 7 § 2 w związku z art. 157a u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zarzuty zostały błędnie zakwalifikowane, a ich uzasadnienie było niewystarczające. NSA podzielił stanowisko WSA, że organy prawidłowo odmówiły uchylenia zabezpieczenia, ponieważ zastosowane środki były uzasadnione wartością zobowiązania podatkowego i ograniczeniami w zastosowaniu mniej uciążliwych alternatyw. Sąd wskazał, że art. 157a u.p.e.a. przyznaje organowi uznanie administracyjne, a kontrola legalności ogranicza się do badania, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie NSA, organ prawidłowo przeanalizował stan faktyczny i prawny, a podjęte rozstrzygnięcie było logiczne i spójne. Skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego organu w postępowaniu zabezpieczającym oraz zasady stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych i odmową uchylenia tych zabezpieczeń.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy prawidłowo odmówiły uchylenia zabezpieczenia wierzytelności, gdy skarżący zarzucał nadmierną uciążliwość zastosowanych środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo odmówiły uchylenia zabezpieczenia, ponieważ zastosowane środki były uzasadnione wartością zobowiązania podatkowego i ograniczeniami w zastosowaniu mniej uciążliwych alternatyw.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 157a u.p.e.a. przyznaje organowi uznanie administracyjne, a kontrola legalności ogranicza się do badania, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W tym przypadku organ prawidłowo przeanalizował stan faktyczny i prawny, a podjęte rozstrzygnięcie było logiczne i spójne.

Czy zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jako naruszenia przepisów postępowania jest dopuszczalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie może być kwalifikowany jako naruszenie przepisów postępowania, gdyż przepis ten ma charakter materialny.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jest przepisem prawa materialnego, a nie postępowania, co uniemożliwia jego kwalifikację jako podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Dodatkowo, zarzut ten nie został uzasadniony w skardze kasacyjnej.

Czy organ egzekucyjny stosując środki zabezpieczające, musi stosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, nawet jeśli inne środki nie gwarantują skutecznego zabezpieczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny stosuje środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego spośród tych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, ale zasada ta obowiązuje jedynie w przypadku istnienia możliwości wyboru.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że zasada stosowania najmniej uciążliwego środka obowiązuje tylko wtedy, gdy istnieje możliwość wyboru spośród środków prowadzących do celu. W tej sprawie skarżący nie przedstawił innego, mniej uciążliwego środka, który gwarantowałby zabezpieczenie interesów wierzyciela.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną T. N. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 157a § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia, działając w ramach uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie zależy od dokładnego rozpatrzenia stanu faktycznego i argumentów wnioskodawcy, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności i zasady swobodnej oceny dowodów.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 7 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasada ta obowiązuje tylko w przypadku istnienia możliwości wyboru.

u.p.e.a. art. 164

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo oceniły brak podstaw do uchylenia zabezpieczenia. • Zastosowane środki zabezpieczające były uzasadnione wartością zobowiązania i ograniczeniami w zastosowaniu mniej uciążliwych alternatyw. • Skarżący nie przedstawił alternatywnego, mniej uciążliwego środka zabezpieczającego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jako naruszenia przepisów postępowania. • Zarzut naruszenia art. 157a § 1 u.p.e.a. przez bezzasadną odmowę uchylenia zabezpieczenia. • Zarzut naruszenia art. 7 § 2 w związku z art. 157a u.p.e.a. przez niezastosowanie najmniej uciążliwego środka zabezpieczającego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. • Użyty w art. 157a u.p.e.a. zwrot 'może' oznacza, że organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. • Kontrola legalności postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się zatem do badania, czy w procesie dochodzenia do tego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać uchylenie lub zmianę sposobu lub zakresu zabezpieczenia oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. • Pierwszą zasadą prowadzenia egzekucji - w tym także postępowania zabezpieczającego - jest wybór takiego środka egzekucyjnego, który umożliwi w ogóle egzekucję należności, kolejną natomiast jest wybór najmniej uciążliwego środka, przy czym obowiązuje ona jedynie w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

członek

Dominik Gajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego organu w postępowaniu zabezpieczającym oraz zasady stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych i odmową uchylenia tych zabezpieczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu zabezpieczającym, w tym zakresu kontroli sądowej nad uznaniem administracyjnym organu. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

Uznanie administracyjne organu w postępowaniu zabezpieczającym: kiedy sąd może interweniować?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst