III CSK 456/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. L. domagał się od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 76 000 zł, twierdząc, że działania organów administracji, w szczególności odmowa uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy przez Dyrektora Parku Narodowego, uniemożliwiły mu uzyskanie tej decyzji, co spowodowało szkodę majątkową. Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo, stwierdzając brak przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa z art. 417 k.c. i art. 417¹ § 2 k.c. Brak było orzeczenia prejudycjalnego stwierdzającego niezgodność z prawem postanowień Dyrektora Parku, a wyrok WSA uchylający postanowienie Ministra miał charakter formalny. Ponadto, wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłączało możliwość zabudowy. Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia faktyczne i argumentację sądu pierwszej instancji, podkreślając, że art. 417¹ § 2 k.c. wymaga ostatecznej decyzji administracyjnej, której niezgodność z prawem została stwierdzona w orzeczeniu wstępnym, a wyrok WSA dotyczący postanowienia umarzającego postępowanie odwoławcze nie spełniał tego wymogu. Sąd Apelacyjny rozważył również roszczenie na podstawie art. 417 § 1 k.c., uznając brak adekwatnego związku przyczynowego między odmową uzgodnienia a szkodą, wskazując na plan zagospodarowania przestrzennego jako główną przyczynę niemożności zabudowy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, uznając za nietrafne zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie Ministra z dnia 4 sierpnia 2006 r. umarzające postępowanie odwoławcze nie było postanowieniem uzgadniającym projekt decyzji o warunkach zabudowy, a zatem nie mogło stanowić podstawy do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 k.c. Nawet gdyby uznać wyrok WSA za prejudykat, brak było związku przyczynowego między postanowieniem Ministra a szkodą, gdyż główną przyczyną niemożności zabudowy był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa na podstawie art. 417¹ § 2 k.c., w szczególności wymogu orzeczenia prejudycjalnego i związku przyczynowego, a także charakteru postanowień uzgadniających w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego. Interpretacja art. 417¹ § 2 k.c. w kontekście postanowień administracyjnych może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy przez Dyrektora Parku Narodowego, a następnie umorzenie postępowania odwoławczego przez Ministra, może stanowić podstawę do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa na podstawie art. 417¹ § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ nie było ostatecznej decyzji administracyjnej, której niezgodność z prawem została stwierdzona w orzeczeniu wstępnym, a postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze nie było postanowieniem uzgadniającym projekt decyzji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze nie było postanowieniem uzgadniającym projekt decyzji o warunkach zabudowy. Nawet jeśli wyrok WSA uchylający to postanowienie byłby traktowany jako prejudykat, brak było związku przyczynowego między tym postanowieniem a szkodą powoda, gdyż główną przyczyną niemożności zabudowy był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Czy istnieje adekwatny związek przyczynowy między postanowieniem Ministra umarzającym postępowanie odwoławcze a szkodą powoda polegającą na utracie spodziewanych korzyści z zabudowy nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ główną przyczyną niemożności uzyskania spodziewanych korzyści był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a nie postanowienie Ministra.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wyłączał dopuszczalność wnioskowanej zabudowy, było faktem determinującym niemożność uzyskania przez powoda spodziewanych korzyści. Postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze nie miało wpływu na tę sytuację.
Czy postanowienie organu administracji uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy może być traktowane jako 'ostateczna decyzja administracyjna' w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c. i art. 287 pkt 1 p.p.s.a.?
Odpowiedź sądu
Nie, literalna wykładnia przepisów wskazuje na decyzję administracyjną, a nie postanowienie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, wskazał na rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie co do traktowania postanowień uzgadniających jako decyzji administracyjnych. Jednakże, w kontekście konkretnej sprawy, postanowienie Ministra nie było postanowieniem uzgadniającym, co czyniło ten zarzut nieadekwatnym do stanu faktycznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Minister [...] | organ_państwowy | pozwany |
| [...] Park Narodowy | instytucja | inny |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 417¹ § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za niezgodność z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej lub prawomocnego orzeczenia sądowego, stwierdzoną w orzeczeniu wstępnym.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Analiza roszczenia odszkodowawczego w przypadku braku związku przyczynowego między aktem władzy publicznej a szkodą.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja adekwatnego związku przyczynowego między zdarzeniem a szkodą.
p.p.s.a. art. 287 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość dochodzenia odszkodowania, gdy sąd uchylił decyzję, a organ umorzył postępowanie.
k.p.a. art. 106 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje współdziałanie organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 106 § § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postanowienia organu współdziałającego i możliwości zażalenia.
p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa prawna wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
p.z.p. art. 60 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z innymi organami.
p.z.p. art. 53 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa organy, z którymi należy uzgodnić decyzję o warunkach zabudowy, w tym dyrektora parku narodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak orzeczenia prejudycjalnego stwierdzającego niezgodność z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej. • Wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłączającego zabudowę. • Brak adekwatnego związku przyczynowego między działaniami organów a szkodą. • Postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze nie było postanowieniem uzgadniającym projekt decyzji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 417¹ § 2 k.c. przez uznanie, że postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu tego przepisu. • Naruszenie art. 417¹ § 2 k.c. przez uznanie, że postanowienie Ministra nie jest decyzją ostateczną. • Naruszenie art. 417¹ § 2 k.c. w związku z art. 170 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że wyrok WSA uchylający postanowienie Ministra nie jest prejudykatem stwierdzającym niezgodność z prawem. • Naruszenie art. 361 § 1 k.c. przez błędne przyjęcie braku związku przyczynowego.
Godne uwagi sformułowania
nie przedstawił orzeczenia prejudycjalnego, o którym mowa w art. 417¹ § 2 k.c., świadczącego o niezgodności z prawem postanowień Dyrektora Parku Narodowego • nie pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy okoliczność, że w dniu 21 maja 2005 roku wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy W., wyłączający dopuszczalność zabudowy gruntu powoda • powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie także w świetle art. 417 § 1 k.c., albowiem powód nie wykazał istnienia adekwatnego związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. • nie zachodzi podstawa do uwzględnienia powództwa odszkodowawczego z uwagi na brak związku przyczynowego między szkodą zdefiniowaną przez powoda jako nieosiągnięcie spodziewanej przez niego korzyści majątkowej [...] a postanowieniem Ministra z dnia 4 sierpnia 2006 roku umarzającym postępowanie odwoławcze.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Agnieszka Piotrowska
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa na podstawie art. 417¹ § 2 k.c., w szczególności wymogu orzeczenia prejudycjalnego i związku przyczynowego, a także charakteru postanowień uzgadniających w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego. Interpretacja art. 417¹ § 2 k.c. w kontekście postanowień administracyjnych może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i trudności w uzyskaniu odszkodowania od państwa, nawet gdy działania organów wydają się wadliwe. Podkreśla znaczenie planów zagospodarowania przestrzennego i wymogów formalnych dla odpowiedzialności odszkodowawczej.
“Czy odmowa uzgodnienia decyzji o budowie może kosztować Skarb Państwa miliony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 76 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.