III CZP 20/25Nakazanie zapłaty za kontakty z dzieckiem w swietle TK
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Krakowie, dotyczące możliwości nakazania zapłaty na podstawie art. 59816 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy niechęć dziecka do kontaktów z jednym z rodziców wynika z postawy obojga rodziców, w tym rodzica sprawującego pieczę. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 3/20. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, podkreślił systemowe rozróżnienie między fazą rozstrzygającą a fazą realizacyjną (wykonawczą) postępowania dotyczącego kontaktów z dzieckiem. Wskazał, że wszelkie uwarunkowania kontaktów powinny być co do zasady rozpatrywane w fazie rozstrzygającej, a faza wykonawcza służy zabezpieczeniu wykonania istniejącego orzeczenia. Stosowanie instrumentów przewidzianych w art. 59815 i n. k.p.c. nie powinno prowadzić do korygowania orzeczenia o kontaktach z odwołaniem do dodatkowych okoliczności. Niemniej, sąd opiekuńczy, jako organ egzekucyjny z szerszą kognicją, nie jest zmuszony ignorować nowych okoliczności, które uniemożliwiają prawidłową realizację kontaktów, co powinno skutkować zainicjowaniem postępowania o zmianę uregulowania kontaktów. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności dotyczące realizacji kontaktów nie uległy istotnym zmianom, a negatywna postawa dziecka jest głównie wynikiem działań matki, co nie wyłącza możliwości nakazania zapłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 59816 § 1 k.p.c. w kontekście niechęci dziecka do kontaktów wynikającej z postawy obojga rodziców oraz rozróżnienie faz postępowania wykonawczego i rozpoznawczego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji powziął wątpliwość prawną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie nie ma tak wyraźnego konfliktu między rodzicami lub gdy niechęć dziecka jest jednoznacznie przypisana jednemu z nich.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 czerwca 2022 roku wydanego w sprawie SK 3/20 możliwe jest nakazanie zapłaty na podstawie art. 59816 § 1 kpc w sytuacji, gdy niewłaściwe wykonywanie przez rodzica sprawującego pieczę nad dzieckiem obowiązków wynikających z orzeczenia regulującego kontakty z dzieckiem drugiego rodzica związane jest z zachowaniem dziecka, które jest wynikiem postępowania zarówno rodzica sprawującego pieczę nad dzieckiem jak i rodzica uprawnionego do kontaktów z dzieckiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Okoliczność, że rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem nie wypełnia obowiązku w przedmiocie kontaktów ze względu na postawę dziecka, nie wyłącza możliwości nakazania zapłaty sumy pieniężnej na rzecz rodzica uprawnionego do kontaktów (art. 59816 § 1 k.p.c.) także wtedy, gdy postawa dziecka wynika z zachowań obojga rodziców.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że faza wykonawcza postępowania dotyczącego kontaktów nie służy do ponownego merytorycznego badania sprawy. Ewentualne zmiany w uregulowaniu kontaktów powinny być rozpatrywane w osobnym postępowaniu. W tej sprawie stwierdzono, że okoliczności nie uległy istotnym zmianom, a negatywny wpływ na kontakty ma głównie rodzic sprawujący pieczę, co nie wyłącza zastosowania art. 59816 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| Z. W. | osoba_fizyczna | małoletni |
| U. W. | osoba_fizyczna | małoletni |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 59816 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwe jest nakazanie zapłaty sumy pieniężnej na rzecz rodzica uprawnionego do kontaktów, nawet jeśli postawa dziecka wynika z zachowań obojga rodziców.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 113
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa zasady utrzymywania kontaktów z dzieckiem.
k.r.o. art. 1135
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość zmiany orzeczeń dotyczących kontaktów, gdy wymaga tego dobro dziecka.
k.p.c. art. 570
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zainicjowania postępowania z urzędu.
k.p.c. art. 577
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zmiany orzeczeń dotyczących kontaktów.
k.p.c. art. 755 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość udzielenia zabezpieczenia przez zawieszenie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faza wykonawcza postępowania dotyczącego kontaktów nie służy do ponownego merytorycznego badania sprawy. • Ewentualne zmiany w uregulowaniu kontaktów powinny być rozpatrywane w osobnym postępowaniu. • Negatywny wpływ na kontakty ma głównie rodzic sprawujący pieczę, co nie wyłącza zastosowania art. 59816 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Niechęć dziecka do kontaktów, wynikająca z postawy obojga rodziców, wyłącza możliwość nakazania zapłaty na podstawie art. 59816 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność, że rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem nie wypełnia obowiązku w przedmiocie kontaktów ze względu na postawę dziecka, nie wyłącza możliwości nakazania zapłaty sumy pieniężnej na rzecz rodzica uprawnionego do kontaktów (art. 59816 § 1 k.p.c.) także wtedy, gdy postawa dziecka wynika z zachowań obojga rodziców. • w ujęciu systemowym kluczowe znaczenie ma odróżnienie dwóch faz postępowania dotyczącego wykonywania kontaktów z dzieckiem: fazy rozstrzygającej i fazy realizacyjnej (wykonawczej) • stosowanie tych instrumentów nie powinno przybierać postaci konkurencyjnego względem postępowania rozpoznawczego trybu korygowania orzeczenia o kontaktach przez swoiste obezwładnianie tego orzeczenia
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 59816 § 1 k.p.c. w kontekście niechęci dziecka do kontaktów wynikającej z postawy obojga rodziców oraz rozróżnienie faz postępowania wykonawczego i rozpoznawczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji powziął wątpliwość prawną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie nie ma tak wyraźnego konfliktu między rodzicami lub gdy niechęć dziecka jest jednoznacznie przypisana jednemu z nich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego i często występującego problemu w prawie rodzinnym – jak radzić sobie z niechęcią dziecka do kontaktów z rodzicem, gdy ta niechęć jest wynikiem konfliktu między rodzicami. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników i rodziców.
“Czy niechęć dziecka do ojca zwalnia matkę z obowiązku zapewnienia kontaktu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.