Orzeczenie · 2026-02-18

III FSK 112/25Uchylenie wyroku WSA egzekucja świadczeń pieniężnych 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-18
NSAPodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczeniewłaściwość organuNSAWSAKASpodatek VATwierzytelnośćzarządzenie zabezpieczenia

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spór dotyczył właściwości miejscowej organu egzekucyjnego do wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Spółka G. sp. z o.o. kwestionowała prawidłowość zajęcia zabezpieczającego wierzytelności, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. wadliwego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu oraz niewłaściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Sąd I instancji uznał, że właściwym do prowadzenia postępowania zabezpieczającego jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla kontrolowanego w dniu wydania decyzji zabezpieczającej, powołując się na art. 80 § 2 ustawy o KAS jako przepis szczególny wobec art. 22 § 2 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione. NSA stwierdził, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował relację między art. 80 § 2 ustawy o KAS a art. 22 § 2 u.p.e.a., nie wyjaśniając podstaw do uznania tego pierwszego za przepis szczególny. NSA podkreślił, że w analizowanej sprawie naczelnik urzędu skarbowego występuje zarówno jako organ podatkowy (wierzyciel), jak i organ egzekucyjny, a właściwość miejscową dla tych funkcji należy ustalać odrębnie, zgodnie z odpowiednimi przepisami. W szczególności, właściwość organu egzekucyjnego ustala się na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. według miejsca siedziby zobowiązanego w dniu wystawienia zarządzenia zabezpieczenia. NSA wskazał, że Sąd I instancji nieprawidłowo zastosował art. 80 § 2 ustawy o KAS, ignorując fakt, że spór dotyczy właściwości organu egzekucyjnego, a nie organu podatkowego. W związku z tym, wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości organu egzekucyjnego w sprawach zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w kontekście zmiany siedziby zobowiązanego i rozróżnienia funkcji organu podatkowego i egzekucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z postępowaniem zabezpieczającym w administracji skarbowej i interpretacją przepisów KAS oraz u.p.e.a.

Zagadnienia prawne (2)

Jaki organ jest właściwy miejscowo do wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, gdy nastąpiła zmiana siedziby zobowiązanego po wydaniu decyzji zabezpieczającej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. według miejsca siedziby zobowiązanego w dniu wystawienia zarządzenia zabezpieczenia, a nie na podstawie art. 80 § 2 ustawy o KAS, który dotyczy właściwości organu podatkowego (wierzyciela) do wykonania decyzji zabezpieczającej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował relację między art. 80 § 2 ustawy o KAS a art. 22 § 2 u.p.e.a. Wskazał, że art. 80 § 2 KAS określa właściwość organu podatkowego (wierzyciela) do wykonania decyzji zabezpieczającej, podczas gdy art. 22 § 2 u.p.e.a. określa właściwość organu egzekucyjnego do prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Właściwość organu egzekucyjnego należy ustalać według miejsca siedziby zobowiązanego w dniu wystawienia zarządzenia zabezpieczenia.

Czy art. 80 § 2 ustawy o KAS jest przepisem szczególnym wobec art. 22 § 2 u.p.e.a. w zakresie ustalania właściwości organu egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 80 § 2 ustawy o KAS nie jest przepisem szczególnym wobec art. 22 § 2 u.p.e.a. w zakresie ustalania właściwości organu egzekucyjnego. Oba przepisy regulują odrębne kwestie: pierwszy dotyczy właściwości organu podatkowego (wierzyciela) do wykonania decyzji zabezpieczającej, a drugi – właściwości organu egzekucyjnego do prowadzenia postępowania zabezpieczającego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że analiza zakresu przedmiotowego ustawy o KAS i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzasadnia uznania art. 80 § 2 ustawy o KAS za przepis szczególny wobec art. 22 § 2 u.p.e.a. w kontekście właściwości organu egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania temu sądowi.

Przepisy (28)

Główne

u.p.e.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 164 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 116b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

ustawa o KAS art. 80 § 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 80 § 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 28 § 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 54 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 212

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 33 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 33 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 138a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 138e § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 219

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przez WSA relacji między art. 80 § 2 ustawy o KAS a art. 22 § 2 u.p.e.a. w zakresie ustalania właściwości organu egzekucyjnego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 80 § 2 ustawy o KAS, który dotyczy właściwości organu podatkowego (wierzyciela), a nie organu egzekucyjnego. • Konieczność rozróżnienia funkcji organu podatkowego (wierzyciela) i organu egzekucyjnego przy ustalaniu właściwości miejscowej.

Godne uwagi sformułowania

Właściwość organów podatkowych i organów egzekucyjnych ustala się na podstawie odrębnych przepisów. • Sąd I instancji ignoruje, że naczelnik urzędu skarbowego w rozpoznawanej sprawie występuje jako organ podatkowy (wierzyciel) i jako organ egzekucyjny. • Rzecz jednak w tym, że w realiach rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu sądowoadminisatrcyjnym sprawy mamy do czynienia ze sporem dotyczącym właściwości miejscowej organu egzekucyjnego a nie organu podatkowego.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Sławomir Presnarowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organu egzekucyjnego w sprawach zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w kontekście zmiany siedziby zobowiązanego i rozróżnienia funkcji organu podatkowego i egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z postępowaniem zabezpieczającym w administracji skarbowej i interpretacją przepisów KAS oraz u.p.e.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczący wpływ na praktykę organów i podatników. Wyjaśnienie właściwości organów jest istotne dla prawidłowego przebiegu postępowań.

“Kto jest właściwy? NSA rozstrzyga spór o kompetencje w egzekucji podatkowej po zmianie siedziby firmy.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst