Orzeczenie · 2026-05-14

III Ca 899/25Gmina nie może eksmitowac bez oferty lokalu socjalnego

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-14
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaokręgowy
eksmisjalokal socjalnyprawo do lokalugminanajemzasady współżycia społecznegonadużycie prawaapelacja

Powódka Gmina A. wniosła o nakazanie pozwanemu J. H. wydania lokalu mieszkalnego, twierdząc, że zajmuje go bez tytułu prawnego po śmierci swojej babci, która była najemcą lokalu socjalnego. Pozwany argumentował, że przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego na mocy wyroku Sądu Rejonowego z 2018 r., który przyznał prawo do lokalu socjalnego jemu i babci, ale umowa została zawarta tylko z babcią. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że żądanie eksmisji stanowi nadużycie prawa, ponieważ gmina nie zaoferowała pozwanemu zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, mimo że był do tego uprawniony. Sąd Rejonowy uznał, że brak umowy wynikał z nieprawidłowości po stronie gminy i że pozwany per facta concludentia pozostawał stroną umowy. Gmina wniosła apelację, zarzucając błędną ocenę dowodów i naruszenie przepisów prawa. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwany ma prawo do lokalu socjalnego, a gmina musi mu zaoferować zawarcie takiej umowy, aby móc skutecznie dochodzić wydania lokalu. Dopóki gmina tego nie uczyni, nie będzie mogła skutecznie ubiegać się o eksmisję pozwanego. Sąd Okręgowy wskazał, że zadłużenie pozwanego dotyczyło poprzedniego lokalu i nie ma znaczenia dla obecnej sprawy. Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego nastąpiło na zasadach ogólnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdza obowiązek gminy do zaoferowania zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego osobie do tego uprawnionej, nawet jeśli pierwotna umowa była zawarta z inną osobą, oraz że niedopełnienie tego obowiązku może skutkować oddaleniem powództwa o eksmisję jako nadużycie prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z realizacją wyroku eksmisyjnego i przyznaniem prawa do lokalu socjalnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy gmina może skutecznie żądać wydania lokalu socjalnego od osoby, której pierwotnie przyznano prawo do lokalu socjalnego wraz z inną osobą (najemcą), jeśli umowa została zawarta tylko z tą drugą osobą, a po jej śmierci gmina odmawia zawarcia umowy z osobą uprawnioną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie może skutecznie żądać wydania lokalu socjalnego od osoby uprawnionej, dopóki nie zaoferuje jej zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo braku umowy najmu lokalu socjalnego zawartej bezpośrednio z pozwanym, przysługiwało mu uprawnienie do takiego lokalu przyznane wyrokiem sądu. Gmina, odmawiając zawarcia umowy po śmierci babci pozwanego, naruszyła zasady współżycia społecznego i doprowadziła do sytuacji, w której prawo pozwanego do lokalu socjalnego stało się iluzoryczne. Dopóki gmina nie zaoferuje pozwanemu zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, nie może skutecznie dochodzić jego eksmisji.

Czy żądanie wydania lokalu mieszkalnego przez właściciela (gminę) może stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. w sytuacji, gdy właściciel nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z osobą do tego uprawnioną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie wydania lokalu może stanowić nadużycie prawa, jeśli właściciel nie wypełnił swoich obowiązków wobec osoby uprawnionej do lokalu socjalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie gminy, która odmówiła zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z pozwanym, mimo że był on do tego uprawniony, a następnie żądała wydania lokalu, stanowiło naruszenie zasad współżycia społecznego i nadużycie prawa podmiotowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
J. H.

Strony

NazwaTypRola
Gmina A.instytucjapowódka
J. H.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Żądanie wydania lokalu przez właściciela może stanowić nadużycie prawa, jeśli narusza zasady współżycia społecznego.

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby posiadającej jego rzecz, o ile nie ma do niej prawa, aby rzecz została mu wydana.

u.o.p.l. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego

Gmina jest zobowiązana do zapewnienia lokali socjalnych i zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach.

u.o.p.l. art. 14 § ust. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego

Przepis dotyczący prawa do lokalu socjalnego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 374

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość orzekania na posiedzeniu niejawnym.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

k.c. art. 691

Kodeks cywilny

Przejście uprawnień najemcy na inne osoby po jego śmierci.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli.

u.o.p.l. art. 22

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego

Warunki zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

u.o.p.l. art. 23

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego

Przedłużenie umowy najmu lokalu socjalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwanemu przysługuje prawo do lokalu socjalnego przyznane wyrokiem sądu. • Gmina nie zaoferowała pozwanemu zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. • Żądanie eksmisji bez wcześniejszego zaoferowania lokalu socjalnego stanowi nadużycie prawa i narusza zasady współżycia społecznego.

Odrzucone argumenty

Pozwany zajmuje lokal bez tytułu prawnego po śmierci babci. • Pozwany jest zadłużony z tytułu korzystania z poprzedniego lokalu (choć sąd uznał to za nieistotne dla obecnej sprawy).

Godne uwagi sformułowania

pozwanemu przysługiwało równorzędne uprawnienie do zaoferowania przez gminę umowy najmu lokalu socjalnego • brak tytułu prawnego w postaci umowy najmu wynikał jedynie z nieprawidłowości leżących po stronie powódki • pozwany per facta conludentia również pozostawał stroną umowy • eksmitowany stał w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, a żądanie powódki stanowiło nadużycie prawa • powódka doprowadziła więc do sytuacji, gdy pozwany wyprowadził się z lokalu, co do którego orzeczono jego eksmisję z prawem do lokalu socjalnego i wprowadził do lokalu socjalnego, ale wzywając do jego wydania, odmówiła mu już prawa do zamieszkiwania w nim, bezpośrednio po śmierci jego babci, pomimo braku upływu termin oznaczonego w umowie • powódka powinna zawrzeć z pozwanym umowę najmu lokalu socjalnego (zaoferować mu zawarcie takiej umowy), co umożliwi jej właściwe wykonanie nałożonych na nią obowiązków uprzednim wyrokiem eksmisyjnym • Dopóki tego nie uczyni (nie przedstawi pozwanemu oferty zawarcia takiej umowy) nie będzie miała możliwości skutecznego ubiegania się o jego eksmisję

Skład orzekający

Roman Troll

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdza obowiązek gminy do zaoferowania zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego osobie do tego uprawnionej, nawet jeśli pierwotna umowa była zawarta z inną osobą, oraz że niedopełnienie tego obowiązku może skutkować oddaleniem powództwa o eksmisję jako nadużycie prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z realizacją wyroku eksmisyjnego i przyznaniem prawa do lokalu socjalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest skrupulatne wypełnianie obowiązków przez samorządy w zakresie zapewnienia lokali socjalnych i jak sąd może interweniować, gdy te obowiązki są zaniedbywane, chroniąc prawa obywateli.

“Gmina chciała eksmitować lokatora, ale sąd przypomniał jej o podstawowym obowiązku – zaoferowaniu lokalu socjalnego!”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst