III CA 742/17

Sąd Rejonowy w Łodzi, w połączonych sprawach z wniosków P. Ś., M. G. i M. Ś. z udziałem (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., ustanowił na czas nieoznaczony służebność przesyłu na nieruchomościach wnioskodawców na rzecz spółki, określając jej treść i przyznając wynagrodzenie. Rozstrzygnięcie opierało się na fakcie przebiegu gazociągu średniego ciśnienia przez działki wnioskodawców, którego odbiór techniczny nastąpił w 1990 roku. Sąd Rejonowy odrzucił zarzuty spółki dotyczące wywłaszczenia i zasiedzenia służebności. Stwierdzono, że spółka nie udowodniła posiadania decyzji wywłaszczeniowej, a do zasiedzenia nie doszło z powodu braku dobrej wiary. Sąd wskazał, że przedsiębiorstwo gazownicze dysponowało jedynie projektem budowlanym, inwentaryzacją i protokołem odbioru technicznego, a nie dokumentami nadającymi uprawnienie do nieruchomości. Zeznania świadków i wnioskodawców obaliły domniemanie dobrej wiary, wskazując m.in. na konieczność pytania o zgodę na wejście na teren. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, podkreślając, że samo wybudowanie urządzeń na cudzej nieruchomości nie przesądza o dobrej wierze, a brak uprawnienia do ingerencji w cudzą własność oznacza posiadanie w złej wierze. Apelację od postanowienia złożyła spółka gazownicza, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności błędne obalenie domniemania dobrej wiary. Sąd Okręgowy, analizując zarzuty, stwierdził, że spółka nie kwestionuje ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, a jej argumentacja skupia się na ocenie prawnej dobrej wiary. Sąd podkreślił, że spółka nie przedstawiła dowodów na posiadanie pozwolenia na budowę gazociągu średniego ciśnienia, a decyzje dotyczące gazociągu wysokiego ciśnienia z lat 60. nie miały zastosowania. Sąd Okręgowy potwierdził, że brak dokumentów nadających uprawnienie do nieruchomości wyklucza dobrą wiarę. Choć sąd apelacyjny skorygował stanowisko sądu pierwszej instancji co do momentu decydującego o dobrej wierze (uznając, że jest to chwila objęcia posiadania), to w tym konkretnym przypadku nadal uznał, że nie doszło do zasiedzenia. W związku z tym, że do daty zamknięcia rozprawy nie upłynął termin zasiedzenia, żądanie ustanowienia służebności przesyłu na podstawie art. 305 1 i nast. k.c. było uzasadnione. Sąd oddalił apelację jako bezzasadną i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego zgodnie z zasadą ponoszenia ich przez każdego uczestnika.

Zagadnienia prawne (4)