Orzeczenie · 2014-02-26

III CZP 110/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-02-26
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
przelew wierzytelnościcesjazajęcie egzekucyjneochrona dłużnikadobra wiaraart. 512 k.c.art. 885 k.p.c.art. 902 k.p.c.tytuł wykonawczyklauzula wykonalności

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 2014 r. (sygn. akt III CZP 110/13) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące sytuacji dłużnika, który przekazał organowi egzekucyjnemu zajętą wierzytelność, wiedząc o tym, że wierzyciel przeniósł ją wcześniej na osobę trzecią (cesjonariusza), ale dowiedział się o tym dopiero po zajęciu. Sprawa wywodziła się z powództwa J. P. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, częściowo uwzględnionego przez sąd pierwszej instancji. Kluczowe było ustalenie, kiedy powódka dowiedziała się o umowie cesji wierzytelności zawartej między K. C. a T. C. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 509 i 510 k.c. przelew wierzytelności następuje z chwilą zawarcia umowy między cedentem a cesjonariuszem. Ochrona dłużnika wynikająca z art. 512 k.c. (ochrona dłużnika działającego w dobrej wierze, który nie został zawiadomiony o przelewie) jest uzależniona od jego wiedzy o cesji w momencie spełniania świadczenia. Sąd podkreślił, że jeśli dłużnik wiedział o cesji przed przekazaniem środków organowi egzekucyjnemu, nie może powoływać się na ochronę z art. 512 k.c. i tym samym nie jest zwolniony z długu wobec cesjonariusza. W sytuacji, gdy zajęcie wierzytelności przez organ egzekucyjny nastąpiło po jej przelaniu, a dłużnik wiedział o cesji, takie zajęcie jest bezskuteczne wobec wierzyciela egzekwującego, a wpłaty dokonane po uzyskaniu wiedzy o cesji nie zwalniają dłużnika z zobowiązania wobec nabywcy wierzytelności. Sąd wskazał, że dłużnik, który dowiedział się o cesji przed zajęciem, powinien podjąć działania w celu zaprzestania dalszych wpłat, a ewentualne błędy organu egzekucyjnego mogą być przedmiotem skargi na czynność komornika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 512 k.c. w kontekście zajęcia egzekucyjnego wierzytelności po jej przelaniu, a także relacji między przepisami k.c. a k.p.c. w zakresie ochrony dłużnika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik ma wiedzę o cesji w momencie dokonywania wpłaty organowi egzekucyjnemu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy dłużnik zajętej wierzytelności, który przekazał organowi egzekucyjnemu zajętą sumę, zostaje zwolniony z długu wobec wierzyciela zajętej wierzytelności w części obejmującej przekazaną kwotę, jeśli przed zajęciem wierzytelności dotychczasowy wierzyciel przeniósł ją na osobę trzecią, o czym dłużnik dowiedział się dopiero po zajęciu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dłużnik nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 512 k.c. w sytuacji, gdy wiedział o cesji wierzytelności przed przekazaniem świadczenia organowi egzekucyjnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ochrona dłużnika z art. 512 k.c. jest uzależniona od jego dobrej wiary, czyli braku wiedzy o cesji w momencie spełniania świadczenia. Jeśli dłużnik wiedział o cesji przed wpłatą na rzecz organu egzekucyjnego, wpłata ta nie zwalnia go z długu wobec faktycznego wierzyciela (cesjonariusza). Zajęcie wierzytelności po jej przelaniu jest bezskuteczne wobec wierzyciela egzekwującego, a wpłaty dokonane po uzyskaniu wiedzy o cesji nie mają skutku umarzającego zobowiązanie wobec cesjonariusza.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznapowódka
T. C.osoba_fizycznapozwany
K. C.osoba_fizycznawierzyciel (cedent)
M. C.osoba_fizycznawierzyciel (wnioskodawca w postępowaniu egzekucyjnym)
[...] Bank Spółki Akcyjnej w W.spółkawierzyciel (wnioskodawca w postępowaniu egzekucyjnym)

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

Definicja i skutki przelewu wierzytelności.

k.c. art. 510

Kodeks cywilny

Moment przejścia wierzytelności na cesjonariusza.

k.c. art. 512

Kodeks cywilny

Ochrona dłużnika działającego w dobrej wierze, który nie został zawiadomiony o przelewie.

Pomocnicze

k.c. art. 511

Kodeks cywilny

Wymóg formy pisemnej dla przelewu wierzytelności stwierdzonej pismem.

k.c. art. 7

Kodeks cywilny

Domniemanie dobrej wiary.

k.p.c. art. 895

Kodeks postępowania cywilnego

Egzekucja z innych wierzytelności.

k.p.c. art. 902

Kodeks postępowania cywilnego

Odesłanie do przepisów o egzekucji z wynagrodzenia za pracę.

k.p.c. art. 885

Kodeks postępowania cywilnego

Skutki zajęcia wierzytelności.

k.p.c. art. 887

Kodeks postępowania cywilnego

Egzekucja z innych praw majątkowych.

k.p.c. art. 888

Kodeks postępowania cywilnego

Egzekucja z innych praw majątkowych.

k.p.c. art. 886

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązki dłużnika wierzytelności.

k.p.c. art. 900

Kodeks postępowania cywilnego

Chwila zajęcia wierzytelności.

k.p.c. art. 896

Kodeks postępowania cywilnego

Zajęcie wierzytelności i obowiązki dłużnika.

k.p.c. art. 767

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga na czynność komornika.

u.k.w.h. art. 31 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wymóg formy poświadczonych notarialnie podpisów dla dokumentu prywatnego stanowiącego podstawę wpisu do księgi wieczystej.

k.p.c. art. 824 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie egzekucji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dłużnik, który wiedział o cesji wierzytelności przed dokonaniem wpłaty organowi egzekucyjnemu, nie jest chroniony przez art. 512 k.c. i nie jest zwolniony z długu wobec cesjonariusza.

Godne uwagi sformułowania

Dłużnik zajętej wierzytelności, który w związku z zajęciem przekazał świadczenie organowi egzekucyjnemu, wiedząc, że przed zajęciem dotychczasowy wierzyciel przelał wierzytelność na osobę trzecią, nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 512 k.c. • Ochrona dłużnika działającego w dobrej wierze, czyli takiego, który nie został zawiadomiony przez wierzyciela o przelewie i wiedzy o nim nie uzyskał z innych źródeł, przed koniecznością powtórnego świadczenia na rzecz nabywcy wierzytelności. • Spełnienie świadczenia na rzecz poprzedniego wierzyciela ze skutkiem względem nabywcy wierzytelności, uzależnione było od dobrej wiary dłużnika, a do jej obalenia wystarczająca była jego wiedza o przelewie w dacie spełniania świadczenia.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Anna Kozłowska

członek

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 512 k.c. w kontekście zajęcia egzekucyjnego wierzytelności po jej przelaniu, a także relacji między przepisami k.c. a k.p.c. w zakresie ochrony dłużnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik ma wiedzę o cesji w momencie dokonywania wpłaty organowi egzekucyjnemu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interakcji między prawem cywilnym (przelew wierzytelności) a procedurą egzekucyjną, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników. Wyjaśnia, jak wiedza dłużnika wpływa na jego ochronę.

Czy wpłata komornikowi chroni Cię przed podwójnym długiem, gdy wierzytelność została już sprzedana?

Dane finansowe

WPS: 173 225,08 PLN

pozbawienie_wykonalności: 11 175,3 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst