III CZ 131/22Uchylenie postanowienia o niewłaściwości miejscowej sądu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej, postanowieniem z dnia 29 maja 2022 r., stwierdził swoją niewłaściwość miejscową w sprawie z powództwa P. D. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, że powód, mimo pierwotnego wskazania miejsca zamieszkania w Rudzie Śląskiej, w rzeczywistości mieszka w K., co wykluczało właściwość Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej na podstawie art. 10 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie, kwestionując błędną wykładnię przepisów dotyczących właściwości miejscowej i wskazując, że jego centrum życiowe znajduje się w R. z uwagi na miejsce pracy. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Sąd Okręgowy przyznał, że powód faktycznie mieszka w K., co wynikało z jego zeznań. Jednakże, kluczowe znaczenie miały przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące właściwości sądu. Zgodnie z art. 200 § 2 k.p.c., niewłaściwość sądu, która może być usunięta za pomocą umowy stron (jak właściwość przemienna), sąd bierze pod uwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu, sąd może badać tę niewłaściwość tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie pozwana nie zakwestionowała właściwości Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej przed wdaniem się w spór, co spowodowało utrwalenie się tej właściwości. W związku z tym, stwierdzenie niewłaściwości miejscowej przez Sąd Rejonowy i przekazanie sprawy było nieuprawnione. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 3 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów k.p.c. dotyczących właściwości sądu, w szczególności momentu badania niewłaściwości dającej się usunąć umową stron oraz skutków braku zarzutu niewłaściwości ze strony pozwanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pozwany nie podniósł zarzutu niewłaściwości przed wdaniem się w spór. Interpretacja przepisów k.p.c. jest ugruntowana.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową po doręczeniu pozwu, ale przed wdaniem się pozwanego w spór co do istoty sprawy, może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie może stwierdzić swojej niewłaściwości miejscowej po doręczeniu pozwu, jeśli pozwany nie podniósł zarzutu niewłaściwości przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 200 § 2 k.p.c., sąd bierze pod uwagę niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron (właściwość przemienna) z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu, sąd bada tę niewłaściwość tylko na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór. Brak takiego zarzutu ze strony pozwanej utrwala właściwość sądu, do którego wniesiono pozew.
Czy sąd pierwszej instancji może badać właściwość przemienną z urzędu po doręczeniu pozwu, jeśli pozwany nie podniósł zarzutu niewłaściwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie może badać właściwości przemiennej z urzędu po doręczeniu pozwu, jeśli pozwany nie podniósł zarzutu niewłaściwości przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.c. (art. 200 § 2) jasno stanowią, że po doręczeniu pozwu, sąd bada niewłaściwość dającą się usunąć umową stron tylko na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór. Brak takiego zarzutu oznacza, że sąd pozostaje właściwy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bierze swoją właściwość pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy, jednakże niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
u.dz.ubezp. art. 10
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Przewiduje właściwość przemienną sądu miejsca zamieszkania lub siedziby ubezpieczającego, ubezpieczonego, uprawnionego z umowy ubezpieczenia lub spadkobierców tych dwóch ostatnich kategorii podmiotów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien być w każdym razie podany sądowi właściwemu.
k.p.c. art. 15 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Właściwość sądu oznacza jego prawo do rozpoznania sprawy cywilnej.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia zażalenia sąd drugiej instancji uchyla postanowienie.
k.p.c. art. 397 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie podniosła zarzutu niewłaściwości miejscowej przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, co zgodnie z art. 200 § 2 k.p.c. utrwala właściwość sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej nie był właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy, ponieważ powód mieszka w K., a nie w R.
Godne uwagi sformułowania
właściwość przemienna jest rodzajem niewłaściwości, która daje się usunąć za pomocą umowy stron • po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy • Te okoliczności spowodowały, że utrwaliła się właściwość Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej.
Skład orzekający
Roman Troll
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących właściwości sądu, w szczególności momentu badania niewłaściwości dającej się usunąć umową stron oraz skutków braku zarzutu niewłaściwości ze strony pozwanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pozwany nie podniósł zarzutu niewłaściwości przed wdaniem się w spór. Interpretacja przepisów k.p.c. jest ugruntowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest właściwość sądu, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów k.p.c.
“Kiedy sąd pozostaje właściwy, mimo że pozew powinien trafić gdzie indziej? Kluczowa rola zarzutu pozwanego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.