Orzeczenie · 2026-02-09

III CZP 36/25Dyrektor mops pełnomocnik alimenty kpc

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-02-09
SNRodzinnealimentyWysokanajwyższy
alimentypomoc społecznaMOPSpełnomocnictwokpcpiecza zastępczasamorząd terytorialny

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Krakowie, dotyczące możliwości ustanowienia przez dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) pracownika MOPS pełnomocnikiem procesowym w sprawach o alimenty, na podstawie art. 87 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Sąd Rejonowy pierwotnie zwrócił pozwy, twierdząc, że pełnomocnictwa w takich sprawach mogą być udzielane wyłącznie adwokatom lub radcom prawnym. Dyrektor MOPS w zażaleniu argumentował, że art. 87 § 3 k.p.c. dopuszcza ustanowienie pełnomocnikiem przedstawiciela właściwego organu pomocy społecznej, w tym pracownika MOPS. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz ustawy o pomocy społecznej, stwierdził, że dyrektor MOPS ma legitymację procesową czynną do dochodzenia roszczeń alimentacyjnych. Podkreślił, że celem art. 87 § 3 k.p.c. jest wzmocnienie ochrony uprawnionego, co uzasadnia szeroką interpretację pojęcia „przedstawiciela”. W konsekwencji Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą dyrektor MOPS może ustanowić pełnomocnikiem procesowym pracownika MOPS jako przedstawiciela organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustanowienie pełnomocnika procesowego przez dyrektora MOPS w sprawach o alimenty, interpretacja art. 87 § 3 k.p.c.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej dyrektora MOPS jako strony postępowania w sprawach o alimenty.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sprawie o roszczenia alimentacyjne, w której powodem jest dyrektor miejskiego ośrodka pomocy społecznej (art. 112 ust 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej), pełnomocnikiem powoda może być przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 87 § 3 kpc)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dyrektor miejskiego ośrodka pomocy społecznej dochodzący roszczeń alimentacyjnych na podstawie art. 38 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej może ustanowić pełnomocnikiem procesowym pracownika miejskiego ośrodka pomocy społecznej jako przedstawiciela organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej w rozumieniu art. 87 § 3 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dyrektor MOPS ma legitymację procesową czynną do dochodzenia roszczeń alimentacyjnych. Zgodnie z art. 87 § 3 k.p.c., w sprawach o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być przedstawiciel właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego. Celem tego przepisu jest wzmocnienie ochrony uprawnionego, co uzasadnia szeroką interpretację pojęcia „przedstawiciela”, obejmującą również pracowników MOPS wykonujących zadania z zakresu pomocy społecznej.

Czy przedstawiciela właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego w miastach na prawach powiatu wyznacza prezydent miasta czy rada miasta czy też dyrektor miejskiego ośrodka pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Dyrektor MOPS nie jest organem jednostki samorządu terytorialnego właściwym w sprawach z zakresu pomocy społecznej; jest nim starosta albo - w miastach na prawach powiatu – prezydent miasta. Jednakże, dyrektor MOPS, działając jako powód w sprawach o alimenty, może udzielić pełnomocnictwa pracownikowi MOPS.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że organem właściwym w sprawach pomocy społecznej w miastach na prawach powiatu jest prezydent miasta. Niemniej jednak, dyrektor MOPS, jako strona postępowania w sprawach o alimenty, ma uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa pracownikowi MOPS.

Czy dyrektor miejskiego ośrodka pomocy społecznej wyznacza przedstawiciela poprzez udzielenie pełnomocnictwa, czy też wyznaczenie to winno nastąpić odrębnie od udzielenia pełnomocnictwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Dyrektor MOPS wyznacza przedstawiciela poprzez udzielenie pełnomocnictwa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dyrektor MOPS, działając jako powód, posiada uprawnienia procesowe, w tym prawo do udzielenia pełnomocnictwa, które jest formą wyznaczenia przedstawiciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchwała
Strona wygrywająca
Dyrektor MOPS (w kwestii proceduralnej)

Strony

NazwaTypRola
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznejorgan_państwowypowód
małoletni P. P.osoba_fizycznapowód (reprezentowany)
A. D.osoba_fizycznapozwany
M. P.osoba_fizycznapozwany
E. S.osoba_fizycznapracownik MOPS (pełnomocnik powoda)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 87 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego. Pojęcie „przedstawiciela” należy interpretować szeroko, obejmując również pracowników MOPS wykonujących zadania z zakresu pomocy społecznej.

u.w.r.p.z. art. 38 § ust. 1, 2, 3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Dyrektor MOPS (lub Kierownik PCPR) jest uprawniony do dochodzenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka przebywającego w pieczy zastępczej.

u.p.s. art. 112 § ust. 2, 3, 5

Ustawa o pomocy społecznej

Zadania PCPR w miastach na prawach powiatu realizują MOPS. MOPS może wytaczać powództwa o roszczenia alimentacyjne na rzecz obywateli. Organem właściwym w sprawach pomocy społecznej w miastach na prawach powiatu jest prezydent miasta.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zarządzenia zwrotu pozwów w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 87 § 3 k.p.c. dopuszcza ustanowienie pełnomocnikiem przedstawiciela właściwego organu pomocy społecznej. • Celem art. 87 § 3 k.p.c. jest wzmocnienie ochrony uprawnionego, co uzasadnia szeroką interpretację pojęcia „przedstawiciela”. • Pracownicy MOPS posiadają odpowiednie kwalifikacje do wykonywania roli przedstawiciela organu jednostki samorządu terytorialnego. • Dyrektor MOPS, działając jako powód, ma uprawnienia procesowe do udzielenia pełnomocnictwa.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwa w sprawach o alimenty mogą być udzielane tylko adwokatom lub radcom prawnym. • Art. 87 § 3 k.p.c. nie znajduje zastosowania w sprawach, gdzie powodem jest dyrektor MOPS.

Godne uwagi sformułowania

„Czy w sprawie o roszczenia alimentacyjne, w której powodem jest dyrektor miejskiego ośrodka pomocy społecznej (...) pełnomocnikiem powoda może być przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego (...)?” • „Dyrektor miejskiego ośrodka pomocy społecznej dochodzący roszczeń alimentacyjnych (...) może ustanowić pełnomocnikiem procesowym pracownika miejskiego ośrodka pomocy społecznej jako przedstawiciela organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej w rozumieniu art. 87 § 3 k.p.c.” • „Istotą i celem wprowadzenia unormowania przewidzianego w art. 87 § 3 k.p.c. było wzmocnienie ochrony uprawnionego w sprawach (...) o roszczenie alimentacyjne (...)” • „Pojęcie „przedstawiciela” w rozumieniu tego przepisu należy zatem interpretować z uwzględnieniem tego założenia.”

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustanowienie pełnomocnika procesowego przez dyrektora MOPS w sprawach o alimenty, interpretacja art. 87 § 3 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej dyrektora MOPS jako strony postępowania w sprawach o alimenty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach alimentacyjnych, która ma bezpośrednie przełożenie na dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla osób potrzebujących wsparcia.

“Czy pracownik MOPS może reprezentować dziecko w sądzie o alimenty? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst