III CZP 16/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienia prawne przedstawione przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, dotyczące egzekucji należności funduszu alimentacyjnego. Pierwsze zagadnienie dotyczyło dopuszczalności zażalenia na postanowienie sądu rozpatrującego skargę dłużnika na postanowienie komornika oddalające wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że na takie postanowienie przysługuje zażalenie na podstawie art. 828 k.p.c., podkreślając, że przepis ten obejmuje każde postanowienie sądu w przedmiocie umorzenia postępowania, niezależnie od sposobu jego rozstrzygnięcia. Drugie zagadnienie dotyczyło przedawnienia roszczeń majątkowych, których przedmiotem są wierzytelności egzekwowane przez likwidatora funduszu alimentacyjnego. Sąd Najwyższy orzekł, że obowiązek zwrotu przez zobowiązanego do alimentów równowartości świadczeń wypłaconych uprawnionemu z funduszu alimentacyjnego, wraz z dodatkowymi opłatami, nie podlega przedawnieniu. Uzasadniono to publicznoprawnym charakterem tego obowiązku, który nie jest tożsamy z cywilnoprawnym obowiązkiem alimentacyjnym. Trzecie zagadnienie dotyczyło możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wykonania obowiązku zwrotu równowartości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego może być umorzone na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c., jednakże wymaga to uzyskania zgody likwidatora funduszu, zgodnie z art. 67 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zażaleń w postępowaniu egzekucyjnym, przedawnienia roszczeń funduszu alimentacyjnego oraz możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawach alimentacyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z likwidacją funduszu alimentacyjnego i egzekucją należności z tego tytułu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy na podstawie art. 828 k.p.c. przysługuje zażalenie na postanowienie sądu, którego przedmiotem jest oddalenie skargi dłużnika na postanowienie komornika sądowego oddalające wniosek dłużnika o umorzenie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, na postanowienie sądu co do skargi na oddalenie przez komornika sądowego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie (art. 828 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 828 k.p.c. obejmuje każde postanowienie sądu wydane w przedmiocie umorzenia postępowania, zarówno pozytywne, jak i negatywne, a także postanowienia wydane na skutek skargi na czynność komornika dotyczącą umorzenia lub zawieszenia postępowania.
Czy podlegają przedawnieniu roszczenia majątkowe, których przedmiotem są wierzytelności egzekwowane przez likwidatora funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 64 ust. 2 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek zwrotu przez zobowiązanego do alimentów równowartości świadczeń wypłaconych uprawnionemu do alimentów z funduszu alimentacyjnego wraz z dodatkowymi opłatami, egzekwowany przez likwidatora funduszu alimentacyjnego, nie podlega przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązek ten ma charakter publicznoprawny i nie jest tożsamy z cywilnoprawnym obowiązkiem alimentacyjnym, który podlega przedawnieniu. Brak jest ogólnej regulacji przedawnienia w prawie publicznym dla tego typu obowiązków.
Czy postępowanie egzekucyjne zmierzające do zaspokojenia wierzytelności likwidatora funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 64 ust. 2 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych może zostać umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c., a jeżeli tak - czy może to nastąpić dopiero po uzyskaniu zgody likwidatora funduszu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wykonania obowiązku zwrotu przez zobowiązanego do alimentów równowartości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego uprawnionemu do alimentów wraz z dodatkowymi opłatami może być umorzone na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c., jednakże wymaga to uzyskania zgody likwidatora funduszu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że choć art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. ma zastosowanie, to szczególna regulacja zawarta w art. 67 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga uzyskania zgody likwidatora na umorzenie postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Likwidator Funduszu Alimentacyjnego w osobie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | wierzyciel |
| E. J. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 828
Kodeks postępowania cywilnego
Na postanowienie sądu co do skargi na oddalenie przez komornika sądowego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie.
u.ś.r. art. 64 § 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Egzekucja należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzona jest aż do ich zaspokojenia.
u.ś.r. art. 67
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji wymaga zgody likwidatora funduszu.
k.c. art. 824 § 1
Kodeks cywilny
Postępowanie egzekucyjne może być umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji.
Dz. U. z 2024 r., poz. 323 art. 64 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz. U. z 2024 r., poz. 323 art. 67
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
k.p.c. art. 767
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.ś.r. art. 30 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi.
u.ś.r. art. 30 § 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Ustanowiono trzyletni termin przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
k.c. art. 117 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych.
k.c. art. 125 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem sześciu lat.
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo sądem polubownym nie zostanie zakończone.
k.r.o. art. 137 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech.
u.p.u.a.
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Na postanowienie sądu rozstrzygające skargę na czynność komornika dotyczącą umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie. • Obowiązek zwrotu równowartości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie podlega przedawnieniu. • Postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia wierzytelności likwidatora funduszu alimentacyjnego może być umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji, za zgodą likwidatora.
Odrzucone argumenty
Roszczenia funduszu alimentacyjnego podlegają przedawnieniu na zasadach ogólnych prawa cywilnego. • Postępowanie egzekucyjne z tytułu należności funduszu alimentacyjnego nie może być umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie „co do” pewnej kwestii, to inaczej postanowienie w przedmiocie tej kwestii, niezależnie od tego, w jaki sposób została rozstrzygnięta. • Obowiązek zwrotu przez zobowiązanego do alimentów równowartości świadczeń wypłaconych uprawnionemu do alimentów z funduszu alimentacyjnego wraz z dodatkowymi opłatami, egzekwowany przez likwidatora funduszu alimentacyjnego [...] nie podlega przedawnieniu. • Postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wykonania obowiązku zwrotu przez zobowiązanego do alimentów równowartości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego uprawnionemu do alimentów wraz z dodatkowymi opłatami może być umorzone na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. za zgodą likwidatora.
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący
Marta Romańska
sprawozdawca
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zażaleń w postępowaniu egzekucyjnym, przedawnienia roszczeń funduszu alimentacyjnego oraz możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawach alimentacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z likwidacją funduszu alimentacyjnego i egzekucją należności z tego tytułu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN rozstrzyga istotne wątpliwości proceduralne i materialnoprawne dotyczące egzekucji alimentów, które mają praktyczne znaczenie dla wielu osób i prawników. Wyjaśnia kwestie przedawnienia i dopuszczalności środków zaskarżenia.
“Czy długi alimentacyjne się przedawniają? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kwestie egzekucji z funduszu alimentacyjnego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.