III CZP 93/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUchwała Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów rozstrzygnęła zagadnienie prawne dotyczące skutków przyłączenia się kolejnego wierzyciela do postępowania egzekucyjnego z nieruchomości wobec osób trzecich. W sprawie z powództwa Teresy W. przeciwko "F.M.B.M." sp. z o.o. o zwolnienie spod egzekucji, Sąd Najwyższy analizował, czy dla wywołania skutków prawnych wobec osoby trzeciej, wynikających z art. 925 § 1 i art. 930 k.p.c. w związku z art. 927 k.p.c., niezbędne jest ujawnienie w księdze wieczystej wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo, uznając, że nabywczyni nieruchomości wiedziała o egzekucji. Sąd Najwyższy, rozstrzygając rozbieżności w orzecznictwie, przyjął, że wierzyciel przyłączający się do egzekucji może powołać się na skutki zajęcia nieruchomości (w tym bezskuteczność rozporządzenia nią wobec wierzyciela) wobec osoby trzeciej tylko wtedy, gdy dokonano wpisu o przyłączeniu w księdze wieczystej lub złożono wniosek do zbioru dokumentów, chyba że osoba trzecia posiadała wiedzę o tym przyłączeniu. Podkreślono znaczenie wpisu dla ochrony praw wierzyciela i pewności obrotu nieruchomościami, a także potrzebę wyważenia konstytucyjnych praw wierzycieli i właścicieli nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie wymogów formalnych dla skuteczności przyłączenia się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości wobec osób trzecich, w szczególności znaczenia wpisu do księgi wieczystej.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, w szczególności przepisów o prowadzeniu ksiąg wieczystych w systemie nieinformatycznym (choć zasada pozostaje aktualna).
Zagadnienia prawne (1)
Czy dla wywołania skutków prawnych wobec osoby trzeciej wynikających z art. 925 § 1 i art. 930 k.p.c. w związku z art. 927 k.p.c. w stosunku do kolejnego wierzyciela, który skierował egzekucję do nieruchomości po jej zajęciu, niezbędne jest ujawnienie w dziale III księgi wieczystej wzmianki o przyłączeniu się tego wierzyciela do toczącej się egzekucji z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel, który przyłączył się do postępowania egzekucyjnego, może powołać się wobec osoby trzeciej na skutki zajęcia nieruchomości tylko wtedy, gdy dokonano w księdze wieczystej wpisu o przyłączeniu lub złożono wniosek do zbioru dokumentów, chyba że osoba trzecia wiedziała o przyłączeniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wpis o przyłączeniu do egzekucji w księdze wieczystej jest konieczny dla skuteczności wobec osób trzecich, aby zapewnić pewność obrotu i ochronę praw wierzyciela. Podkreślono indywidualny charakter zajęcia i potrzebę ujawnienia go w księdze wieczystej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Teresa W. | osoba_fizyczna | powódka |
| "F.M.B.M.", sp. z o.o. w K. | spółka | pozwana |
| Bank Przemysłowo-Handlowy S.A., Oddział w G. | spółka | wierzyciel egzekwujący |
| Jan Szewczyk | inne | prokurator Prokuratury Krajowej |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 925 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa moment zajęcia nieruchomości w stosunku do osób trzecich.
k.p.c. art. 930 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że rozporządzenie zajętą nieruchomością nie ma wpływu na dalsze postępowanie egzekucyjne.
k.p.c. art. 927
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przyłączenie się kolejnego wierzyciela do egzekucji z nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 924
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wszczęcia egzekucji.
k.p.c. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Dotyczy skargi pauliańskiej (uznanie zbycia za bezskuteczne).
k.k. art. 300 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa udaremnienia zaspokojenia wierzyciela.
u.k.w.h. art. 3 § ust. 1 i 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Reguluje ujawnianie praw w księgach wieczystych.
u.k.w.h. art. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów art. § 42 § ust. 1 pkt 5
Przewidywało miejsce na wpis o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność wpisu o przyłączeniu do księgi wieczystej dla skuteczności wobec osób trzecich. • Indywidualny charakter zajęcia nieruchomości. • Zasada zaufania do ksiąg wieczystych. • Ochrona praw wierzyciela przyłączającego się do egzekucji. • Potrzeba wyważenia praw wierzycieli i właścicieli nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Skutki zajęcia nieruchomości przez pierwszego wierzyciela obejmują także wierzycieli przyłączających się z mocy prawa, bez potrzeby dodatkowego wpisu. • Brak przepisu w k.p.c. wyraźnie zakazującego kolejnego wpisu. • Umorzenie egzekucji pierwszego wierzyciela nie wpływa na prawa wierzycieli przyłączających się.
Godne uwagi sformułowania
Wierzyciel, który przyłączył się do postępowania egzekucyjnego, może powołać się wobec osoby trzeciej na skutki zajęcia nieruchomości tylko wtedy, gdy dokonano w księdze wieczystej wpisu o przyłączeniu lub złożono wniosek do zbioru dokumentów, chyba że osoba trzecia wiedziała o przyłączeniu. • Zasada zaufania do ksiąg wieczystych nakazuje, aby nie zaskakiwać nabywcy nieruchomości późniejszym przyłączeniem się do egzekucji kolejnych wierzycieli zbywcy nieruchomości. • Kodeks nie zna (...) ogólnego zajęcia przedmiotu objętego egzekucją, mającego służyć wszystkim wierzycielom (...). Indywidualny charakter zajęcia przemawia zatem przeciwko traktowaniu wpisu związanego z przyłączeniem się wierzyciela (...) jako powtórzenia czynności.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Helena Ciepła
członek
Jan Górowski
członek
Irena Gromska-Szuster
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Marek Sychowicz
członek
Hubert Wrzeszcz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dla skuteczności przyłączenia się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości wobec osób trzecich, w szczególności znaczenia wpisu do księgi wieczystej."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, w szczególności przepisów o prowadzeniu ksiąg wieczystych w systemie nieinformatycznym (choć zasada pozostaje aktualna).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości, które ma bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo obrotu i ochronę praw wierzycieli. Rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie czynią ją interesującą dla prawników procesualistów.
“Kiedy przyłączenie się do egzekucji z nieruchomości staje się skuteczne wobec kupującego? Kluczowa rola wpisu w księdze wieczystej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.