Orzeczenie · 2026-05-26

III FSK 1208/25Egzekucja świadczeń podatkowych skutki uchylenia decyzji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-26
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnapostępowanie egzekucyjnepodatek VATuchylenie decyzjinieprawomocny wyrokskarga kasacyjnaNSAWSAkoszty postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w szczególności kwestionując sposób, w jaki WSA ocenił stan faktyczny i oddalił jego skargę. Główny zarzut dotyczył interpretacji art. 152 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. Skarżący argumentował, że uchylone decyzje podatkowe nie powinny być podstawą egzekucji od momentu wydania wyroku uchylającego, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. NSA oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że art. 152 § 1 p.p.s.a. oznacza, iż uchylony akt nie podlega wykonaniu, ale nie prowadzi to do automatycznego umorzenia postępowania egzekucyjnego, które powinno zostać zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd podkreślił, że nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał, a nie gdy został uchylony akt stanowiący jego podstawę. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również uznano za niezasadne, stwierdzając, że uzasadnienie WSA było wystarczające. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono, zasądzając koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową dla postępowania egzekucyjnego, zasady umorzenia egzekucji, wykładnia art. 152 § 1 p.p.s.a. i art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez WSA i jej wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne.

Zagadnienia prawne (3)

Jakie skutki w postępowaniu egzekucyjnym wywołuje nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową nie powoduje automatycznego umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie może stanowić podstawę do jego zawieszenia. Uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, co oznacza, że nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wykładni art. 152 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku. Podkreślono, że brak wykonania aktu nie jest tożsamy z brakiem istnienia obowiązku w rozumieniu przepisów egzekucyjnych, a w przypadku uchylenia decyzji w toku postępowania egzekucyjnego, powinno ono zostać zawieszone, a nie umorzone.

Czy uchylenie decyzji podatkowej przez sąd administracyjny, nawet nieprawomocnym wyrokiem, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. z powodu nieistnienia obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie decyzji podatkowej nieprawomocnym wyrokiem nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił sytuację nieistnienia obowiązku (który nigdy nie powstał) od sytuacji uchylenia aktu stanowiącego podstawę egzekucji. W przypadku uchylenia decyzji, obowiązek istniał, ale akt go określający został wyeliminowany z obrotu prawnego do czasu uprawomocnienia się wyroku, co uzasadnia zawieszenie, a nie umorzenie egzekucji.

Czy uzasadnienie wyroku WSA, które nie odnosi się szczegółowo do wszystkich zarzutów skargi, narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uzasadnienie zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej uzasadnienia, a pominięte wątki mają charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów, a jedynie do tych istotnych dla rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną D. K.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 152 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34a § pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wybiórczą ocenę stanu faktycznego przez WSA. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przepisów u.p.e.a. (art. 33 § 2 pkt 1, art. 34 § 2 pkt 1, art. 34a pkt 1 w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a.). • Nieprawidłowa wykładnia art. 152 § 1 p.p.s.a. przez WSA, polegająca na przyjęciu, że uchylony akt nie wywołuje skutków dopiero od momentu uprawomocnienia się wyroku.

Godne uwagi sformułowania

nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową nie powoduje automatycznego umorzenia postępowania egzekucyjnego • uchylona decyzja, mając na uwadze treść art. 152 § 1 p.p.s.a., nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku • nie wywoływanie skutków prawnych, o których mowa w art. 152 § 1 p.p.s.a. oznacza m.in., iż uchylony akt nie podlega wykonaniu, mimo nieprawomocności wyroku, którym został on uchylony • podstawa zarzutu w rozumieniu użytym przez ustawodawcę w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie takich sytuacji, gdy obowiązek objęty egzekucją administracyjną nie istnieje i w ogóle nigdy nie powstał

Skład orzekający

Dominik Gajewski

sędzia

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową dla postępowania egzekucyjnego, zasady umorzenia egzekucji, wykładnia art. 152 § 1 p.p.s.a. i art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez WSA i jej wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – wpływu uchylenia decyzji na postępowanie egzekucyjne, co jest kluczowe dla praktyków.

Nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową – czy to koniec egzekucji? NSA wyjaśnia.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst