III FSK 1327/25Odmowa umorzenia zaległości podatkowej wazny interes podatnika 6

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę podatniczki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości. Skarżąca zarzucała naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (O.p.) oraz art. 2 Konstytucji RP, argumentując, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy, odmawiając umorzenia mimo istnienia ważnego interesu podatniczki i pogorszenia sytuacji finansowej jej spółek, co miało wynikać z prac remontowych w gminie. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 i 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 O.p. ma charakter uznaniowy, a użyty zwrot „może” wskazuje na możliwość, a nie obowiązek udzielenia ulgi. Istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym do pozytywnego rozstrzygnięcia. Sąd zaznaczył, że uznanie administracyjne nie jest równoznaczne z dowolnością i podlega kontroli sądowej pod kątem przestrzegania wymogów proceduralnych i granic swobody orzekania. NSA odrzucił argument, że Sąd pierwszej instancji zastąpił organy w uzasadnianiu odmowy, wyjaśniając, że kontrola sądowa polega na ocenie aktu administracyjnego wraz z uzasadnieniem i materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Uzasadnienie organów administracji, które zostało poddane ocenie sądu, wykazało, że organy analizowały sytuację finansową Skarżącej, uwzględniając jej argumenty dotyczące zmniejszonych zysków spółek z powodu remontów. Jednakże organy wskazały na braki dowodowe w zakresie przedstawienia przez Skarżącą dokumentów dotyczących jej aktualnych wydatków życiowych oraz zaległości wobec ZUS czy urzędu skarbowego. SKO zauważyło, że organ pierwszej instancji uznał istnienie „ważnego interesu” Skarżącej, ale nie wykluczyło możliwości udzielenia ulgi w innej formie, np. rozłożenia na raty. NSA podkreślił, że przedmiotem postępowania jest sytuacja majątkowa podatniczki, a nie spółek, choć wyniki finansowe spółek mogą wpływać na sytuację majątkową osoby fizycznej. Ostatecznie uznano, że przedstawiona sytuacja majątkowa Skarżącej nie uzasadniała umorzenia zaległości, a przewidywania dotyczące likwidacji miejsc pracy miały charakter hipotetyczny. Umorzenie jako najdalej idąca ulga powinno być stosowane tylko w sytuacjach szczególnie uzasadnionych.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający