III CA 599/14Akt własności ziemi nie podstawą służebności gruntowej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpatrywał apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu, który uchylił wpis służebności gruntowej w księdze wieczystej. Podstawą wpisu był Akt Własności Ziemi (AWZ) z 1977 roku, który stwierdzał obciążenie jednej działki prawem przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz właścicieli innej działki. Sąd Rejonowy uznał, że AWZ, wydany na podstawie ustawy uwłaszczeniowej, nie może stanowić podstawy do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest służebność gruntowa, ponieważ ustawa ta regulowała jedynie kwestie własności gospodarstw rolnych i prawa dożywocia. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, podkreślając, że organ administracyjny nie był uprawniony do orzekania o służebnościach w AWZ. Sąd wyjaśnił, że AWZ może jedynie stwierdzać istnienie stanu faktycznego odpowiadającego służebności, ale nie stanowi wiążącego dokumentu prawnego do wpisu w księdze wieczystej. Oddalono apelację wnioskodawców, uznając zaskarżone postanowienie za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie i wpis służebności gruntowych w oparciu o Akty Własności Ziemi.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą uwłaszczeniową z 1971 r. i jej interpretacją w kontekście ksiąg wieczystych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Akt Własności Ziemi (AWZ) wydany na podstawie ustawy uwłaszczeniowej może stanowić podstawę wpisu służebności gruntowej w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, AWZ nie może stanowić podstawy wpisu służebności gruntowej, ponieważ ustawa uwłaszczeniowa regulowała jedynie kwestie własności gospodarstw rolnych i prawa dożywocia, a organ administracyjny nie był uprawniony do orzekania o ograniczonych prawach rzeczowych.
Uzasadnienie
Ustawa uwłaszczeniowa z 1971 r. służyła uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i nie przewidywała możliwości ustanawiania ani stwierdzania istnienia ograniczonych praw rzeczowych, w tym służebności gruntowych, w wydawanych na jej podstawie Aktach Własności Ziemi. Organ administracyjny nie był do tego uprawniony, a takie stwierdzenia w AWZ nie są wiążące dla sądu wieczystoksięgowego.
Czy wpis służebności gruntowej w księdze wieczystej dokonany na podstawie AWZ, który figuruje w księdze od wielu lat, jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie ma zastosowania w sytuacji, gdy podstawa wpisu (AWZ) jest wadliwa prawnie i nie stanowiła wystarczającej podstawy do ustanowienia służebności.
Uzasadnienie
Instytucja rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 i 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) nie znajduje zastosowania, gdy wpis opiera się na dokumencie, który z mocy prawa nie mógł stanowić podstawy do ustanowienia danego prawa rzeczowego, co miało miejsce w przypadku AWZ i służebności gruntowej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (15)
Główne
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 12
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 626^8 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 31 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 32 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.c. art. 245 § § 2
Kodeks cywilny
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 8
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 10
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 12 § ust. 2
k.p.c. art. 518 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 6
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa art. 63
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akt Własności Ziemi nie może stanowić podstawy prawnej do wpisu służebności gruntowej w księdze wieczystej. • Organ administracyjny nie był uprawniony do orzekania o ograniczonych prawach rzeczowych w Aktach Własności Ziemi. • Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni wpisów dokonanych na podstawie wadliwego dokumentu prawnego.
Odrzucone argumenty
Akt Własności Ziemi stanowił prawidłową podstawę wpisu służebności gruntowej. • Wpis służebności figurujący w księdze wieczystej od wielu lat jest chroniony rękojmią wiary publicznej. • Sąd wieczystoksięgowy jest związany treścią Aktu Własności Ziemi.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa ta była zatem źródłem powstania jedynie prawa własności określonych nieruchomości, w określonych warunkach, nie regulowała natomiast powstawania żadnych innych praw na nieruchomościach, poza jedynym wyjątkiem dotyczącym prawa dożywocia. • Organ administracyjny nie był zatem powołany do orzekania w akcie własności ziemi o ograniczonych prawach rzeczowych. • Nie wiążą sądu te orzeczenia zawarte w akcie własności ziemi wydanym na podstawie przepisów ustawy uwłaszczeniowej, które nie należą do kompetencji organu administracyjnego wydającego taki akt.
Skład orzekający
Jacek Małodobry
przewodniczący
Agnieszka Skrzekut
sędzia-sprawozdawca
Katarzyna Kwilosz-Babiś
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie i wpis służebności gruntowych w oparciu o Akty Własności Ziemi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą uwłaszczeniową z 1971 r. i jej interpretacją w kontekście ksiąg wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją historycznych dokumentów (Aktów Własności Ziemi) i ich wpływem na współczesne prawa rzeczowe, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami.
“Akt Własności Ziemi nie wystarczy do wpisu służebności gruntowej – co musisz wiedzieć o starych dokumentach i księgach wieczystych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.