III CA 336/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie służebności gruntowej, złożonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową w P. oraz właścicieli lokali mieszkalnych, dotyczącej prawa przejścia i przejazdu przez nieruchomość Gminy Miejskiej P. Sąd Rejonowy w Pabianicach oddalił wniosek, uznając, że korzystanie z nieruchomości miało charakter prekaryjny, a nie samoistnego posiadania, co jest niezbędne do zasiedzenia. Sąd wskazał również na brak trwałego i widocznego urządzenia, z którego korzystanie miałoby stanowić podstawę zasiedzenia. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 292 k.c.) poprzez błędną wykładnię wymogu trwałego urządzenia oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.) w zakresie oceny dowodów. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Podkreślono, że do zasiedzenia służebności gruntowej niezbędne jest korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia oraz posiadanie służebności o cechach trwałości i stabilności. W analizowanej sprawie, przejście i przejazd przez nieruchomość były wielokrotnie modyfikowane na żądanie właściciela, a ostatecznie zlikwidowane, co wykluczało istnienie trwałego urządzenia. Ponadto, sąd uznał, że korzystanie z nieruchomości miało charakter prekaryjny (grzecznościowy), a nie samoistnego posiadania, co jest fundamentalną przesłanką do stwierdzenia zasiedzenia. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji, uznając je za polemiczne wobec prawidłowych ustaleń i oceny prawnej sądu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na zasadzie, że w postępowaniu nieprocesowym każda strona ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykładnia przepisów dotyczących zasiedzenia służebności gruntowej, w szczególności wymogów dotyczących trwałego urządzenia, samoistnego posiadania oraz charakteru prekaryjnego korzystania z nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym korzystanie z nieruchomości miało charakter prekaryjny i nie opierało się na trwałym urządzeniu. Może być mniej przydatne w sprawach, gdzie takie elementy są spełnione.
Zagadnienia prawne (3)
Czy służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, jeśli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, które nie zostało wybudowane przez posiadacza służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, jeśli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, jednakże kluczowe jest wykazanie samoistnego posiadania służebności o określonej treści przez wymagany czas. W analizowanej sprawie nie wykazano istnienia trwałego urządzenia ani samoistnego posiadania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 292 k.c. wymaga korzystania z trwałego i widocznego urządzenia, a przepisy o zasiedzeniu nieruchomości stosuje się odpowiednio. Kluczowe jest również posiadanie służebności, które musi mieć cechę trwałości i stabilności. W tej sprawie nie wykazano istnienia takiego urządzenia ani stabilnego posiadania, a korzystanie miało charakter prekaryjny.
Czy korzystanie z przejścia lub przejazdu przez nieruchomość sąsiednią, które jest wielokrotnie modyfikowane na żądanie właściciela i ostatecznie likwidowane, może stanowić podstawę do zasiedzenia służebności gruntowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie korzystanie, które jest zależne od woli właściciela i ulega zmianom lub likwidacji, nie spełnia wymogu trwałości i stabilności posiadania służebności, a także nie opiera się na trwałym i widocznym urządzeniu, co wyklucza możliwość zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sposób korzystania z nieruchomości zmieniał się na przestrzeni lat na żądanie właściciela, co wyklucza stwierdzenie posiadania służebności zgodnie z art. 352 § 1 k.c. Posiadanie to musi mieć cechę trwałości i stabilności, a w tym przypadku miało charakter prekaryjny, który może być każdorazowo odwołany.
Czy nieprecyzyjne lub błędnie sformułowane żądanie zasiedzenia służebności gruntowej może zostać uwzględnione przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może w sposób zbyt daleko idący ingerować w treść żądania, aby nadać mu poprawną jurydycznie formę. Jeśli żądanie jest sformułowane niewłaściwie lub nieprecyzyjnie, zwłaszcza w zakresie określenia treści służebności i trwałego urządzenia, sąd nie może go uwzględnić.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawca nie sprecyzował jednoznacznie, o jakie trwałe i widoczne urządzenie chodzi, a późniejsza modyfikacja wniosku nadal nie spełniała wymogów. Sąd podkreślił, że rolą stron jest precyzyjne określenie treści ograniczonego prawa rzeczowego, a sąd nie może samodzielnie nadawać żądaniu poprawnej formy jurydycznej, jeśli jest ono fundamentalnie wadliwe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. | spółka | wnioskodawca |
| Gmina Miejska P. | organ_państwowy | uczestnik |
| K. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z. T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 352 § 1
Kodeks cywilny
Posiadanie służebności polega na korzystaniu z cudzej nieruchomości w taki sposób, w jaki czyni to mający służebność. Posiadanie to musi mieć cechę trwałości i stabilności.
Pomocnicze
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Podstawa prawna zasiedzenia nieruchomości, wskazująca na wymóg samoistności posiadania.
k.c. art. 285
Kodeks cywilny
Określa treść służebności gruntowej, wskazując na możliwość korzystania w oznaczonym zakresie.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd, która powinna być wszechstronna, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań w innych trybach.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Korzystanie z nieruchomości miało charakter prekaryjny, a nie samoistnego posiadania. • Brak trwałego i widocznego urządzenia, z którego korzystanie mogłoby stanowić podstawę zasiedzenia. • Żądanie zasiedzenia zostało sformułowane nieprecyzyjnie i nie wskazywało na konkretne urządzenie. • Zmiany w sposobie korzystania z nieruchomości na żądanie właściciela wykluczają trwałość posiadania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 292 k.c. przez błędną wykładnię wymogu trwałego urządzenia. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodów i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym.
Godne uwagi sformułowania
Relacje łączące wnioskodawców z podmiotami, mającymi prawa do nieruchomości, Sąd Rejonowy uznał za zbliżone do prekarium. • Nie została zatem spełniona podstawowa przesłanka w postaci samoistności posiadania. • Trwałym i widocznym urządzeniem w rozumieniu przepisu art. 292 k.c. jest tylko rezultat świadomego działania człowieka. • Sąd wiąże w sposób bezwzględny samo sformułowanie zgłoszonego żądania. • Stan faktyczny tej sprawy wskazuje zaś jedynie na władztwo prekaryjne. • P. ma charakter nieodpłatny. • Wnioskodawca nie posiadał służebności, a jedynie korzystał z grzeczności z nieruchomości sąsiedniej co wyklucza nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących zasiedzenia służebności gruntowej, w szczególności wymogów dotyczących trwałego urządzenia, samoistnego posiadania oraz charakteru prekaryjnego korzystania z nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym korzystanie z nieruchomości miało charakter prekaryjny i nie opierało się na trwałym urządzeniu. Może być mniej przydatne w sprawach, gdzie takie elementy są spełnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje subtelne różnice między posiadaniem samoistnym a prekaryjnym, co jest kluczowe w sprawach o zasiedzenie. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne sformułowanie wniosku i wykazanie trwałości korzystania z nieruchomości.
“Czy sąsiedzka uprzejmość może stać się podstawą do zasiedzenia służebności? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.