Orzeczenie · 2026-05-26

III FSK 1209/25Egzekucja świadczeń podatkowych nieprawomocny wyrok

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-26
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnapostępowanie egzekucyjnepodatekzorzeczenie podatkoweskarga kasacyjnaNSAuchylenie decyzjinieprawomocny wyrokzawieszenie postępowaniakoszty postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (uzasadnienie) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), argumentując, że uchylenie decyzji podatkowej przez WSA powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, co oznacza, że postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone, a nie umorzone, chyba że obowiązek definitywnie nie istnieje. Sąd podkreślił, że nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał, a nie gdy został uchylony akt stanowiący jego podstawę. Uzasadnienie WSA zostało uznane za wystarczające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową dla postępowania egzekucyjnego oraz definicja 'nieistnienia obowiązku' w kontekście art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego i wpływu tego na postępowanie egzekucyjne.

Zagadnienia prawne (3)

Jaki jest wpływ nieprawomocnego wyroku sądu administracyjnego uchylającego decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego na postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową, zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., powoduje, że uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku. W postępowaniu egzekucyjnym oznacza to konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a nie jego umorzenia, chyba że obowiązek definitywnie nie istnieje.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 152 § 1 p.p.s.a. wstrzymuje skutki prawne uchylonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W kontekście egzekucji administracyjnej oznacza to, że postępowanie powinno zostać zawieszone, a nie umorzone, ponieważ brak jest podstaw do stwierdzenia definitywnego nieistnienia obowiązku, gdy uchylono jedynie akt stanowiący jego podstawę.

Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) może być uwzględniony, gdy uchylono decyzję określającą ten obowiązek, ale wyrok nie jest prawomocny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał. Uchylenie decyzji podatkowej nieprawomocnym wyrokiem nie oznacza, że obowiązek nie istniał lub nigdy nie powstał.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do doktryny, wskazując, że nieistnienie obowiązku oznacza, iż nigdy nie powstał. Uchylenie decyzji podatkowej nieprawomocnym wyrokiem nie spełnia tej przesłanki, a jedynie czasowo wstrzymuje skutki prawne decyzji.

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wybiórczą ocenę stanu faktycznego i lakoniczne odniesienie się do zarzutów skarżącego?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., zawierając zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej uzasadnienie. Sąd nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich zarzutów, jeśli nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i zgodne z utrwalonym orzecznictwem, które dopuszcza koncentrację na istotnych kwestiach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną D. K. od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nieistnienie obowiązku w rozumieniu tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał.

p.p.s.a. art. 152 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Dotyczy to również wstrzymania wykonania.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34a § pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wskazuje na podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku uchylenia aktu stanowiącego podstawę egzekucji.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wybiórczą ocenę stanu faktycznego i lakoniczne uzasadnienie. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuznanie nieistnienia obowiązku egzekucyjnego z uwagi na uchylenie decyzji podatkowej. • Naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu mimo obiektywnych okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania. • Naruszenie art. 34a pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i błędne uznanie, że nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową nie wywołuje skutku w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową wykładnię, że uchylony akt nie wywołuje skutków dopiero od uprawomocnienia się wyroku.

Godne uwagi sformułowania

nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku • nie wywoływanie skutków prawnych [...] oznacza m.in., iż uchylony akt nie podlega wykonaniu, mimo nieprawomocności wyroku • nieistnienie obowiązku [...] dotyczy wyłącznie takich sytuacji, gdy obowiązek objęty egzekucją administracyjną nie istnieje i w ogóle nigdy nie powstał

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Dominik Gajewski

członek

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową dla postępowania egzekucyjnego oraz definicja 'nieistnienia obowiązku' w kontekście art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego i wpływu tego na postępowanie egzekucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą wpływu nieprawomocnych wyroków na postępowanie egzekucyjne, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów prawnych.

Nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową – czy to koniec egzekucji? NSA wyjaśnia!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst