III FSK 1205/24Zastosowanie covid 19 do terminów podatkowych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu dotyczącą podatku od spadków i darowizn. Kluczową kwestią było zastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 do terminów w prawie podatkowym, w tym do złożenia zgłoszenia SD-Z2. Organ argumentował, że przepis ten dotyczy wyłącznie terminów prawa administracyjnego, a nie podatkowego. WSA uznał, że przepis ma zastosowanie i organ naruszył procedurę, nie zawiadamiając strony o możliwości przywrócenia terminu. NSA w pełni podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że celem przepisów COVID-19 była ochrona obywateli w trudnym okresie pandemii i że prawo podatkowe, jako gałąź prawa publicznego, powinno być objęte tą ochroną. Sąd powołał się na zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadę in dubio pro tributario. NSA zwrócił uwagę, że organ nie może na etapie postępowania kasacyjnego podważać ustalonego przez siebie stanu faktycznego, zgodnie z zasadami postępowania podatkowego (art. 121 i 122 o.p.). W konsekwencji, skarga kasacyjna organu została oddalona, a organ został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zastosowania przepisów o przedłużaniu terminów związanych z COVID-19 do prawa podatkowego oraz zasady interpretacji tych przepisów z uwzględnieniem celu ochronnego i zasady zaufania do państwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu ustawy COVID-19 i jego zastosowania w kontekście podatku od spadków i darowizn. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych przepisów podatkowych lub sytuacji, gdzie nie występuje element ochrony związany z pandemią.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, wprowadzający możliwość przywrócenia terminów w przypadku ich uchybienia w okresie stanu epidemii, ma zastosowanie do terminów określonych w przepisach prawa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 ma zastosowanie do terminów w prawie podatkowym.
Uzasadnienie
Prawo podatkowe jest gałęzią prawa publicznego, a celem przepisów COVID-19 była ochrona obywateli. Zawężająca wykładnia byłaby sprzeczna z zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Sąd podziela stanowisko wyrażone w uchwale I FPS 2/22 i innych orzeczeniach NSA.
Czy art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 pozwala na przywrócenie terminu prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten wprowadził nowe uprawnienie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu prawa materialnego.
Uzasadnienie
Terminy prawa materialnego kształtują prawa i obowiązki stron, a celem przepisu było zapewnienie ochrony prawnej w okresie pandemii. Wymienione w przepisie terminy, których niedochowanie prowadzi do ujemnych skutków prawnych, obejmują również te dotyczące prawa materialnego.
Czy organ podatkowy może na etapie postępowania kasacyjnego podważać ustalony przez siebie stan faktyczny, kwestionując zastosowanie przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może podważać ustalonego przez siebie stanu faktycznego w sposób sprzeczny z zasadami postępowania podatkowego.
Uzasadnienie
Organ konsekwentnie stał na stanowisku, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie ma zastosowania w sprawie. Podważanie tego stanu faktycznego na etapie kasacyjnym, kwestionując ustalenia organu odwoławczego, jest niezgodne z zasadami zaufania do organów podatkowych (art. 121 o.p.) i obowiązkiem wyjaśniania stanu faktycznego (art. 122 o.p.).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
ustawa COVID-19 art. 15 zzzzzn2 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ma zastosowanie do terminów w prawie podatkowym, w tym do zgłoszenia nabycia rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2), i nakłada na organ obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
ustawa COVID-19 art. 15 zzzzzn2 § ust. 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
P.p.s.a art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.d. art. 4a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych od osób wskazanych w tym przepisie jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Brak takiego zgłoszenia w terminie lub złożenie zeznania SD-3 zamiast SD-Z2 może skutkować utratą zwolnienia.
Pomocnicze
P.p.s.a art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s.d. art. 4a § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
o.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario (w razie wątpliwości na korzyść podatnika).
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w tym zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 ma zastosowanie do terminów w prawie podatkowym. • Celem przepisów COVID-19 była ochrona obywateli, a prawo podatkowe jako prawo publiczne powinno korzystać z tej ochrony. • Organ nie może na etapie postępowania kasacyjnego podważać ustalonego przez siebie stanu faktycznego, kwestionując zastosowanie przepisów proceduralnych.
Odrzucone argumenty
Art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 dotyczy wyłącznie terminów prawa administracyjnego, a nie podatkowego. • Brak zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 w sprawie, co skutkowałoby oddaleniem skargi podatnika. • Sąd I instancji błędnie uznał, że organ naruszył art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.
Godne uwagi sformułowania
Spór powinien być rozstrzygany na korzyść podatnika, zgodnie z zasadą in dubio pro tributario (art. 2a o.p.). • Celem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 była ochrona obywateli RP przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. • Nie można regulacji art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wykładać zawężająco. • Przyjęcie odmiennej wykładni art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 stanowiłoby naruszenie określonej w art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez to państwo prawa. • Przepis ten wprowadził nowe, nieprzysługujące dotąd uprawnienie w postaci złożenia wniosku o przywrócenie terminu prawa materialnego. • Z perspektywy Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to działanie nie dające się pogodzić z zasadami opisanymi w art. 121 § 1 i art. 122 o.p.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
członek
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zastosowania przepisów o przedłużaniu terminów związanych z COVID-19 do prawa podatkowego oraz zasady interpretacji tych przepisów z uwzględnieniem celu ochronnego i zasady zaufania do państwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu ustawy COVID-19 i jego zastosowania w kontekście podatku od spadków i darowizn. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych przepisów podatkowych lub sytuacji, gdzie nie występuje element ochrony związany z pandemią.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19 i ich wpływu na prawa podatników. Pokazuje, jak sądy stosują zasady konstytucyjne i doktrynalne (in dubio pro tributario) do ochrony obywateli.
“Pandemiczne terminy w podatkach: NSA chroni podatników przed biurokracją!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.