III CZP 12/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Kielcach, czy przepis art. 36 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne obejmuje sytuację, w której w sprawie o wydanie części nieruchomości sąsiedniej pozwany jest tylko jeden ze współwłaścicieli, a rozgraniczenie wymagałoby udziału wszystkich współwłaścicieli. Powodowie domagali się od Mieczysława D. wydania części nieruchomości, usunięcia garażu i rozgraniczenia. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, ustalając, że sporny pas gruntu należy do powodów, a pozwany jest tylko jednym ze współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości, obok Józefa D. i Stanisławy D., którzy nie byli stronami postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując zagadnienie prawne, podkreślił, że spory windykacyjne i spory o ustalenie granicy rozstrzygane są w różnych postępowaniach. Wskazał, że w postępowaniu nieprocesowym o rozgraniczenie konieczny jest udział wszystkich współwłaścicieli, a skutki rozgraniczenia są niepodzielne. Wyjątek stanowi art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który pozwala sądowi rozpoznającemu sprawę o własność lub wydanie nieruchomości na przeprowadzenie rozgraniczenia. Jednakże Sąd Najwyższy uznał, że hipoteza tego przepisu nie obejmuje sytuacji, gdy pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli, ponieważ prowadziłoby to do pozbawienia pozostałych współwłaścicieli prawa do sądu. W takim przypadku orzeczenie o rozgraniczeniu ma jedynie charakter techniczny. W konsekwencji Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że w sprawie o wydanie części nieruchomości sąsiedniej sąd nie dokonuje rozgraniczenia, jeżeli pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w kontekście rozgraniczenia nieruchomości, gdy pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli.
Dotyczy sytuacji, gdy pozwanym w sprawie o wydanie części nieruchomości jest tylko jeden ze współwłaścicieli.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 36 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne obejmuje sytuację, w której w sprawie o wydanie części nieruchomości sąsiedniej pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli, a rozgraniczenie wymagałoby udziału wszystkich współwłaścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie obejmuje takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie pozwala na rozgraniczenie nieruchomości, gdy pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia prawa do sądu pozostałych współwłaścicieli. W takim przypadku orzeczenie o rozgraniczeniu ma jedynie charakter techniczny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Janina R. | osoba_fizyczna | powódka |
| Ryszard R. | osoba_fizyczna | powód |
| Mieczysław D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Józef D. | osoba_fizyczna | współwłaściciel (niebędący stroną) |
| Stanisława D. | osoba_fizyczna | współwłaścicielka (niebędąca stroną) |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (8)
Główne
Pr.g.k. art. 36
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Przepis ten nie obejmuje sytuacji, w której w sprawie o wydanie części nieruchomości sąsiedniej pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 152
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dekret o rozgraniczeniu nieruchomości art. 15
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sprawie o wydanie części nieruchomości sąsiedniej pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli. • Rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości w procesie windykacyjnym, w którym nie uczestniczą wszyscy współwłaściciele, narusza ich prawo do sądu. • Skutki rozgraniczenia są niepodzielne co do wszystkich współwłaścicieli.
Godne uwagi sformułowania
W sprawie o wydanie części nieruchomości sąsiedniej sąd nie dokonuje rozgraniczenia, jeżeli pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli. • Spory windykacyjne i spory o ustalenie granicy rozstrzygane są w różnych postępowaniach. • W postępowaniu nieprocesowym o rozgraniczenie konieczny jest udział w charakterze uczestników postępowania wszystkich właścicieli i współwłaścicieli sąsiadujących nieruchomości, skutki rozgraniczenia są bowiem niepodzielne co do wszystkich współwłaścicieli. • Przyjęcie, że art. 36 Pr.g.k. pozwala na rozgraniczenie nieruchomości nawet jeżeli nie wszyscy współwłaściciele rozgraniczonych nieruchomości są stronami procesu, prowadziłoby do pozbawienia współwłaścicieli nie będących stroną prawa do sądu, które zagwarantowane jest przez Konstytucję (art. 45 ust. 1).
Skład orzekający
Tadeusz Domińczyk
przewodniczący
Bronisław Czech
członek
Stanisław Dąbrowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w kontekście rozgraniczenia nieruchomości, gdy pozwanym jest tylko jeden ze współwłaścicieli."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwanym w sprawie o wydanie części nieruchomości jest tylko jeden ze współwłaścicieli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą rozgraniczenia nieruchomości w sytuacji, gdy pozwany jest tylko jednym ze współwłaścicieli, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.
“Czy jeden współwłaściciel może zdecydować o granicy nieruchomości? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.