III FSK 1153/25Egzekucja podatkową skutki nieprawomocnego wyroku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną interpretację skutków nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową, która stanowiła podstawę tytułu wykonawczego. Skarżący argumentował, że uchylona decyzja nie powinna wywoływać skutków prawnych od momentu wydania wyroku uchylającego, co powinno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 152 § 1 p.p.s.a. oraz orzecznictwo, wyjaśnił, że nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową powoduje, iż uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. Oznacza to, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ale nie prowadzi to do umorzenia egzekucji z powodu braku wymagalności obowiązku. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku), art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i art. 34a pkt 1 u.p.e.a., uznając, że obowiązek istniał, a postępowanie egzekucyjne nie było bezprzedmiotowe. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową w kontekście postępowania egzekucyjnego oraz definicja nieistnienia obowiązku w egzekucji administracyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez sąd administracyjny i jej wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów proceduralnych i egzekucyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Jakie skutki w postępowaniu egzekucyjnym wywołuje nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową powoduje, że uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, co skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, ale nie jego umorzeniem z powodu braku wymagalności obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 152 § 1 p.p.s.a. wstrzymuje skutki prawne uchylonego aktu do czasu uprawomocnienia wyroku. Oznacza to, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone, ale obowiązek nie traci wymagalności definitywnie.
Czy w przypadku uchylenia decyzji podatkowej przez sąd administracyjny, postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone na podstawie zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał. Uchylenie decyzji podatkowej przez sąd nie oznacza, że obowiązek nie istniał, a jedynie, że decyzja go określająca przestała wywoływać skutki prawne.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji nieistnienia obowiązku jako sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał. Uchylona decyzja podatkowa, która weszła do obrotu prawnego, oznacza, że obowiązek istniał, a jego egzekucja jest jedynie wstrzymana.
Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wybiórczą ocenę stanu faktycznego i lakoniczne odniesienie się do zarzutów skarżącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., zawierając zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron oraz podstawę prawną i jej uzasadnienie. Sąd nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich zarzutów, jeśli nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że uzasadnienie zawierało wszystkie niezbędne elementy, a fakt niezgody skarżącego z oceną sądu nie stanowi naruszenia przepisu. Podkreślono, że sąd koncentruje się na istotnych kwestiach, a pominięcie wątków ubocznych nie jest wadliwe.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nieistnienie obowiązku zachodzi wówczas, gdy nie ma obowiązku podlegającego egzekucji, przy czym obowiązek ten nie wygasł (musi istnieć, aby mógł wygasnąć). Dotyczy sytuacji, gdy obowiązek objęty egzekucją administracyjną nie istnieje i w ogóle nigdy nie powstał.
p.p.s.a. art. 152 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Dotyczy to również sytuacji, gdy uchylony akt pozostaje w związku z innym postępowaniem.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 152 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34a § pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku uchylenia aktu stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, postępowanie to powinno zostać zawieszone.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34a § pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wybiórczą ocenę stanu faktycznego i lakoniczne odniesienie się do zarzutów skarżącego. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie postanowienia Dyrektora IAS, mimo rażącego naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku), art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 34a pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. (nieprawidłowa wykładnia skutków uchylonego aktu). • Naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuznanie, że uchylenie decyzji podatkowej przez WSA wywołało skutek w postaci nieistnienia obowiązku. • Naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, mimo obiektywnych okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania. • Naruszenie art. 34a pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i uznanie, że wydanie nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową wywołuje skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a nie umorzenia. • Naruszenie art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten stanowi o niewywoływaniu skutków przez uchylony akt prawny dopiero od momentu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku • nie podlega wykonaniu, mimo nieprawomocności wyroku, którym został on uchylony • nie może być wszczęte celem wyegzekwowania obowiązku wynikającego z uchylonego aktu • postępowanie to powinno zostać zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ale w żadnym razie nie oznacza braku wymagalności • Brak wymagalności obowiązku oznacza definitywne jego ustanie. Tylko w takim przypadku egzekucja jest bezprzedmiotowa. • nieistnienie obowiązku zachodzi wówczas, gdy nie ma obowiązku podlegającego egzekucji, przy czym obowiązek ten nie wygasł (aby obowiązek mógł wygasnąć, musi wcześniej istnieć).
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Paweł Borszowski
członek
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową w kontekście postępowania egzekucyjnego oraz definicja nieistnienia obowiązku w egzekucji administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez sąd administracyjny i jej wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów proceduralnych i egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników i organów egzekucyjnych: co się dzieje z egzekucją, gdy decyzja podatkowa jest uchylana przez sąd, ale wyrok nie jest jeszcze prawomocny. Wyjaśnia kluczowe różnice między zawieszeniem a umorzeniem egzekucji.
“Uchylona decyzja podatkowa, a tocząca się egzekucja – kiedy postępowanie jest zawieszone, a kiedy umorzone?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.