III CZP 119/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 października 2022 r. (sygn. akt III CZP 119/22) rozstrzygnął kluczowe zagadnienie prawne dotyczące ustalania wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Sprawa dotyczyła możliwości obniżania przez zakłady ubezpieczeń należnego odszkodowania o rabaty i ulgi na części i materiały służące do naprawy pojazdu. Sąd Okręgowy w Warszawie przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie, czy art. 362 k.c. w zw. z art. 354 § 2 k.c. pozwala na takie obniżenie. Sąd Najwyższy, analizując bogate orzecznictwo, stwierdził, że odszkodowanie przysługujące z umowy OC komunikacyjnego obejmuje wyłącznie niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy. Podkreślono, że nie ma automatyzmu w obniżaniu odszkodowania o rabaty. Choć z jednej strony nie można z góry wykluczyć uwzględnienia rabatów, jeśli faktycznie obniżają one koszty naprawy i są stosowane na rynku lokalnym, z drugiej strony nie można dopuścić do sztucznego zaniżania odszkodowania czy naruszania prawa poszkodowanego do wyboru sposobu likwidacji szkody. Sąd zaznaczył, że kwestia ta wymaga indywidualnej oceny dowodowej, w tym opinii biegłego, i powinna być ostrożna, aby nie naruszyć interesów poszkodowanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania z OC komunikacyjnego, w szczególności kwestię uwzględniania rabatów i ulg na części i materiały.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania kosztów naprawy pojazdu w ramach OC komunikacyjnego. Ocena uwzględnienia rabatów wymaga indywidualnej analizy dowodowej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zakład ubezpieczeń może obniżyć należne odszkodowanie przysługujące z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów o rabaty oraz ulgi na części i materiały służące do naprawy pojazdu, możliwe do uzyskania w ramach współdziałania poszkodowanego z ubezpieczycielem w zakresie likwidacji szkody z odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody w procesie naprawy pojazdu (art. 362 k.c. w zw. z art. 354 § 2 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie przysługujące od zakładu ubezpieczeń na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów obejmuje wyłącznie niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy. Nie ma automatyzmu w obniżaniu odszkodowania o rabaty, ale nie można też z góry wykluczyć ich uwzględnienia, jeśli faktycznie obniżają one koszty naprawy i są stosowane na rynku lokalnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizując przepisy k.c. i orzecznictwo stwierdził, że odszkodowanie ma na celu pokrycie niezbędnych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy. Automatyczne obniżanie o rabaty jest niedopuszczalne, ale ich uwzględnienie jest możliwe, jeśli faktycznie obniżają koszty i są stosowane na rynku lokalnym, co wymaga indywidualnej oceny dowodowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. spółka akcyjna | spółka | powód |
| Towarzystwo Ubezpieczeń [...] | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości obniżenia odszkodowania w przypadku przyczynienia się poszkodowanego do szkody.
k.c. art. 354 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku współdziałania stron przy wykonywaniu zobowiązania.
Pomocnicze
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy sposobu i zakresu naprawienia szkody.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Definiuje szkodę jako różnicę między stanem majątku po zdarzeniu a stanem hipotetycznym.
k.c. art. 805 § § 2 pkt 1
Kodeks cywilny
Określa obowiązek ubezpieczyciela naprawienia szkody w formie zapłaty sumy pieniężnej.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Określa zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela.
u.u.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Nakazuje ustalenie i wypłatę odszkodowania w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym i wprowadza limit kwotowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odszkodowanie z OC komunikacyjnego powinno obejmować wyłącznie niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy. • Automatyczne obniżanie odszkodowania o rabaty jest niedopuszczalne. • Uwzględnienie rabatów jest możliwe tylko wtedy, gdy faktycznie obniżają one koszty naprawy i są stosowane na rynku lokalnym, co wymaga indywidualnej oceny dowodowej.
Odrzucone argumenty
Zakład ubezpieczeń może automatycznie obniżać odszkodowanie o rabaty i ulgi na części i materiały.
Godne uwagi sformułowania
Odszkodowanie przysługujące od zakładu ubezpieczeń [...] obejmuje wyłącznie niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy. • Nie ma jakikolwiek automatyzmu, a w szczególności jednoznaczne i odgórne przesądzenie, że odszkodowanie [...] może być każdorazowo obniżone o rabaty oraz ulgi na części i materiały. • Nie można z góry wykluczyć możliwości uwzględnienia rabatów i ulg, o ile na podstawie okoliczności konkretnej sprawy będzie możliwe przyjęcie, że mieszczą się one czy wręcz współkształtują niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy.
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Widło
członek
Kamil Zaradkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania z OC komunikacyjnego, w szczególności kwestię uwzględniania rabatów i ulg na części i materiały."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania kosztów naprawy pojazdu w ramach OC komunikacyjnego. Ocena uwzględnienia rabatów wymaga indywidualnej analizy dowodowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania odszkodowania komunikacyjnego i możliwości obniżania go przez ubezpieczycieli, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu kierowców i przedsiębiorców.
“Czy ubezpieczyciel może obniżyć Twoje odszkodowanie o rabaty na części? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 6480,59 PLN
zasądzono: 3409 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.