III CA 901/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę, opartego na umowie przelewu wierzytelności z 1995 roku, zawartej przez powodów z pierwotnym wierzycielem. Sąd Rejonowy w Brzezinach wydał wyrok zaoczny, oddalając powództwo w całości. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że powodowie, mimo profesjonalnego zajmowania się obrotem wierzytelnościami, nie przedstawili wystarczających dowodów na istnienie, wymagalność i wysokość dochodzonej wierzytelności. Sąd podkreślił, że umowa przelewu jest dokumentem prywatnym i sama w sobie nie dowodzi istnienia wierzytelności, zwłaszcza w kontekście braku dokumentów źródłowych dotyczących pierwotnej umowy kredytowej. Ponadto, Sąd Rejonowy, zgodnie ze zmienionymi przepisami Kodeksu cywilnego, z urzędu zbadał kwestię przedawnienia roszczenia. Stwierdzono, że roszczenie stało się wymagalne w 1995 roku, a pozew został wniesiony w lipcu 2018 roku, co oznacza, że roszczenie uległo przedawnieniu z dniem 5 października 1998 roku. Sąd uznał, że nie zachodzą żadne szczególne okoliczności uzasadniające nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 339 § 2 k.p.c., art. 6 k.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 308 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 5 ust. 4 ustawy nowelizującej KC w zw. z art. 117 § 2 1 k.c.). Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną, wskazując na ograniczony charakter postępowania apelacyjnego w sprawach uproszczonych i analizując poszczególne zarzuty. Sąd Okręgowy potwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, nie naruszając zasad logiki i doświadczenia życiowego, a także prawidłowo zastosował przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń wobec konsumentów, uwzględniając je z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie konieczności udowodnienia wierzytelności przez nabywcę w procesie, znaczenie dokumentów źródłowych, a także obowiązek sądu badania przedawnienia roszczeń konsumentów z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i przedawnienia, z uwzględnieniem zmian w przepisach dotyczących konsumentów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa przelewu wierzytelności, jako dokument prywatny, sama w sobie stanowi wystarczający dowód istnienia i wysokości dochodzonej wierzytelności, zwłaszcza w kontekście braku dokumentów źródłowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przelewu wierzytelności jako dokument prywatny sama w sobie nie stanowi wystarczającego dowodu istnienia i wysokości wierzytelności, szczególnie w przypadku braku dokumentów źródłowych potwierdzających pierwotne zobowiązanie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dokument prywatny nie korzysta z domniemania zgodności z prawdą i nie stanowi dowodu rzeczywistego stanu rzeczy. Do wykazania zasadności roszczenia konieczne jest przedstawienie dowodów źródłowych potwierdzających istnienie i wysokość wierzytelności.
Czy sąd powinien z urzędu badać przedawnienie roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, nawet jeśli pozew został wniesiony przed wejściem w życie przepisów nakładających taki obowiązek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, od dnia 9 lipca 2018 r. sąd ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu przedawnienie roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, również w sprawach wszczętych przed tą datą.
Uzasadnienie
Zmiana przepisów Kodeksu cywilnego (art. 117 § 2 1 k.c. oraz art. 5 ust. 4 ustawy nowelizującej) wprowadziła obowiązek badania przedawnienia z urzędu w sprawach przeciwko konsumentom, który ma zastosowanie również do spraw toczących się przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Czy sąd orzekający w postępowaniu zaocznym jest zwolniony z obowiązku oceny materialnoprawnej zasadności żądania pozwu, nawet jeśli przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd orzekający w postępowaniu zaocznym nie jest zwolniony z obowiązku dokonania prawidłowej oceny materialnoprawnej zasadności żądania pozwu, nawet jeśli przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda.
Uzasadnienie
Przyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych i nie zwalnia sądu z obowiązku rozważenia, czy te twierdzenia uzasadniają żądanie pozwu i czy jego uwzględnienie nie narusza obowiązujących przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. | osoba_fizyczna | powód |
| E. M. | osoba_fizyczna | powód |
| I. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Spółka Cywilna (...) w Ł. | spółka | zbywca wierzytelności |
| (...) Bank (...) w Ł. | instytucja | pierwotny wierzyciel |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 117 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.
k.c. art. 117 § § 2 1
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Sąd bada zarzut przedawnienia z urzędu.
Dz. U. z 2018 r. poz. 1104 art. 5 § ust. 4
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Roszczenia przedawnione przysługujące przeciwko konsumentowi, co do których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie podniesiono zarzutu przedawnienia, podlegają z tym dniem skutkom przedawnienia określonym w ustawie zmienianej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia wynosi lat sześć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń, albo przez uznanie roszczenia.
k.c. art. 124
Kodeks cywilny
Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, a w razie przerwania przez czynność przed sądem, biegnie na nowo po zakończeniu postępowania.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może wydać wyrok zaoczny, jeżeli powód mimo wezwania nie stawił się w sądzie lub nie złożył potrzebnych oświadczeń, chyba że okoliczności uzasadniające potrzebę poddania ich kontroli sądowej budzą poważne wątpliwości.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument prywatny lub urzędowy pochodzący z innego aparatu państwowego lub organizacji międzynarodowej albo też inny dokument, jeżeli był sporządzony w przepisanej formie przez określone osoby, można uznać za dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mają obowiązek przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają skutki prawne.
k.p.c. art. 505 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o wartości przedmiotu sporu mniejszej niż 10 000 złotych apelacja może być oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania lub oczywiście błędnego zastosowania lub wykładni prawa materialnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddali apelację, jeśli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak udowodnienia przez powodów istnienia, wymagalności i wysokości wierzytelności. • Umowa przelewu wierzytelności jako dokument prywatny nie stanowi wystarczającego dowodu. • Przedawnienie roszczenia stwierdzone z urzędu. • Brak podstaw do nieuwzględnienia przedawnienia z uwagi na zasady słuszności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego. • Twierdzenie o wadliwej ocenie dowodów przez Sąd Rejonowy. • Zarzut naruszenia art. 308 k.p.c. w zakresie oceny kserokopii dokumentów. • Zarzut błędnego zastosowania art. 339 § 2 k.p.c. • Zarzut naruszenia art. 5 ust. 4 ustawy nowelizującej KC i art. 117 § 2 1 k.c. w zakresie badania przedawnienia z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
Naczelną zasadą prawa cywilnego wyrażoną w art. 6 k.c. jest to, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. • Sama umowa przelewu wierzytelności, mimo wskazania w jej treści wysokości wierzytelności, nie mogła w tym przedmiocie stanowić dowodu. • Dokument taki stanowi jedynie dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie w nim zawarte. • Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. • Sąd badał zarzut przedawnienia tylko wówczas, gdy został zgłoszony przez stronę. Od dnia 9 lipca 2018 r. wszedł w życie przepis art. 117 § 2 1 k.c., zgodnie z którym, po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności udowodnienia wierzytelności przez nabywcę w procesie, znaczenie dokumentów źródłowych, a także obowiązek sądu badania przedawnienia roszczeń konsumentów z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i przedawnienia, z uwzględnieniem zmian w przepisach dotyczących konsumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe problemy w obrocie wierzytelnościami, zwłaszcza w kontekście dowodzenia roszczeń i przedawnienia, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Dodatkowo, porusza kwestię zmian w prawie konsumenckim.
“Czy umowa cesji wierzytelności wystarczy, by wygrać w sądzie? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.