Orzeczenie · 2026-06-30

III FSK 1408/25Odpowiedzialność podatkowa członka zarządu zaległości VAT 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-30
NSAPodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATOrdynacja podatkowabezskuteczna egzekucjawniosek o upadłośćprawo upadłościowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. H. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Decyzja ta orzekała o solidarnej odpowiedzialności M. H. jako członka zarządu spółki B za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. oraz okres od stycznia do marca 2019 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi oraz naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i przepisów Prawa upadłościowego. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność z art. 116 § 1 o.p. ma charakter gwarancyjny, a nie odszkodowawczy, i nie wymaga ustalania szkody. Właściwy czas na zgłoszenie wniosku o upadłość należy oceniać przez pryzmat przepisów Prawa upadłościowego, a nie przez pryzmat odpowiedzialności za szkodę. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy i ustalił stan faktyczny, a uzasadnienie wyroku spełniało wymogi formalne. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie charakteru odpowiedzialności członka zarządu i pojęcia "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o upadłość.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie powstania zaległości podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki ma charakter odszkodowawczy i czy wymaga ustalenia szkody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter gwarancyjny, a nie odszkodowawczy, i nie wymaga ustalania szkody.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 116 § 1 o.p. określa pozytywne i negatywne przesłanki odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, które nie odnoszą się do kwestii szkody. Odpowiedzialność ta ma charakter gwarancyjny i posiłkowy, a nie odszkodowawczy, w przeciwieństwie do odpowiedzialności z art. 299 k.s.h.

Jak należy interpretować pojęcie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w kontekście odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwy czas na zgłoszenie wniosku o upadłość należy oceniać przez odniesienie się do pojęcia niewypłacalności użytego w prawie upadłościowym i wskazanych tam terminów, w szczególności 30 dni od dnia wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że przy ustalaniu "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki należy posiłkować się przepisami prawa upadłościowego, w tym przepisami określającymi niewypłacalność i terminy na zgłoszenie wniosku. Nie ma podstaw do sięgania do przepisu art. 21 ust. 3 u.p.u. dotyczącego odpowiedzialności za szkodę.

Czy naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę zgodnie z zakresem skargi i przedstawił uzasadnienie spełniające wymogi formalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może być podstawą kasacyjną w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę w granicach skargi, a uzasadnienie wyroku odpowiada niezbędnym wymogom.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że opisane w skardze kasacyjnej sytuacje uzasadniające postawienie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wystąpiły. Zaskarżony wyrok został wydany z zachowaniem granic orzekania, a uzasadnienie spełniało wymogi formalne, umożliwiając kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (14)

Główne

o.p. art. 116 § § 1

Ordynacja podatkowa

Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za jej zaległości podatkowe solidarnie całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, chyba że wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy. Przesłanki te nie odnoszą się do kwestii szkody.

t.j. Dz.U.2023.2383 art. 116 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.

u.p.u. art. 10

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Definicja dłużnika podlegającego ogłoszeniu upadłości.

u.p.u. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Definicja niewypłacalności dłużnika.

u.p.u. art. 11 § ust. 1a

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Domniemanie niewypłacalności z powodu opóźnienia w wykonaniu zobowiązań.

u.p.u. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od wystąpienia podstawy.

Pomocnicze

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy postępowania dowodowego w organach podatkowych.

u.p.r.

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

Przepisy dotyczące postępowania restrukturyzacyjnego.

u.p.u. art. 21 § ust. 3

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną niezłożeniem wniosku w terminie.

k.s.h. art. 299

Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

KPP UE art. 17

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 116 § 1 o.p. i przepisów Prawa upadłościowego • Odpowiedzialność członka zarządu ma charakter odszkodowawczy i wymaga ustalenia szkody. • Niewłaściwa interpretacja pojęcia "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o upadłość.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność z art. 116 o.p. ma charakter gwarancyjny, a nie odszkodowawczy • nie wymaga stwierdzenia wystąpienia szkody ani ustalania jej rozmiaru • właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość należy oceniać przez odniesienie się do pojęcia niewypłacalności użytego w prawie upadłościowym

Skład orzekający

Anna Sokołowska

sprawozdawca

Dominik Gajewski

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie charakteru odpowiedzialności członka zarządu i pojęcia \"właściwego czasu\" na zgłoszenie wniosku o upadłość."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie powstania zaległości podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członka zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnienie charakteru tej odpowiedzialności jest kluczowe.

“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki jak za własne? NSA wyjaśnia kluczowe zasady odpowiedzialności podatkowej.”

Dane finansowe

WPS: 203 164,76 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst