Orzeczenie · 2026-01-14

III CO 1484/25Odmowa przekazania sprawy do innego sądu

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-14
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższykpcsiedziba spółkiwirtualne biuro

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, postanowieniem z 26 września 2025 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd występujący wyjaśnił, że powód wytoczył powództwo przed Sądem Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, powołując się na swoją siedzibę, jednak faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej odbywało się głównie przez internet, a pod wskazanym adresem znajdowało się jedynie wirtualne biuro. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 441 § 1 k.p.c. i utrwalonym orzecznictwie, podkreślił, że przepis ten powinien być interpretowany ściśle, a dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga realnych przesłanek, a nie hipotetycznych obaw o bezstronność. Analizując okoliczności sprawy, Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu prawidłowo ustalił swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w Warszawie zgodnie z siedzibą pozwanego. Sąd Najwyższy uznał, że powód manipuluje właściwością miejscową sądu poprzez zmianę siedziby, co stanowi nadużycie prawa procesowego. W związku z brakiem realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 441 § 1 k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy do innego sądu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście oceny realności zagrożenia dla bezstronności sądu i potencjalnego nadużywania przez strony właściwości miejscowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. i oceny przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga realnych, a nie hipotetycznych przesłanek. Okoliczności sprawy, w tym ustalenie przez sąd niższej instancji niewłaściwości miejscowej i przekazanie sprawy zgodnie z siedzibą pozwanego, a także potencjalne nadużycie prawa procesowego przez powoda poprzez manipulowanie właściwością miejscową, nie stwarzają rzeczywistego zagrożenia dla autorytetu sądownictwa ani nie budzą uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 441 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i powinien być interpretowany ściśle. Podstawa do zastosowania przepisu zachodzi, gdy istnieje istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpi znacząco w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Wymaga to realnych przesłanek obiektywnych i/lub subiektywnych, a nie hipotetycznych obaw.

Pomocnicze

k.p.c. art. 200 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 30

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy właściwości ogólnej sądu zgodnie z siedzibą pozwanego.

k.p.c. art. 37

Kodeks postępowania cywilnego

Nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. • Przesłanki z art. 441 § 1 k.p.c. muszą być realne, a nie hipotetyczne. • Sąd niższej instancji prawidłowo ustalił swoją niewłaściwość miejscową. • Powód manipuluje właściwością miejscową sądu, co stanowi nadużycie prawa procesowego.

Odrzucone argumenty

Przekazanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (argument sądu występującego).

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości powinno być rozumiane uniwersalnie, mając na względzie nie tylko konkretną sprawę, ale też długofalowe konsekwencje wynikające z decyzji o zastosowaniu art. 441 § 1 k.p.c. • powód manipuluje właściwością miejscową sądu poprzez zmianę siedziby, co stanowi nadużycie prawa procesowego. • Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w danym sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna.

Skład orzekający

Adam Doliwa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 441 § 1 k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy do innego sądu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście oceny realności zagrożenia dla bezstronności sądu i potencjalnego nadużywania przez strony właściwości miejscowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. i oceny przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z właściwością sądu i potencjalnym nadużywaniem prawa procesowego przez strony, co ma znaczenie praktyczne dla prawników.

“Sąd Najwyższy: "Wirtualne biuro" i manipulowanie właściwością sądu to za mało, by zmienić sąd.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst