III FSK 1403/22Odpowiedzialność członka zarządu za dlugi podatkowe spółki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, D.S., za zaległości spółki P. sp. z o.o. Skarżący podniósł w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 202 § 1 KSH) i przepisów postępowania, argumentując, że jego mandat członka zarządu wygasł najpóźniej w 2004 r., a zatem nie mógł ponosić odpowiedzialności za zaległości powstałe w latach 2011-2018. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej opiera się na faktycznym pełnieniu funkcji, a nie wyłącznie na formalnym wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd podkreślił, że osoba, która faktycznie prowadziła sprawy spółki i podejmowała decyzje, nawet po formalnym wygaśnięciu mandatu, nie może powoływać się na tę okoliczność dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia przepisów k.p.k. dotyczących domniemania niewinności, wskazując na odrębność postępowań karnych i podatkowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu jest kluczowe dla odpowiedzialności podatkowej, nawet w przypadku formalnego wygaśnięcia mandatu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz KSH.
Zagadnienia prawne (2)
Czy członek zarządu spółki z o.o. może być pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli formalnie jego mandat wygasł przed powstaniem tych zaległości, ale faktycznie nadal pełnił funkcję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli faktycznie pełnił funkcję członka zarządu w okresie, gdy powstały te zaległości, nawet jeśli jego mandat formalnie wygasł.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej opiera się na faktycznym pełnieniu funkcji członka zarządu, a nie wyłącznie na formalnym wpisie do KRS. Osoba faktycznie zarządzająca spółką nie może uwolnić się od odpowiedzialności, powołując się na wygaśnięcie mandatu.
Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące domniemania niewinności mają zastosowanie w postępowaniu podatkowym dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy k.p.k. dotyczące domniemania niewinności nie mają zastosowania w postępowaniu podatkowym, które rządzi się własnymi zasadami.
Uzasadnienie
Postępowanie karne i postępowanie podatkowe są odrębnymi postępowaniami. Decyzja podatkowa nie przesądza o odpowiedzialności karnej, a gwarancje procesowe z k.p.k. dotyczą postępowań karnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.s.h. art. 202 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Mandat członka zarządu wygasa z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Jednakże, faktyczne pełnienie funkcji po tym terminie może skutkować odpowiedzialnością.
p.p.s.a. art. 173 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.k. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu jest decydujące dla odpowiedzialności podatkowej, nawet jeśli mandat formalnie wygasł.
Odrzucone argumenty
Mandat członka zarządu wygasł przed powstaniem zaległości podatkowych (art. 202 § 1 KSH). • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a.) poprzez niezbadanie umocowania Skarżącego. • Naruszenie przepisów k.p.k. (art. 5 § 1 i 2) dotyczących domniemania niewinności.
Godne uwagi sformułowania
Osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, nie może powoływać się na okoliczność, że jej mandat wygasł na podstawie art. 202 § 1 k.s.h. dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, którą ponosi na podstawie art. 116 o.p. • Za powiązaniem odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z faktycznym pełnieniem obowiązków członka zarządu przemawia nie tylko językowe brzmienie art. 116 § 2 o.p., ale również wykładnia celowościowa, dzięki której instytucja ta nabiera prakseologicznej spójności. • Organy podatkowe prowadzą postępowanie podatkowe, kierując się zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej, zatem przepis [art. 5 k.p.k.] nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Mirella Łent
członek
Paweł Borszowski
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu jest kluczowe dla odpowiedzialności podatkowej, nawet w przypadku formalnego wygaśnięcia mandatu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz KSH.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, a interpretacja sądu dotycząca faktycznego pełnienia funkcji jest kluczowa dla praktyki.
“Czy wygasły mandat chroni przed długami spółki? NSA: liczy się faktyczne działanie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.