III CZ 375/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów E.R. i M.R. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 sierpnia 2023 r., które odrzuciło ich skargę kasacyjną z powodu braków formalnych, polegających na niewskazaniu numerów PESEL powodów, uznając skargę za pierwsze pismo w sprawie. Powodowie zarzucili naruszenie przepisów k.p.c. przez błędne uznanie skargi kasacyjnej za pierwsze pismo w sprawie i wymaganie podania numerów PESEL, podczas gdy skarga taka nie musi spełniać tych wymogów, a ponadto wskazali numery PESEL na dokumencie pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy, po zawieszeniu postępowania w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez powiększony skład, oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale z dnia 14 maja 2025 r. (III CZP 39/23), która stanowi, że skarga kasacyjna nie musi spełniać wymagań przewidzianych w art. 126 § 2 k.p.c. dla pierwszego pisma w sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że wymogi te tracą uzasadnienie na etapie postępowania kasacyjnego, gdzie strony są już zidentyfikowane. Nadmierny formalizm w postaci domagania się numerów PESEL, które są już znane sądowi, został uznany za nieuzasadniony. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie sądu apelacyjnego jako nieprawidłowe i podjął zawieszone postępowanie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi kończącemu postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, stosowanie zasady prawnej przez Sąd Najwyższy, proporcjonalność formalizmu procesowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy braki formalne dotyczą elementów już znanych sądowi z akt sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga kasacyjna powinna zawierać wszystkie elementy pierwszego pisma w sprawie (art. 126 § 2 w zw. z art. 398^4 § 3 k.p.c.), w szczególności wskazanie adresów stron, czy wystarczające jest, gdy – oprócz wymagań właściwych dla skargi kasacyjnej – spełnia ona wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego (art. 126 § 1 w zw. z art. 398^4 § 3 k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarga kasacyjna nie musi spełniać wymagań przewidzianych w art. 126 § 2 k.p.c. dla pierwszego pisma w sprawie.
Uzasadnienie
Wymagania dotyczące pierwszego pisma w sprawie, w tym podawanie numerów PESEL, mają na celu identyfikację stron. Na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym strony są już zidentyfikowane, co czyni stosowanie tych wymogów w odniesieniu do skargi kasacyjnej nieuzasadnionym aksjologicznie. Formalizm procesowy ma służyć sprawności postępowania, a nie być celem samym w sobie.
Czy postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu niewskazania numerów PESEL było prawidłowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie było nieprawidłowe.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna nie musiała zawierać numerów PESEL, ponieważ identyfikacja stron nastąpiła już wcześniej. Wzywanie powodów do uzupełnienia braków pod rygorem odrzucenia skargi było zatem nieprawidłowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.R. | osoba_fizyczna | powód |
| M.R. | osoba_fizyczna | powód |
| gmina C. | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa-Wojewoda [...] | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^4 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymagań skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 126 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące pierwszego pisma w sprawie nie mają zastosowania do skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełniania braków skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wzywania do uzupełnienia braków pisma.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków braku uzupełnienia braków skargi kasacyjnej.
u.SN art. 87
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy związania uchwałami Sądu Najwyższego.
u.SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy związania uchwałami Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o zażaleniu.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie jest pierwszym pismem w sprawie i nie musi zawierać numerów PESEL. • Identyfikacja stron nastąpiła już na wcześniejszych etapach postępowania. • Nadmierny formalizm nie powinien prowadzić do odrzucenia skargi, jeśli cel postępowania jest osiągnięty.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jako pierwsze pismo w sprawie powinna zawierać numery PESEL stron.
Godne uwagi sformułowania
Formalizm procesowy nie jest celem samym w sobie, ale stanowi jedynie instrument zapewniający sprawny przebieg postępowania. • domaganie się od wnoszącego skargę kasacyjną wskazania numerów PESEL stron, które już znajdują się w aktach sprawy, a więc są znane sądowi z urzędu, jest przejawem nadmiernego i nieuzasadnionego względami celowości formalizmu.
Skład orzekający
Marcin Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, stosowanie zasady prawnej przez Sąd Najwyższy, proporcjonalność formalizmu procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy braki formalne dotyczą elementów już znanych sądowi z akt sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje wymogi formalne w postępowaniu kasacyjnym, podkreślając znaczenie celu postępowania nad nadmiernym formalizmem. Uchwała nadana mocy zasady prawnej ma szerokie zastosowanie.
“Sąd Najwyższy: PESEL nie jest konieczny w skardze kasacyjnej, jeśli strony są już znane!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.