III CZP 26/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w T., dotyczące sposobu ustalania kosztów przejazdu pełnomocnika będącego radcą prawnym do sądu. Powód cofnął pozew, a pozwani zażądali zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów przejazdu ich pełnomocnika. Sąd Rejonowy zasądził część żądanych kosztów, co skłoniło Sąd Okręgowy do przedstawienia pytania, czy koszty te powinny być ustalane na podstawie faktycznie poniesionych wydatków, czy według przepisów o podróżach służbowych pracowników. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że koszty przejazdu pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, jeśli były niezbędne i celowe, są kosztami rzeczywiście poniesionymi. Podkreślono, że przepisy dotyczące podróży służbowych pracowników nie mają zastosowania do radców prawnych i adwokatów w postępowaniu cywilnym, ponieważ dotyczą one odrębnego stosunku prawnego i mogłyby prowadzić do uprzywilejowania. Uchwała stanowi, że koszty te podlegają kontroli sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie i zwrot kosztów przejazdu pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy sytuacji, gdy poniesienie kosztów przejazdu było niezbędne i celowe.
Zagadnienia prawne (1)
Czy do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego obejmujących dojazd samochodem na posiedzenia sądowe pełnomocnika, którego kancelaria znajduje się w innej miejscowości, aniżeli siedziba sądu, zalicza się rzeczywiście poniesione, racjonalne i celowe koszty tego przejazdu, czy koszty przejazdu ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego obejmujących dojazd samochodem na posiedzenia sądowe pełnomocnika, którego kancelaria znajduje się w innej miejscowości, aniżeli siedziba sądu, zalicza się rzeczywiście poniesione, racjonalne i celowe koszty tego przejazdu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że koszty przejazdu pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, jeśli były niezbędne i celowe, są kosztami rzeczywiście poniesionymi. Przepisy rozporządzeń o podróżach służbowych pracowników nie mają zastosowania do radców prawnych i adwokatów w postępowaniu cywilnym, ponieważ dotyczą one odrębnego stosunku prawnego i mogłyby prowadzić do uprzywilejowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady zwrotu niezbędnych kosztów procesu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
u.k.s.c. art. 5
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Definiuje wydatki w rozumieniu ustawy.
u.k.s.c. art. 85 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wymaga, aby wydatki były rzeczywiście poniesione.
u.k.s.c. art. 88
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wymaga, aby wydatki były racjonalne i celowe.
u.k.s.c. art. 90
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wymaga, aby wydatki były racjonalne i celowe.
u.k.s.c. art. 91
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wymaga, aby wydatki były racjonalne i celowe.
k.p. art. 77 § 5
Kodeks pracy
Podstawa prawna rozporządzeń dotyczących podróży służbowych pracowników.
Ustawa o transporcie drogowym art. 34a § ust. 2
Podstawa prawna rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r.
Ustawa o radcach prawnych art. 8 § ust. 1
Dotyczy relacji radcy prawnego z pracodawcą.
k.p.c. art. 109 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wyszczególnienia kosztów w spisie kosztów.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Kontrola sądu nad spisem kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty przejazdu pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, jeśli były niezbędne i celowe, są kosztami rzeczywiście poniesionymi. • Przepisy rozporządzeń o podróżach służbowych pracowników nie mają zastosowania do radców prawnych i adwokatów w postępowaniu cywilnym.
Godne uwagi sformułowania
Po pewnych wahaniach w orzecznictwie Sądu Najwyższego utorował sobie drogę pogląd, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi zastępowanemu przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym koszty jego przejazdu do sądu, jeżeli w okolicznościach sprawy były one niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. • Nie ma żadnych argumentów na rzecz odmowy charakteru kompensacyjnego także żądaniu zwrotu kosztów przejazdu, poniesionych przez zawodowego pełnomocnika w związku z dojazdem do sądu... • Niezależnie od tego, że rozporządzenia te wprowadzają pewien automatyzm ustalania kosztów przejazdu, niejednokrotnie oderwany od kosztów poniesionych w rzeczywistości, należy pamiętać, iż dotyczą kosztów podróży osób mających status pracownika...
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Maria Szulc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie i zwrot kosztów przejazdu pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy poniesienie kosztów przejazdu było niezbędne i celowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia praktyczne aspekty zwrotu kosztów procesu, co jest istotne dla prawników i stron postępowań. Dotyka kwestii interpretacji przepisów i ich stosowania w konkretnych sytuacjach.
“Rzeczywiste koszty przejazdu pełnomocnika, a nie stawki z delegacji – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zwrotu kosztów procesu.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 1457,69 PLN
zwrot kosztów procesu: 634 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.