III CA 524/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy oddalił powództwo (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. przeciwko E. S. i M. S. o zapłatę. Powódka wniosła apelację, domagając się zmiany pierwotnego żądania odszkodowania kontraktowego (art. 471 k.c.) na żądanie zapłaty za zużytą wodę i odprowadzone ścieki na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Sąd Okręgowy zważył, że zgodnie z art. 383 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym co do zasady nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami, z wyjątkiem zmiany okoliczności lub spraw o świadczenia powtarzające się. Sąd podkreślił, że przytoczenie w apelacji przepisów prawa materialnego wskazujących na inny stan faktyczny niż ten, na którym oparte było żądanie pozwu, stanowi niedopuszczalną zmianę powództwa. Powołując się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego, sąd uznał, że zmiana podstawy prawnej roszczenia na etapie apelacji, bez zaistnienia wyjątków przewidzianych w art. 383 k.p.c., jest niedopuszczalna. Sąd Okręgowy opowiedział się za koncepcją, zgodnie z którą apelacja zawierająca niedopuszczalną zmianę powództwa powinna zostać oddalona na podstawie art. 385 k.p.c., a nie odrzucona. W związku z tym apelacja powódki została oddalona, a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność zmiany żądania pozwu lub jego podstawy prawnej na etapie postępowania apelacyjnego oraz konsekwencje procesowe takiego działania.
Dotyczy spraw cywilnych, w których dochodzi do próby zmiany powództwa w apelacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalna jest zmiana żądania pozwu lub jego podstawy prawnej na etapie postępowania apelacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, co do zasady jest to niedopuszczalne na mocy art. 383 k.p.c., z wyjątkiem ściśle określonych sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 383 k.p.c. i utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, zgodnie z którą zmiana żądania pozwu lub jego podstawy prawnej w postępowaniu apelacyjnym jest niedopuszczalna, aby zapewnić równość stron i uniknąć zaskoczenia przeciwnika procesowego.
Jakie są konsekwencje procesowe niedopuszczalnej zmiany powództwa w apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Apelacja zawierająca niedopuszczalną zmianę powództwa powinna zostać oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd przyjął koncepcję, że niedopuszczalna zmiana powództwa w apelacji nie czyni jej niedopuszczalną formalnie, ale wpływa na jej merytoryczne rozpoznanie i skutkuje oddaleniem apelacji, a nie jej odrzuceniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 26 § ust. 3
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Alternatywna podstawa prawna roszczenia zgłoszona w apelacji, dotycząca zapłaty za zużytą wodę i odprowadzone ścieki na podstawie różnicy wskazań wodomierzy.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz rozszerzania żądania pozwu i występowania z nowymi roszczeniami w postępowaniu apelacyjnym, z wyjątkami.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Pierwotna podstawa prawna roszczenia powódki jako odszkodowanie kontraktowe z tytułu nienależytego wykonania umowy.
k.p.c. art. 98 § par. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.c. art. 518
Kodeks cywilny
Wspomniany przez sąd w kontekście zarzutów powódki wobec ustaleń Sądu I instancji.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości obywateli wobec prawa, mająca znaczenie dla zasady równości stron w procesie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność zmiany żądania pozwu na etapie postępowania apelacyjnego zgodnie z art. 383 k.p.c. • Konieczność zapewnienia równości stron i uniknięcia zaskoczenia strony przeciwnej. • Zmiana podstawy prawnej roszczenia w apelacji stanowi niedopuszczalną zmianę powództwa.
Odrzucone argumenty
Dopuszczalność zmiany żądania pozwu na etapie apelacji w celu dochodzenia świadczeń na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Godne uwagi sformułowania
W postępowaniu apelacyjnym Sąd II instancji rozpoznaje sprawę – w granicach apelacji, jednak punktem wyjścia są dla niego skonkretyzowane już wcześniej żądania oraz twierdzenia obronne stron. • Kluczowy w tym zakresie art. 383 zd 1 k.p.c. wprowadza bowiem jako zasadę to, że w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. • Za niedopuszczalnością zmiany powództwa w postępowaniu apelacyjnym przemawia zasada równości stron, wypływająca z konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa ( art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ). • Wystąpienie więc przez powódkę z roszczeniem odszkodowawczym w apelacji nie może przynieść pożądanego przez niego skutku. • Zaakceptowanie poglądu przeciwnego prowadziłoby do niedopuszczalnego zaskakiwania strony przeciwnej zmianą powództwa na etapie postępowania odwoławczego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zmiany żądania pozwu lub jego podstawy prawnej na etapie postępowania apelacyjnego oraz konsekwencje procesowe takiego działania."
Ograniczenia: Dotyczy spraw cywilnych, w których dochodzi do próby zmiany powództwa w apelacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jasno i wyczerpująco wyjaśnia istotne ograniczenia procesowe w postępowaniu apelacyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie żądań już na etapie pierwszoinstancyjnym.
“Zmiana żądania w apelacji? Sąd Okręgowy stawia jasne granice!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.