III CZP 2/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, dotyczące skuteczności zarzutu potrącenia podniesionego na podstawie art. 203(1) k.p.c. w kontekście pełnomocnictwa procesowego. Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę, w którym pozwana podniosła zarzut potrącenia. Sąd Okręgowy uznał zarzut za nieskuteczny, argumentując, że pełnomocnik procesowy strony powodowej nie dysponował odrębnym pełnomocnictwem do czynności materialnoprawnych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. i k.c. dotyczące pełnomocnictwa procesowego i potrącenia, uznał, że dla skuteczności podniesienia zarzutu potrącenia i odbioru takiego oświadczenia wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe. Podkreślono, że zarzut potrącenia jest zarzutem procesowym, a pełnomocnik procesowy jest umocowany do wszystkich czynności procesowych związanych ze sprawą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności podnoszenia zarzutu potrącenia przez pełnomocnika procesowego na podstawie pełnomocnictwa procesowego.
Dotyczy sytuacji, gdy zarzut potrącenia jest podnoszony w toku postępowania sądowego i jego skuteczność zależy od prawidłowego doręczenia oświadczenia pełnomocnikowi procesowemu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dla skuteczności podniesienia zarzutu potrącenia na podstawie art. 203(1) k.p.c. oraz odbioru takiego oświadczenia przez pełnomocnika strony powodowej wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe, czy też w tym celu należy udzielić odrębnego pełnomocnictwa do dokonywania czynności materialnoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dla skuteczności podniesienia zarzutu potrącenia na podstawie art. 203(1) k.p.c. i odbioru takiego oświadczenia wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut potrącenia jest zarzutem procesowym, do którego pełnomocnik procesowy jest umocowany na mocy art. 91 pkt 1 k.p.c. Argumentowano, że odmowa uznania skuteczności takiego zarzutu ze względu na brak odrębnego pełnomocnictwa materialnoprawnego dla pełnomocnika procesowego prowadziłaby do sytuacji, w której instytucja zarzutu potrącenia stałaby się martwa. Podkreślono, że pełnomocnik procesowy jest umocowany do wszystkich czynności procesowych, a podniesienie zarzutu potrącenia mieści się w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. a.s. | inne | powód |
| Z. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 203 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarządzenie potrącenia jest zarzutem procesowym, do którego podniesienia i odbioru wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchwały Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 91
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Podstawa materialnoprawna potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Sposób dokonania potrącenia.
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana wprowadzona w związku z instytucją zarzutu potrącenia.
k.p.c. art. 205 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Inicjatywa dowodowa w postępowaniu.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Rozliczenie kosztów procesu.
k.p.c. art. 204 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość potrącenia roszczenia wzajemnego.
k.p.c. art. 92
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena pełnomocnictwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnictwo procesowe obejmuje wszystkie czynności procesowe, w tym podniesienie zarzutu potrącenia. • Zarzut potrącenia jest instytucją procesową, a nie wyłącznie materialnoprawną. • Odmowa uznania skuteczności zarzutu potrącenia ze względu na brak odrębnego pełnomocnictwa materialnoprawnego prowadziłaby do martwej instytucji prawnej. • Podnoszenie zarzutów materialnoprawnych (np. przedawnienia) przez pełnomocnika procesowego jest dopuszczalne, co przemawia za dopuszczalnością podnoszenia zarzutu potrącenia.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje czynności materialnoprawnych, takich jak złożenie oświadczenia o potrąceniu. • Dla skuteczności zarzutu potrącenia wymagane jest odrębne pełnomocnictwo do czynności materialnoprawnych.
Godne uwagi sformułowania
Dla skuteczności podniesienia zarzutu potrącenia na podstawie art. 203(1) k.p.c. i odbioru takiego oświadczenia wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe. • Zarzut potrącenia jest zarzutem procesowym, choć wywołującym skutki również w obszarze prawa materialnego. • Instytucja zarzutu potrącenia nie dotyczy potrącenia dokonanego przed wszczęciem procesu bądź w jego trakcie, ale poza postępowaniem sądowym. • Nie do pomyślenia jest sytuacja, w której ustawodawca przyznaje stronie określony środek obrony, ale jednocześnie dla jego urzeczywistnienia zmusza go do poszukiwania konstrukcji z innych aktów prawnych.
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Doliwa
członek
Krzysztof Grzesiowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności podnoszenia zarzutu potrącenia przez pełnomocnika procesowego na podstawie pełnomocnictwa procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zarzut potrącenia jest podnoszony w toku postępowania sądowego i jego skuteczność zależy od prawidłowego doręczenia oświadczenia pełnomocnikowi procesowemu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Rozstrzyga istotną kwestię procesową dotyczącą zakresu pełnomocnictwa procesowego w kontekście zarzutu potrącenia, co ma praktyczne znaczenie dla prawników.
“Pełnomocnictwo procesowe wystarczy do zarzutu potrącenia – wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Dane finansowe
WPS: 464 258,31 EUR
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.