III CSK 42/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o ustalenie wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Powódka, "P." sp. z o.o., nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności budynków. Po wypowiedzeniu dotychczasowej opłaty rocznej przez Prezydenta Miasta K., zaproponowano nową, znacznie wyższą opłatę, opartą na operacie szacunkowym. Powódka wniosła o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub że poniesione przez nią koszty rozbiórki budynków przemysłowych powinny zostać zaliczone na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a zaktualizowaną. Sąd Okręgowy ustalił niższą wartość nieruchomości i opłaty, zaliczając nakłady na rozbiórkę. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, ustalając inną wysokość opłaty i wartość nakładów do zaliczenia, uznając rozbiórkę za nakład konieczny. Skarb Państwa zaskarżył wyrok w części dotyczącej zaliczenia nakładów i kosztów. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że rozbiórka budynków przemysłowych, które uniemożliwiały wykorzystanie gruntu zgodnie z przeznaczeniem (zabudowa mieszkaniowo-usługowa), stanowiła nakład konieczny w rozumieniu art. 77 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ była niezbędna do normalnego korzystania z gruntu, wpłynęła na jego cechy techniczno-użytkowe i spowodowała wzrost wartości nieruchomości. Sąd podkreślił, że nakłady konieczne służą utrzymaniu rzeczy w stanie zdatnym do normalnego korzystania, a w tym przypadku rozbiórka była niezbędna do adaptacji gruntu pod nowe przeznaczenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że koszty rozbiórki budynków na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, które były niezbędne do wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i spowodowały wzrost jej wartości, mogą być zaliczone na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a zaktualizowaną jako nakłady konieczne.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozbiórka była niezbędna do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (np. z przemysłowego na mieszkaniowo-usługowe) i nastąpił wzrost wartości gruntu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy koszty rozbiórki budynków znajdujących się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, które były niezbędne do wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (zabudowa mieszkaniowo-usługowa), stanowią nakłady konieczne w rozumieniu art. 77 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podlegające zaliczeniu na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, koszty rozbiórki budynków, które były niezbędne do wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i spowodowały wzrost jej wartości, stanowią nakłady konieczne podlegające zaliczeniu na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a zaktualizowaną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rozbiórka budynków przemysłowych, które uniemożliwiały zabudowę mieszkaniowo-usługową, była niezbędna do normalnego korzystania z gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem. Ponieważ rozbiórka wpłynęła na cechy techniczno-użytkowe gruntu i spowodowała wzrost jego wartości, została zakwalifikowana jako nakład konieczny w rozumieniu art. 77 ust. 6 u.g.n.
Czy wydatki na likwidację rzeczy (rozbiórkę budynków) można traktować jako nakład na tę rzecz w kontekście art. 77 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki na likwidację rzeczy nie są nakładem na tę rzecz w rozumieniu przepisów dotyczących zaliczania nakładów na poczet opłat za użytkowanie wieczyste.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że skarżący błędnie utożsamił wydatki na rozbiórkę budynków z dokonaniem na nie nakładów. Rozbiórka jest czynnością likwidacyjną, a nie nakładem zwiększającym wartość istniejącej rzeczy.
Czy wynagrodzenie za budynki i urządzenia istniejące w dniu wygaśnięcia umowy użytkowania wieczystego (art. 33 ust. 2 u.g.n.) ma zastosowanie w sytuacji, gdy budynki zostały rozebrane przed wygaśnięciem umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania, gdy budynki zostały rozebrane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 33 ust. 2 u.g.n. dotyczy wynagrodzenia za budynki i urządzenia istniejące w dniu wygaśnięcia umowy, a nie w sytuacji, gdy zostały one rozebrane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "P." sp. z o.o. | spółka | powódka |
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.g.n. art. 77 § ust. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przez nakłady konieczne należy rozumieć poniesione przez użytkownika wieczystego nakłady na grunt potrzebne do normalnego korzystania z niego zgodnie z przeznaczeniem, o ile w ich następstwie wzrosła wartość nieruchomości gruntowej.
Pomocnicze
u.g.n. art. 77 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 76 § ust. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wskazanie w przepisie jedynie na nakłady konieczne jest niezbyt fortunne, albowiem nakłady konieczne obejmują w zasadzie tylko nakłady służące utrzymaniu rzeczy w stanie zdatnym do normalnego korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem.
k.c. art. 226
Kodeks cywilny
u.g.n. art. 33 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty rozbiórki budynków przemysłowych, które uniemożliwiały wykorzystanie gruntu zgodnie z przeznaczeniem (zabudowa mieszkaniowo-usługowa), stanowią nakłady konieczne w rozumieniu art. 77 ust. 6 u.g.n. • Rozbiórka budynków wpłynęła na cechy techniczno-użytkowe gruntu i spowodowała wzrost jego wartości. • Wydatki na likwidację rzeczy (rozbiórkę) nie są nakładem na tę rzecz w rozumieniu art. 77 ust. 6 u.g.n., ale w tym konkretnym przypadku rozbiórka była niezbędna do wykorzystania gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Odrzucone argumenty
Koszty rozbiórki budynków nie stanowią nakładów koniecznych w rozumieniu art. 77 ust. 6 u.g.n. • Sąd Apelacyjny błędnie ustalił wartość różnicy między wartością nieruchomości przed dokonaniem nakładów i po ich ustaleniu.
Godne uwagi sformułowania
Przez nakłady konieczne należy zatem rozumieć poniesione przez użytkownika wieczystego nakłady na grunt potrzebne do normalnego korzystania z niego zgodnie z przeznaczeniem. • Wydaje się, że wskazanie w art. 76 ust. 6 u.g.n. jedynie na nakłady konieczne jest [...] niezbyt fortunne, albowiem nakłady konieczne obejmują w zasadzie tylko nakłady służące utrzymaniu rzeczy w stanie zdatnym do normalnego korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem. • Nie można bowiem wydatków na likwidację rzeczy traktować jako nakład na tę rzecz.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
członek
Hubert Wrzeszcz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że koszty rozbiórki budynków na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, które były niezbędne do wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i spowodowały wzrost jej wartości, mogą być zaliczone na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a zaktualizowaną jako nakłady konieczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozbiórka była niezbędna do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (np. z przemysłowego na mieszkaniowo-usługowe) i nastąpił wzrost wartości gruntu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – rozliczania kosztów związanych ze zmianą sposobu użytkowania gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste, co ma praktyczne znaczenie dla wielu podmiotów.
“Czy rozbiórka budynków na gruncie wieczystego użytkowania może obniżyć opłatę roczną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.