III CZP 110/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 2014 r. (sygn. akt III CZP 110/13) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące sytuacji dłużnika, który przekazał organowi egzekucyjnemu zajętą wierzytelność, wiedząc o tym, że wierzyciel przeniósł ją wcześniej na osobę trzecią (cesjonariusza), ale dowiedział się o tym dopiero po zajęciu. Sprawa wywodziła się z powództwa J. P. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, częściowo uwzględnionego przez sąd pierwszej instancji. Kluczowe było ustalenie, kiedy powódka dowiedziała się o umowie cesji wierzytelności zawartej między K. C. a T. C. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 509 i 510 k.c. przelew wierzytelności następuje z chwilą zawarcia umowy między cedentem a cesjonariuszem. Ochrona dłużnika wynikająca z art. 512 k.c. (ochrona dłużnika działającego w dobrej wierze, który nie został zawiadomiony o przelewie) jest uzależniona od jego wiedzy o cesji w momencie spełniania świadczenia. Sąd podkreślił, że jeśli dłużnik wiedział o cesji przed przekazaniem środków organowi egzekucyjnemu, nie może powoływać się na ochronę z art. 512 k.c. i tym samym nie jest zwolniony z długu wobec cesjonariusza. W sytuacji, gdy zajęcie wierzytelności przez organ egzekucyjny nastąpiło po jej przelaniu, a dłużnik wiedział o cesji, takie zajęcie jest bezskuteczne wobec wierzyciela egzekwującego, a wpłaty dokonane po uzyskaniu wiedzy o cesji nie zwalniają dłużnika z zobowiązania wobec nabywcy wierzytelności. Sąd wskazał, że dłużnik, który dowiedział się o cesji przed zajęciem, powinien podjąć działania w celu zaprzestania dalszych wpłat, a ewentualne błędy organu egzekucyjnego mogą być przedmiotem skargi na czynność komornika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 512 k.c. w kontekście zajęcia egzekucyjnego wierzytelności po jej przelaniu, a także relacji między przepisami k.c. a k.p.c. w zakresie ochrony dłużnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik ma wiedzę o cesji w momencie dokonywania wpłaty organowi egzekucyjnemu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dłużnik zajętej wierzytelności, który przekazał organowi egzekucyjnemu zajętą sumę, zostaje zwolniony z długu wobec wierzyciela zajętej wierzytelności w części obejmującej przekazaną kwotę, jeśli przed zajęciem wierzytelności dotychczasowy wierzyciel przeniósł ją na osobę trzecią, o czym dłużnik dowiedział się dopiero po zajęciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 512 k.c. w sytuacji, gdy wiedział o cesji wierzytelności przed przekazaniem świadczenia organowi egzekucyjnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ochrona dłużnika z art. 512 k.c. jest uzależniona od jego dobrej wiary, czyli braku wiedzy o cesji w momencie spełniania świadczenia. Jeśli dłużnik wiedział o cesji przed wpłatą na rzecz organu egzekucyjnego, wpłata ta nie zwalnia go z długu wobec faktycznego wierzyciela (cesjonariusza). Zajęcie wierzytelności po jej przelaniu jest bezskuteczne wobec wierzyciela egzekwującego, a wpłaty dokonane po uzyskaniu wiedzy o cesji nie mają skutku umarzającego zobowiązanie wobec cesjonariusza.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| T. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. C. | osoba_fizyczna | wierzyciel (cedent) |
| M. C. | osoba_fizyczna | wierzyciel (wnioskodawca w postępowaniu egzekucyjnym) |
| [...] Bank Spółki Akcyjnej w W. | spółka | wierzyciel (wnioskodawca w postępowaniu egzekucyjnym) |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Definicja i skutki przelewu wierzytelności.
k.c. art. 510
Kodeks cywilny
Moment przejścia wierzytelności na cesjonariusza.
k.c. art. 512
Kodeks cywilny
Ochrona dłużnika działającego w dobrej wierze, który nie został zawiadomiony o przelewie.
Pomocnicze
k.c. art. 511
Kodeks cywilny
Wymóg formy pisemnej dla przelewu wierzytelności stwierdzonej pismem.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary.
k.p.c. art. 895
Kodeks postępowania cywilnego
Egzekucja z innych wierzytelności.
k.p.c. art. 902
Kodeks postępowania cywilnego
Odesłanie do przepisów o egzekucji z wynagrodzenia za pracę.
k.p.c. art. 885
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki zajęcia wierzytelności.
k.p.c. art. 887
Kodeks postępowania cywilnego
Egzekucja z innych praw majątkowych.
k.p.c. art. 888
Kodeks postępowania cywilnego
Egzekucja z innych praw majątkowych.
k.p.c. art. 886
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązki dłużnika wierzytelności.
k.p.c. art. 900
Kodeks postępowania cywilnego
Chwila zajęcia wierzytelności.
k.p.c. art. 896
Kodeks postępowania cywilnego
Zajęcie wierzytelności i obowiązki dłużnika.
k.p.c. art. 767
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga na czynność komornika.
u.k.w.h. art. 31 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wymóg formy poświadczonych notarialnie podpisów dla dokumentu prywatnego stanowiącego podstawę wpisu do księgi wieczystej.
k.p.c. art. 824 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik, który wiedział o cesji wierzytelności przed dokonaniem wpłaty organowi egzekucyjnemu, nie jest chroniony przez art. 512 k.c. i nie jest zwolniony z długu wobec cesjonariusza.
Godne uwagi sformułowania
Dłużnik zajętej wierzytelności, który w związku z zajęciem przekazał świadczenie organowi egzekucyjnemu, wiedząc, że przed zajęciem dotychczasowy wierzyciel przelał wierzytelność na osobę trzecią, nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 512 k.c. • Ochrona dłużnika działającego w dobrej wierze, czyli takiego, który nie został zawiadomiony przez wierzyciela o przelewie i wiedzy o nim nie uzyskał z innych źródeł, przed koniecznością powtórnego świadczenia na rzecz nabywcy wierzytelności. • Spełnienie świadczenia na rzecz poprzedniego wierzyciela ze skutkiem względem nabywcy wierzytelności, uzależnione było od dobrej wiary dłużnika, a do jej obalenia wystarczająca była jego wiedza o przelewie w dacie spełniania świadczenia.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Anna Kozłowska
członek
Bogumiła Ustjanicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 512 k.c. w kontekście zajęcia egzekucyjnego wierzytelności po jej przelaniu, a także relacji między przepisami k.c. a k.p.c. w zakresie ochrony dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik ma wiedzę o cesji w momencie dokonywania wpłaty organowi egzekucyjnemu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interakcji między prawem cywilnym (przelew wierzytelności) a procedurą egzekucyjną, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników. Wyjaśnia, jak wiedza dłużnika wpływa na jego ochronę.
“Czy wpłata komornikowi chroni Cię przed podwójnym długiem, gdy wierzytelność została już sprzedana?”
Dane finansowe
WPS: 173 225,08 PLN
pozbawienie_wykonalności: 11 175,3 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.